Uzasadnienie
Skarżąca H. C. w dniu 20 listopada 2009 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w niniejszej sprawie.
Z informacji podanych przez skarżącą w nadesłanym formularzu PPF wynika, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe wraz z pełnoletnim synem. Wnioskodawczyni jest właścicielką domu o pow. 134 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 5,19 ha, w ¼ jest również współwłaścicielką mieszkania o pow. 26 m2. Skarżąca w rubryce 10 formularza, dotyczącej dochodów wnioskodawcy oraz osób pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym wymieniła dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości 4000 zł brutto miesięcznie. W rubryce 11 formularza wniosku wnioskodawczyni określiła wydatki jakie ponosi na utrzymanie mieszkania oraz edukację syna, wskazując, iż koszty utrzymania domu wynoszą 1350 zł miesięcznie, natomiast koszt kształcenia syna- 700 zł miesięcznie. Dojazd do pracy wnioskodawczyni i syna to kwota 600 zł miesięcznie. Opłaty za telefon, internet oraz rata kredytu mieszkaniowego miesięcznie wynoszą 950 zł. Nadto skarżąca wskazała, iż wobec nieopłacenia przez osobę zobowiązaną alimentów przyznanych na rzecz jej syna, powstała z tego tytułu zaległość.
W związku z powziętymi wątpliwościami co do wysokości comiesięcznych dochodów oraz wydatków skarżącej pismem Sądu z dnia 27 listopada 2009 r., w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z dnia 25 listopada 2009 r., wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku, w terminie 7 dni, poprze nadesłanie:
- - wyciągów z wszystkich posiadanych przez wnioskodawczynię oraz jej syna rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- - dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych przez wnioskodawczynię dochodów,
- - dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki wskazane we wniosku, m.in. koszty utrzymania domu, koszty kształcenia syna, wysokość raty kredytu,
- - oświadczenia od kiedy zobowiązany nie płaci alimentów na rzecz syna oraz wskazanie w jakiej wysokości są to alimenty.
Powyższe pismo Sądu zostało doręczone dorosłemu domownikowi w dniu 3 grudnia 2009 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru), co należy uznać za skuteczne doręczenie w myśl art. 72 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.).Termin do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynął zatem w dniu 10 grudnia 2009 r., skarżąca natomiast do dnia dzisiejszego wniosku we wskazanym zakresie nie uzupełniła.
Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje:
Zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu wchodzi w zakres całkowitego prawa pomocy, które może być przyznane osobie fizycznej pod warunkiem wykazania przez nią braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy P.p.s.a.).
Wskazany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, zawartej w art. 199 wymienionej ustawy. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe potraktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na występującym z wnioskiem spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane.
Jak już wskazano powyżej, referendarz sądowy uznał zawarte w urzędowym formularzu PPF oświadczenie skarżącej za niewystarczające dla dokonania oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, szczególnie przy braku pełnej informacji odnośnie wysokości miesięcznych dochodów skarżącej (w tym dochodów z gospodarstwa rolnego o pow. 5 ha) oraz wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie. Przedłożenie przez skarżącą żądanych dokumentów pozwoliłoby nie tylko na pełną ocenę jej możliwości płatniczych, ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej skarżąca się znajduje.
Strona skarżąca mimo wezwania - nie przedłożyła dokumentów do których została zobowiązana. W konsekwencji należy przyjąć, iż niewyjaśnione pozostały podstawowe okoliczności dotyczące dochodów skarżącej, w tym dochodów uzyskiwanych z gospodarstwa rolnego. Informacje, do których udzielenia zobowiązano skarżącą, a które pozostały niewyjaśnione miały istotny wpływ na merytoryczne rozpoznanie złożonego przez nią wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, rzutując przede wszystkim na prawidłową ocenę jej sytuacji materialno-bytowej i możliwości płatniczych. Okoliczności te nie mogą stanowić domniemania ze strony Sądu, zwłaszcza gdy mają stanowić podstawę udzielenia pomocy finansowej ze środków publicznych. Rodzi to obowiązek wszechstronnego ich wyjaśnienia, zwłaszcza gdy informacje udzielone przez osobę wnioskującą o przyznanie prawa pomocy budzą wątpliwości lub po prostu okazują się niewystarczające dla dokonania tej oceny.
Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy, z czym związany jest ścisły rygoryzm. Jeśli strona mimo nie budzącej wątpliwości treści wezwania nie stosuje się do niego i nie udziela wymaganych informacji-do czego ma oczywiście prawo, musi się przez to liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu.
Mając powyższe na uwadze należy uznać, iż strona skarżąca nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy.
W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cytowanej ustaw – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.