Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2008 r. odmawiającą wstrzymania działalności "F." Sp. z o.o. w Z. przy ul. [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, iż postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte wnioskiem J. C. w grudniu 2000 r., który wniósł o wydanie w trybie art. 83 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska, nakazu zamknięcia ruchu pojazdów mechanicznych na działce nr [...]- w północnej części Przedsiębiorstwa Produkcyjnego [...] G. w Z. Na podstawie wyników kontroli przeprowadzonej w styczniu i lutym 2001 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] lutego 2001 r. umorzył postępowanie w sprawie. Decyzja ta, jak również utrzymująca ją w mocy decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2003 r. była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 17 czerwca 2004 r., sygn. akt IVSA 2620-2624/03 uchylił zaskarżoną decyzję, jak również w/w decyzję organu pierwszej instancji.
Wyrokiem z dnia 16 maja 2005 r., sygn. akt OSK 1467/04 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od w/w wyroku, wniesioną przez G. Sp. z o.o.
Organ odwoławczy wskazał, iż w latach 2003-2006 [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przeprowadził sześć kontroli oraz dwie wizje w zakładzie G. w trakcie których stwierdzono liczne naruszenia wymagań ochrony środowiska, jednakże nie wydał decyzji kończącej postępowanie. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska zobowiązał [...] Inspektora Ochrony Środowiska do rozstrzygnięcia sprawy, w terminie do 30 czerwca 2007 r.
W kwietniu i maju 2007 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przeprowadził kolejną kontrolę w przedmiotowym zakładzie, podczas której stwierdzono, iż zakład nie przesyłał zbiorowego zestawienia danych o rodzajach i ilościach odpadów, sposobach gospodarowania nimi, o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania odpadów za 2006 r. oraz że nie prowadził ewidencji powstających odpadów, za wyjątkiem odpadów o kodzie [...], w związku z czym nie jest możliwe określenie rzeczywistej ilości powstających odpadów. Natomiast z jedynej prowadzonej ewidencji odpadów (kod [...]) wynika, że wytwarzana ilość tych odpadów jest przekroczona. Organ odwoławczy wskazał, że w zakresie ochrony przed hałasem stwierdzono przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu emitowanego do środowiska porze nocnej o 10 dB (z hali produkcyjnej) w stosunku do warunków określonych w pozwoleniu Starosty [...] z dnia 27 kwietnia 2005 r. na emitowanie hałasu do środowiska z instalacji zakładu zlokalizowanego na działkach [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] w Z., ul. [...] i ul. [...].
Decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska odmówił wstrzymania działalności związanej z ruchem pojazdów w północnej części Przedsiębiorstwa Produkcyjnego [...] G. Sp. z o.o., podnosząc, że kontrole wraz z pomiarami przeprowadzane w latach 2003-2007 nie wykazały ruchu pojazdów w porze nocnej w tej części zakładu, a przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu wystąpiły od strony południowej zakładu. Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. uchylił w/w decyzję i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał na konieczność zbadania oddziaływania całego zakładu na środowisko i w razie stwierdzenia przekroczenia wartości dopuszczalnych zalecił ustalenie, czy przekroczenie to może powodować pogorszenie stanu środowiska i czy zagraża życiu lub zdrowiu ludzi.
Prowadząc ponownie postępowanie w sprawie, organ pierwszej instancji przeprowadził w okresie od 26 lutego do 14 marca 2008. kompleksową kontrolę Zakładu "F." Sp. z o.o. w Z., która wykazała przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu w porze nocnej o 10, 2 dB, natomiast nie stwierdzono ruchu pojazdów mechanicznych w porze nocnej, zarówno na terenie zakładu, jak i w jego otoczeniu. Ponadto stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej ilości pojazdów obsługujących magazyn przyprodukcyjny, a także nieprawidłowości w zakresie gospodarki ściekowej i naruszenia w zakresie zanieczyszczenia powietrza polegające na niezgłoszeniu instalacji kotłowni.
