Uzasadnienie
M. L. i J. L. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] listopada 2017 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] maja 2012 r. ustalającej odszkodowanie z tytułu nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości położonej w gminie [...] obręb [...], oznaczonej jako działki o numerach [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 7 marca 2018 r. odrzucił skargę M. L. na powyższą decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 12 czerwca 2018 r. I OZ 535/18 oddalił zażalenie na postanowienie z 7 marca 2018 r.
W piśmie z 21 marca 2018 r. M. L. i J. L. wnieśli o przywrócenie terminu na uzupełnienie braków formalnych przez M. L.. Jednocześnie wskazano, że brak podpisu skarżącej na egzemplarzu skargi, wniesionym za pośrednictwem Ministra, nie powinien mieć dla rozpoznania skargi żadnego znaczenia. Dodano, że skarga jest podpisana prze drugiego skarżącego J. L., który z żoną M. L. pozostaje w ustawowej wspólności majątkowej. Do pisma dołączono 1 egzemplarz odpisu skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Wniosek nie podlega uwzględnieniu.
Zgodnie z art. 88 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. dalej również "p.p.s.a.") spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Przez "niedopuszczalny" wniosek o przywrócenie terminu należy rozumieć złożenie przedmiotowego wniosku w przypadku, gdy strona nie uchybiła terminowi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 stycznia 2013 r. II GZ 519/12, lex 1274392).
Z kolei zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., sąd może postanowić o przywróceniu terminu do dokonania czynności sądowej na wniosek strony, o ile do uchybienia terminu doszło bez jej winy. Z kolei zgodnie z treścią art. 87 § 1 p.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana. Z wnioskiem należy wystąpić w terminie 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.), a wraz z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Podkreślić należy, że po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych (art. 87 § 5 p.p.s.a.).
Rozpatrując wniosek J. L. Sąd uznał, że skarżący nie uchybił terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi M. L., albowiem nie został on wezwany do ich uzupełnienia. Każdy ze skarżących otrzymał osobne wezwanie w zakresie w jakim skarga każdego z nich zawierała braki formalne. W konsekwencji Sąd uznał, że wniosek J. L. o przywrócenie terminu jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu. Z tych względów, na podstawie art. 88 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie 1 postanowienia.
Natomiast dokonując oceny wniosku M. L. Sąd uznał, że warunki formalne wniosku o przywrócenie terminu zostały spełnione. Chwilą ustania przyczyny był 21 marca 2018 r. tj. dzień w którym doręczono skarżącej odpis postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 7 marca 2018 r., zaś wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi wraz z odpisem skargi podpisanej przez skarżącą złożono 23 marca 2018 r.
W ocenie Sądu wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nie zasługuje jednak na uwzględnienie, albowiem M. L. nie uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu do dokonania powyższej czynności procesowej. Argumentacja M. L. sprowadza się do zakwestionowania zasadności wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie podpisu w sytuacji, gdy wraz z J. L. pozostaje w związku małżeńskim, mają ustawową małżeńską wspólność i złożył on podpis pod skargą.
W tym miejscu należy wskazać, że kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Dokonując takiej oceny należy przyjąć obiektywny miernik staranności, zgodnie z którym o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy strona, obiektywnie nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego w literaturze zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 329).
W świetle powyższego - zdaniem Sądu - okoliczności podniesione przez M. L. nie uprawdopodobniają braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienie braków formalnych skargi poprzez złożenie podpisu przez skarżącą pod skargą. W pierwszej kolejności należy wskazać, że z faktu, że M. L. pozostaje w związku małżeńskim ze skarżącym J. L. nie sposób wywieść, że stroną postępowania sądowoadministracyjnego jest "małżeństwo". Stroną w postępowaniu jest każdy z małżonków z uwagi na przysługujący każdemu z nich interes prawny. Interes prawny – na gruncie niniejszej sprawy – wynika z tytułu prawnego do wywłaszczonej nieruchomości i dlatego każde z małżonków będzie miało status strony (skarżący bądź uczestnik postępowania). Dlatego M. L., która nie udzieliła pełnomocnictwa małżonkowi, stosownie do treści art.35 § 1 p.p.s.a., zobowiązana był do zachowania wszelkich braków formalnych skargi, w tym złożyć pod nią podpis, co wskazał również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 12 czerwca 2018 r. Tym samym błędne rozumienie prawidłowo sformułowanego wezwania sądowego do uzupełnienia braków formalnych skargi nie można zakwalifikować jako przyczynę niezawinioną czy nadzwyczajną, której nie można było usunąć przy użyciu możliwych do podjęcia w danych warunkach działań.
W konsekwencji Sąd uznał, że skoro M. L. nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, to jej wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności podlega oddaleniu. Z tych względów, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie 2 postanowienia.
Na marginesie wyjaśnić należy, że prawomocne odrzucenie skargi M.L. skutkuje tym, że nie jest ona skarżącą tylko uczestnikiem postępowania.