Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 19 września 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 178/16

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem utrzymano w mocy postanowienie Prezydenta [...] z [...] września 2015 r. o odmowie wszczęcia na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", na wniosek Skarżącej z 19 sierpnia 2015 r., postępowania w sprawie aktualizacji operatu ewidencyjnego w zakresie zawartej w kartotece lokali powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...].

W uzasadnieniu postanowienia przedstawiono następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Przepisami prawa materialnego określającymi strony postępowania w sprawie zmian w ewidencji gruntów jest art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r., poz. 520 ze zm.), zwanej dalej "p.g.k." oraz § 46 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2015 r., poz. 542), zwanego dalej "rozporządzeniem". Zgodnie z nimi stroną w takich sprawach jest właściciel nieruchomości, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych także inne podmioty, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części.

Prawo własności do gruntów, budynków i lokali oraz prawo władania (w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych) powinno wynikać z dokumentów wyszczególnionych w § 12 rozporządzenia, tj.

1. 1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych;
2. 2) prawomocnych orzeczeń sądowych;
3. 3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali;
4. 4) ostatecznych decyzji administracyjnych;
5. 5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych;
6. 6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2.

Wnioskodawczyni nie dysponuje żadnym z wyżej wskazanych dokumentów.

Właścicielem części budynku obejmującym przedmiotowy lokal i współużytkownikiem wieczystym nieruchomości gruntowej jest [...] w upadłości w [...]. Jest ona uprawniona do wystąpienia o aktualizację danych ewidencyjnych w zakresie dotyczącym przedmiotowego lokalu.

Przysługujące Wnioskodawczyni spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nie daje podstaw do występowania w charakterze władającego w rozumieniu przepisów p.g.k. i posiadania przymiotu strony w postępowaniu o zmianę danych ewidencyjnych. Ponadto, obowiązujące przepisy prawa nie dają podstaw do definiowania władającego odnośnie do budynku i lokalu nie stanowiącego własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygn. akt IV SA/Wa 2431/12 (dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA") został wydany w odmiennym stanie prawnym, co zauważył ten Sąd w wyroku o sygn. akt IV SA/Wa 1202/14 (dostępny w CBOSA).

Skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniosła I. J. podnosząc, że:

1. - zgodnie z art. 28 K.p.a. posiada przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu z uwagi na przysługiwanie jej spółdzielczego własnościowego prawa do przedmiotowego lokalu, ujawnionego w księdze wieczystej;
2. - wielkość powierzchni użytkowej lokalu ma wpływ na wysokość czynszu, opłat za media i podatku od nieruchomości;
3. - dane z kartoteki lokalu powinny być zgodne z danymi ujawnionymi w księdze wieczystej, co jest koniecznym warunkiem przy przekształceniu przysługującego jej prawa we własność, a co uniemożliwia jej syndyk masy upadłości.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

W piśmie procesowym (k. 65-69) Skarżąca, za pośrednictwem pełnomocnika, zarzuciła naruszenie:

1. - art. 7, 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 61a § 1 i art. 28 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, a w konsekwencji niewyjaśnienie czy Skarżąca ma interes prawny do złożenia wniosku o aktualizację operatu ewidencyjnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2. - art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione oraz dowodów, na których się oparł.

Wskazano, że przysługujące Skarżącej ograniczone prawo rzeczowe stanowi tytuł prawny do posiadania lokalu, a wielkość jego powierzchni użytkowej ma wpływ na jej zobowiązania finansowe.

Sąd zważył, co następuje.

Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.

Organ odwoławczy trafnie przywołał uwarunkowania sprawy - regulacje dotyczące podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie aktualizacji operatu ewidencyjnego w zakresie zawartej w kartotece lokali powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego, mogące mieć istotne znaczenie w sprawie.

Zasadnie odmówiono wszczęcia przedmiotowego postępowania uznając, że Skarżąca nie jest jego stroną, gdyż nie ma interesu prawnego w sprawie. Ponowne przytaczanie argumentacji organu, z uwagi na uprzednie jej zreferowanie, byłoby bezzasadne. Sąd przyjmuje ją za własną.