W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska stwierdzone w trakcie kontroli naruszenia, nie wyczerpywały przesłanek określonych w art. 83 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska i decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. odmówił wstrzymania działalności "F." Sp. z o.o.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł pełnomocnik A. B., J. C., P. K. i M. T. podnosząc, iż kontrola zakładu była przeprowadzona w sposób pobieżny, a jej ustalenia w przedmiocie liczby samochodów- tirów wjeżdżających na teren zakładu pozostają w sprzeczności z rzeczywistym stanem, jak również z licznymi wyrokami Sądu Rejonowego dla K. Główny Inspektor Ochrony Środowiska podzielił stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska i decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r., stanowiącą przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie, utrzymał w mocy w/w decyzję organu pierwszej instancji.
Odnosząc się do naruszenia warunku dopuszczalnej liczby pojazdów obsługujących magazyn przyprodukcyjny, Główny Inspektor podniósł, iż ruch pojazdów odbywa się cyklicznie, a nie w sposób ciągły i w związku z tym brak jest podstaw do stwierdzenia, że przemieszczające się samochody mogłyby powodować zagrożenie wskazane w art. 83 w/w ustawie o ochronie i kształtowaniu środowiska.
Zdaniem organu odwoławczego również nieprawidłowości w zakresie gospodarki ściekowej, polegające na naruszeniu obowiązku wykonania okresowych badań jakości odprowadzanych ścieków opadowych, nie stanowią zagrożenia zdrowia bądź życia człowieka lub zagrożenia dla środowiska.
Podobnie naruszenia w zakresie powietrza, polegające na niezgłoszeniu instalacji kotłowni, nie spełniają przesłanki art. 83 w/w ustawy.
Główny Inspektor Ochrony Środowiska podkreślił, iż nie każde naruszenie przepisów w zakresie ochrony środowiska powoduje zagrożenia, o których mowa w art. 83 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska. Wstrzymanie działalności jest najbardziej rygorystycznym środkiem działania organu administracji w celu ochrony środowiska, do którego można sięgnąć wówczas, gdy inne środki nie są skuteczne, a naruszenie tak znaczne, że występują przesłanki do wstrzymania. W ocenie organu taka sytuacja w sprawie niniejszej nie zaistniała.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł A.B. i J. C., domagając się jej uchylenia, jak również decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucili błędne ustalenia stanu faktycznego w zakresie przekroczeń limitu samochodów, które mogą wjeżdżać na teren zakładu, jak i w zakresie wpływu ruchu samochodów na emisje hałasu. Podnieśli, iż
Główny Inspektor Ochrony Środowiska stworzył konstrukcję ruchu cyklicznego i ruchu ciągłego, nie wyjaśniając, z jakich powodów przekroczenie dozwolonej liczby pojazdów w ruchu ciągłym mogłoby powodować zagrożenie wskazane w art. 83 w/w ustawy, zaś w ruchu cyklicznym brak podstaw do takiego stwierdzenia. Zdaniem skarżących udzielenie zezwolenia na wjazd dziesięciu samochodów typu TIR oznacza, że wjazd każdego kolejnego samochodu stanowi niedozwoloną i podwyższoną emisję do środowiska, a rzeczą organów jest ustalenie emisji hałasu przy przekroczeniu tej normy i wpływu ciągłego przekroczenia poziomu emisji dozwolonej na zdrowie ludzkie. W tym zakresie organy nie poczyniły żadnych ustaleń.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa.
W niniejszej sprawie, która toczy się na skutek wniosku J. C. z dnia 12 grudnia 2000 r. dotyczącym wydania, na podstawie art. 83 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska, nakazu zamknięcia ruchu pojazdów mechanicznych na działce nr [...] w północnej części Przedsiębiorstwa Produkcyjnego [...] G. w Z., a obecnie,,F." Sp. z.o.o. w Z., orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 czerwca 2004 r., wydanym w sprawie sygn. akt IVSA 2620-2624/03. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, iż rozstrzygnięcie na podstawie art. 83 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska w przedmiocie wstrzymania działalności związanej z ruchem pojazdów mechanicznych wymagało wszechstronnego wyjaśnienia, czy funkcjonowanie zakładu pogarsza stan środowiska, a w szczególności czy zagraża zdrowiu lub życiu ludzi.
Sąd ten zarzucił organowi, iż w ogóle nie przeprowadził analizy dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, jak również zwrócił uwagę, iż organy w sposób arbitralny stwierdziły, iż ujawnione w trakcie kontroli nieprawidłowości, które spowodowały wydanie zarządzeń pokontrolnych, nie stanowiły podstawy do wstrzymania działalności zakładu, gdyż nie zostały spełnione przesłanki określonej w art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska.
