Uzasadnienie
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia (...) lipca 2006 r. Nr (...), po rozpatrzeniu odwołania A. P., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody (...) z dnia (...) sierpnia 2004 r. Nr (...) o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznych Wicewojewody (...): z dnia (...) czerwca 1980 r. w sprawie wszczęcia postępowania fragmentarycznego scalenia gruntów wsi K. gm. K. oraz z dnia (...) października 1980 r. zatwierdzającej projekt tego scalenia w części dotyczącej przedscaleniowej działki nr (...)
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż postępowaniem scaleniowym objęto m.in. grunty A. P. o łącznej powierzchni (...)ha i wartości (...)jednostek szacunkowych /działki o nr (...),(...),(...) i (...)oraz grunty jego siostry Z. K. o łącznej powierzchni (...)ha i wartości (...)jednostek szacunkowych /działki o nr (...), (...), (...)i (...). W trakcie postępowania scaleniowego z niezabudowanych części działek o nr (...),(...) oraz (...), które już przed scaleniem pełniły funkcję drogi, wydzielono drogę gminną i oznaczono ją po scaleniu nr (...).
Organ administracyjny II instancji stwierdził nadto, że działka A.P. o nr (...)nie była zabudowana, zaś jego zabudowania znajdowały się na działce o nr (...) - należącej do Z. K. - i tam też, zgodnie z życzeniem A. P., został mu wydzielony ekwiwalent gruntowy. Minister Rolnictwa i Rozwoju wsi podkreślił, iż takiemu rozwiązaniu nie sprzeciwiała się Ż. K., która w kwestionariuszu życzeń do projektu scalenia wnioskowała 0 wy dzielenie jej ekwiwalentu m.in. na przedscaleniowej działce o nr (...), należącej do A. P..
A. P. zaskarżył powyższą decyzję Ministra Rolnictwa 1 Rozwoju Wsi z dnia (...) lipca 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie od organu odwoławczego kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Skarżący zarzucił kwestionowanej decyzji:
- 1) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów /t. j. Dz. U. Nr 58 z 1989 r., poz. 346 ze zm./ przez błędną jego wykładnię i objęcie scaleniem gruntu pod zabudowaniem pomimo, że A. P. nie wyraził zgody na objęcie jego działki scaleniem;
- 2) naruszenie przepisów proceduralnych, a mianowicie:
* art. 156 § 2 pkt 2 Kpa przez jego niezastosowanie pomimo, że ostateczne decyzje Wojewody (...) z dnia (...) czerwca 1980 r. i z dnia (...) października 1980 r. rażąco naruszają prawo,
* art.,8, 77% 1, 80, 107 § 3 Kpa przez nierozpatrzenie całości zebranego materiału dowodowego, a w szczególności nieustosunkowanie się do okoliczności, iż A. P. nie wyraził zgody na objęcie scaleniem działki o nr (...) i działki (...) - będąc jej samoistnym posiadaczem, ani nie podpisał protokołu, zaś podpis złożony przez jego żonę nie jest równoznaczny z wyrażeniem zgody na objęcie jego działki scaleniem; zgody na scalenie działki o nr (...) nie wyraziła również Ż. K. z domu
P..
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w odpowiedzi na przedmiotową skargę wniósł o jej oddalenie i odwołał się do argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga A. P. nie jest zasadna. Nie stwierdzono bowiem w toku postępowania sądowoadministracyjnego, aby zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi została wydana z naruszeniem prawa.
Podkreślić należy, iż postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej jest postępowaniem szczególnym, gdyż jego przedmiotem jest ustalenie, czy na podstawie ściśle określonych przesłanek, wbrew wyrażonej w art. 16 ust. 1 Kpa zasadzie trwałości decyzji administracyjnych, można wzruszyć takie rozstrzygnięcie. Numerus clausus wad decyzji administracyjnej skutkujących jej nieważnością zawiera dyspozycja art. 156 § 1 Kpa /ztide wyrok NSA z dnia 10 czerwca 1998 r., IV SA 1290/96, niepublik.; wyrok NSA z dnia 8 czerwca 1998 r., IV SA 1490/96, niepublik.; wyrok NSA z dnia 30 grudnia 1998 r., IV SA 2319/96, niepublik./.
Skoro stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od ogólnej zasady stabilności decyzji wynikającej z art. 16 Kpa, toteż może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy /oczywisty/ przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 Kpa /confer wyrok NSA z dnia 5 lutego 1988 r., sygn. akt IV SA 948/87, GAP nr 17 z 1988 r./.