Odnosząc się do zarzutów Skarżącej należy stwierdzić, co następuje.

Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania wydaje się, jeżeli zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną (art. 61a § 1 K.p.a.). Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 K.p.a.).

Przepis art. 61a § 1 K.p.a. ma zastosowanie, gdy z żądania wszczęcia postępowania w sprawie wynika w sposób oczywisty (bez żadnych wątpliwości, "na pierwszy rzut oka"), że wnioskodawca nie ma w sprawie interesu prawnego.

Z sytuacją taką mamy do czynienia w niniejszej sprawie, gdyż w świetle obowiązujących w dniu wydania zaskarżonego postanowienia przepisów oczywistym jest, że spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nie umożliwia wszczęcia postępowania w sprawie aktualizacji operatu ewidencyjnego w zakresie powierzchni użytkowej lokalu.

Ewidencja gruntów i budynków obejmuje m. in.:

1. - informacje dotyczące powierzchni użytkowej lokali (art. 20 ust. 1 pkt 3 p.g.k.);
2. - wykaz właścicieli nieruchomości, a w przypadku nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości (art. 20 ust. 2 pkt 1 lit. a p.g.k.).

Nieruchomość budynkowa, w które znajduje się przedmiotowy lokal, nie jest nieruchomością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Jej właścicielem jest [...] w upadłości w [...]. W odniesieniu do tej nieruchomości budynkowej niemożliwe jest ujawnienie w ewidencji podmiotu innego niż właściciel, np. podmiotu władającego lokalem.

Ponadto, stosownie do § 71 ust. 1 i § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia dane ewidencyjne dotyczące lokali, o których mowa w § 70 ust. 1 rozporządzenia (m. in. pole powierzchni użytkowej lokalu - pkt 7), o ile nie są zawarte w dokumentach, o których mowa w art. 23 p.g.k., ujawnia się w ewidencji na wniosek właściwych podmiotów ewidencyjnych lub osób, jednostek organizacyjnych i organów, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia:

1. - użytkowników wieczystych gruntów;
2. - jednostek organizacyjnych sprawujących zarząd lub trwały zarząd nieruchomościami;
3. - państwowych osób prawnych, którym Skarb Państwa powierzył w stosunku do jego nieruchomości wykonywanie prawa własności lub innych praw rzeczowych;
4. - organów administracji publicznej, które gospodarują nieruchomościami wchodzącymi w skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa oraz gminnych, powiatowych i wojewódzkich zasobów nieruchomości;
5. - użytkowników gruntów państwowych i samorządowych.

Skarżąca nie należy do żadnego z powyższych rodzajów podmiotów.

Brak jest przepisu upoważaniającego władającego lokalem na podstawie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu do żądania wprowadzenia zmian w kartotece lokali (patrz: wyżej wskazany wyrok o sygn. akt IV SA/Wa 1202/14 - dostępny w CBOSA). Jest ona raportem zawierającym informacje o lokalach wymienione w § 70 ust. 1 rozporządzenia (§ 27 ust. 1 rozporządzenia). Przepis § 27 ust. 1 rozporządzenia 31 grudnia 2013 r. uległ zmianie, po której kartoteka lokali nie zawiera już danych określających władającego lokalem. Dla rozstrzygnięcia nie ma znaczenia, czy dane z kartoteki lokalu powinny być zgodne z danymi ujawnionymi w księdze wieczystej.

W tym świetle należy uznać, w obliczu wpływu wielkości powierzchni użytkowej lokalu na wysokość czynszu, opłat za media i podatku od nieruchomości, że Skarżąca posiada jedynie interes faktyczny (a nie prawny) w zmianie danej ewidencyjnej dotyczącej pola powierzchni użytkowej lokalu.

W związku z powyższym oraz wyczerpującym uzasadnieniem zaskarżonego postanowienia nie doszło do naruszenia wskazanych w dodatkowym piśmie procesowym przepisów postępowania.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) należało orzec, jak w sentencji.