Ponadto w przywołanym wyroku Sąd zwrócił uwagę, iż organ drugiej instancji nie wyjaśnił dlaczego uznał, że działalność związana z ruchem pojazdów, mimo, że nie odpowiada warunkom określonym w ocenie oddziaływania na środowisko inwestycji polegającej na adaptacji byłej piekarni G. na zespół produkcyjno- magazynowy firmy G. W wyroku tym podkreślono, iż ze wskazanej opinii wynika, iż zakład ma pracować na jedną zmianę przy udziale 6 samochodów dostawczych typu Transporter, Transit, gdy tymczasem ruch samochodów dostawczych odbywa się w różnych godzinach, z udziałem samochodów innej klasy. Organy nie wyjaśniły także, czy i jaki wpływ na stan środowiska mają powyższe nieprawidłowości.
Zgodnie z przepisem art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do danego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Naruszenie postanowień art. 153 cyt. ustawy przez organy administracyjne w postaci nieuwzględnienia przez nie przy ponownym rozpoznaniu sprawy wiążących je elementów orzeczenia sądu administracyjnego uzasadnia możliwość powtórnego zaskarżenia aktu lub czynności na tej podstawie i spowoduje jej uchylenie przez sąd administracyjny.
W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie organy wydając zaskarżone decyzje nie zastosowały się do wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2004 r., w szczególności nie dokonały analizy oceny oddziaływania na środowisko inwestycji polegającej na adaptacji byłej piekarni na zespół produkcyjno- magazynowy firmy G. w kontekście zachowania przez zakład warunków wynikających z tej oceny w zakresie ochrony środowiska.
W tym miejscu należy podkreślić, iż z treści znajdującej się w aktach,, Oceny oddziaływania na środowisko" (zaznaczyć należy, iż nie jest ona kompletna) wynika, iż inwestycja polegająca na adaptacji i rozbudowie budynków byłej piekarni w Z.- z przeznaczeniem na cele produkcyjno- magazynowe nie pogorszy jakości środowiska w żadnym z jego komponentów.
Stwierdzono w tej opinii, że w porównaniu do stanu poprzedniego nastąpi poprawa klimatu akustycznego, polegająca na wyeliminowaniu emisji hałasu w porze nocnej oraz ograniczeniu emisji hałasu w porze dziennej,,do wartości nierozróżnialnych z tłem". Wskazano również, że powinna nastąpić poprawa jakości powietrza w związku z likwidacją kotłowni węglowej oraz węglowych pieców piekarniczych i oparciem gospodarki cieplnej zakładu o paliwo gazowe. W opinii tej zwrócono uwagę, iż dokonanie rozeznania geologicznego rejonu ujawniło, że wody gruntowe terenu lokalizacji zakładu posiadają bezpośredni kontakt hydrauliczny z rzeką R.stanowiącą ujęcie wody pitnej dla K. Ponadto należy podkreślić, iż dla dokonania prawidłowej oceny wpływu stwierdzanych naruszeń w zakresie przekroczenia ustalonych norm hałasu, na pogorszenie środowiska ma również znaczenie położenie terenu, na którym prowadzona jest działalność produkcyjna Spółki.
Jak wynika bowiem z przywołanej wyżej,, oceny oddziaływania na środowisko" zakład znajduje się na obszarze miasta Z., który to obszar należy do kategorii obszarów chronionych w myśl przepisów rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa w sprawie ochrony powietrza przed zanieczyszczeniem. W odległości ok. 80 m od miejsca lokalizacji emitorów kotłowni zakładu przebiega granica obszaru specjalnie chronionego- [...] Parku Krajobrazowego. Organy istnienia takiej oceny oddziaływania w ogóle nie dostrzegły, co spowodowało, iż nie dokonały jej analizy do czego były zobowiązane zaleceniami wskazanymi w powyższym wyroku. Już samo to uchybienie wskazuje na rażące naruszenie art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wobec stwierdzenia naruszenia postanowień art. 153 powołanej ustawy, przy wydaniu zarówno pierwszej, jak również utrzymującej ją w mocy zaskarżonej decyzji, Sąd uchylił obydwie decyzje jako wadliwe.
Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.