W sprawie będącej przedmiotem niniejszego rozpoznania spór dotyczy tego, czy Wojewoda (...) wydając wspomniane wyżej decyzje z dnia (...) czerwca 1980 r. oraz z dnia (...) października 1980 r. dopuścił się naruszenia prawa, które można zakwalifikować jako rażące naruszenie prawa, o którym mowa w treści art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Sprawa toczy się bowiem już nie w trybie zwykłym, gdzie dla uchylenia decyzji wystarczy stwierdzenie "naruszenia prawa" mającego wpływ na wynik rozstrzygnięcia, lecz w trybie nadzoru /trybie nadzwyczajnym/ i to w 26 lat po wydaniu w trybie zwykłym decyzji ostatecznych, kiedy to zupełnie wyjątkowo można uznać decyzje ostateczne za dotknięte tak ciężką wadą, iż zachodzi konieczność uznania ich za nieważne. Rażące naruszenie prawa uznaje się w zasadzie przy szczególnie zakwalifikowanym naruszeniu przepisów prawa materialnego, gdyż stwierdzenie rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa w stosunku do przepisów prawa procesowego jest czymś wyjątkowym.
Zaznaczyć jedynie należy, że w odniesieniu do przepisów o postępowaniu administracyjnym za rażące ich naruszenie należy w szczególności uważać oczywiste niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie przepisów zasad ogólnych postępowania administracyjnego, określonych w art. 6-11 Kpa -w stopniu powodującym istotne ograniczenie uprawnień strony w postępowaniu, z wyjątkiem naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania /art. 207 § 2 pkt 2 Kpa/, jak też mającym wpływ na nieprawidłowe zastosowanie prawa materialnego stosownie do dyspozycji przepisu stanowiącego podstawę orzeczenia /vide uzasadnienie wyroku NSA z dnia 8 czerwca 1983 r., I SA 355/83, GPzl984r. nr 5/.
W doktrynie i judykaturze przyjmuje się, że z "rażącym naruszeniem prawa" mamy do czynienia wówczas, gdy w stanie prawnym nie budzącym wątpliwości, co do jego zrozumienia, wydaje się decyzję, która treścią swego rozstrzygnięcia stanowi negację całości lub części obowiązujących przepisów /confer wyrok NSA z dnia 4 grudnia 1986 r., IV SA 716/86, "Seminarium Prawa Budowlanego" z 1987 r. nr 3, s. 62/. Treść decyzji można wówczas określić jako przeciwstawiającą się tym przepisom, na podstawie których została wydana.
Stosownie do dyspozycji art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów /t..j. Dz. U. Nr 178 z 2003 r., poz. 1749 ze zm./ grunty zabudowane mogą być scalane tylko na wniosek właściciela i pod warunkiem rozbiórki lub przeniesienia przez niego zabudowań w oznaczonym terminie, albo wyrażenia zgody na dokonanie rozliczenia wartości zabudowań w gotówce bądź innej formie.
Zarzut strony skarżącej w zakresie naruszenia prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 3 powołanej ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, przez objęcie scaleniem gruntu zabudowanego /działki o nr (...) - pomimo braku zgody skarżącego - jest bezzasadny. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, przed dokonaniem wymiany gruntów pomiędzy A. P. i jego siostrą Z. K. z domu P. - działka o nr (...) stanowiła własność siostry skarżącego. Potwierdza to również sam skarżący, który podał, że przedmiotowy grunt znajdował się jedynie w jego posiadaniu. Stan posiadania zaś jest tylko stanem faktycznym i posiadacz nie może z niego wywodzić tytułu prawnego do przedmiotu posiadania.
Organ orzekający w sprawie nie mógł zatem uwzględnić jako przesłanki skutkującej stwierdzeniem nieważności decyzji okoliczności braku zgody A. P. na scalenie zabudowanej wprawdzie przez niego, lecz stanowiącej własność Z. K. z domu P., działki gruntu o nr (...).
W odniesieniu do zarzutu skarżącego, jakoby jego siostra nie wyraziła zgody na objęcie działki o nr (...) scaleniem, podnieść należy, iż Ż. K. z domu P. - jako właścicielka przedmiotowego gruntu - brała udział w toczącym się postępowaniu scaleniowym, co potwierdza karta uczestnika scalenia /k. 26-27/. Zatem okoliczność ewentualnego braku jej zgody na scalenie działki gruntu o nr (...) nie może być przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu.
Mając na względzie powyższe rozważania, na podstawie regulacji art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, Sąd orzekł jak w sentencji.