Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Minister Środowiska, po rozpatrzeniu zażalenia A. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2005 r. (nr [...]) przekazujące według właściwości pismo skarżącej Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W., uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie organu I instancji.
W uzasadnieniu postanowienia podano, że A. K. w dniu [...] września 2005 r. złożyła w [...] Urzędzie Wojewódzkim skargę na działalność Urzędu Gminy W. w przedmiocie wydania zezwolenia na usunięcie drzewa z terenu jej nieruchomości.
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] września 2006 r, uznając się za organ niewłaściwy, przekazał sprawę Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. według kompetencji.
Na powyższe postanowienie A. K. złożyła zażalenie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, który postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 r. (nr [...]), przekazał zgodnie z właściwością przedmiotowe zażalenie Ministrowi Środowiska.
Rozpatrując zażalenie na ww. postanowienie Wojewody [...], Minister Środowiska podniósł, że zgodnie z art. 65 § 1 kpa, będącym podstawą wydania rozstrzygnięcia przez Wojewodę, przekazywane organom właściwym mogą być tylko te podania, których rozpatrzenie wymaga przeprowadzenia postępowania administracyjnego i rozstrzygnięcia co do istoty w drodze orzeczenia administracyjnego.
W ocenie Ministra pismo A. K. przekazane przez Wojewodę do SKO jest skargą w rozumieniu działu VIII kpa, do którego nie ma zastosowania art. 65 § 1 kpa. Zatem organ I instancji błędnie zakwalifikował pismo skarżącej jako zażalenie na bezczynność Wójta Gminy W. W tej sytuacji organ odwoławczy stwierdził, że Wojewoda [...] powinien był postępowanie administracyjne umorzyć, a przedmiotowe pismo uznać za skargę w rozumieniu rozdziału VIII kpa i przekazać - na podstawie art. 229 pkt 3 w związku z art. 231 tej ustawy - organowi właściwemu do jej rozpatrzenia, czyli radzie gminy.
Powyższe postanowienie Ministra Środowiska stało się przedmiotem skargi A. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca podniosła m. in., iż już ponad dwa lata stara się o zezwolenie na wycięcie siedemdziesięcioletniego kasztana. W tej sprawie zwracała się już do Urzędu Gminy W., lecz Gmina odmówiła, gdyż sąsiad na którego działce częściowo znajduje się drzewo odmówił zgody na jego usunięcie. Skarżąca nie została pouczona do jakiego organu powinna złożyć odwołanie w tej sprawie, dlatego zwróciła się do Wojewody [...].
W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Należy zaznaczyć, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Rozpoznając niniejszą skargę w świetle wyżej wskazanych kryteriów, Sąd doszedł do wniosku, że zaskarżone postanowienie winno być uchylone, gdyż zostało wydane z naruszeniem prawa.
Niewątpliwie Minister Środowiska uchylając postanowienie Wojewody [...] i umarzając postępowanie organu I instancji, zobowiązany był do dokładnego wyjaśnienia i zbadania jaki charakter miało pismo skarżącej z dnia [...] września 2005 r. potraktowane przez organ I instancji jako zażalenie na bezczynność Wójta Gminy W. w przedmiocie niewydania rozstrzygnięcia w sprawie usunięcia drzewa. Obowiązek ten wynika z zasady dążenia do prawdy obiektywnej określonej w art. 7 kpa, co oznacza, że organy administracji publicznej powinny podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i w tym celu obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i
Sygn. akt IV SA/Wa 1820/06 3 rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa), a następnie ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa), zaś wynik tej oceny powinien znaleźć prawidłowe odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, w której m.in. organ winien wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 1 i § 3 kpa).
W rozpatrywanej sprawie nie sposób uznać, aby zaskarżone postanowienie Ministra Środowiska spełniało wyżej omówione wymogi. Z uzasadnienia postanowienia w ogóle nie wynika, jakie przesłanki zadecydowały o tym, że Minister Środowiska uznał pismo skarżącej za skargę w rozumieniu działu VIII Kpa. Organ ograniczył się bowiem jedynie do stwierdzenia, że - po pierwsze - pismo przekazane przez organ I instancji jest skargą w rozumieniu działu VIII Kpa, do którego nie ma zastosowania art. 65 § 1 Kpa i - po drugie - że skarga została błędnie zakwalifikowana przez Wojewodę [...], jako zażalenie na bezczynność Wójta Gminy W. Minister Środowiska nie podał jednak na jakiej podstawie doszedł do takich wniosków, jak i nie przedstawił żadnych argumentów przemawiających na taką kwalifikacją pisma A. K. Należy zaznaczyć, że w przypadku oceny charakteru pisma strony zalecana jest duża ostrożność i wnikliwa analiza jego treści.
Konsekwencją takiej oceny może być uznanie, że brak jest podstaw do przeprowadzenia postępowania administracyjnego i rozstrzygnięcia sprawy co do istoty w drodze orzeczenia administracyjnego. Musi być ono jednak przekonująco uzasadnione.
W przypadku wątpliwości co do tego czym tak naprawdę jest pismo strony, należało ewentualnie zwrócić się do niej z prośbą o sprecyzowanie wniosków w nim zawartych.
W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie rozstrzygnięcie organu I instancji, przekazujące według właściwości podanie A. K. Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. było prawidłowe.
Co prawda skarżąca w pierwszym zdaniu pisma z dnia [...] września 2005 r. stwierdziła, iż składa "skargę na działalność Urzędu Gminy W.", co być może zasugerowało organowi drugiej instancji zakwalifikowanie tego pisma jako skargi z działu VIII Kpa, jednakże zdaniem Sądu, dla rozstrzygnięcia charakteru przedmiotowego pisma, kluczowe znaczenie ma podany przez skarżąca fakt, iż w
Sygn. akt IV SA/Wa 1820/06 4 dniu 12 kwietnia 2005 r. złożyła w Urzędzie Gminy W. wniosek o zezwolenie na usunięcie kasztana, i że od sześciu miesięcy nie może załatwić tej "prostej sprawy". Skarżąca wskazała również, że usunięcie kasztana umożliwiłoby jej ogrodzenie posesji.
Stosownie do treści art. 83 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm.) usunięcie drzew lub krzewów z nieruchomości może nastąpić, z zastrzeżeniem ust. 2, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. Jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem - do wniosku dołącza się zgodę jej właściciela.
Wobec powyższego stwierdzić należy, iż w rozpatrywanej sprawie właściwym organem do rozpatrzenia wniosku skarżącej o zezwolenie na usunięcie drzewa był Wójt Gminy W. Rozstrzygnięcie tej kwestii następuje w drodze decyzji administracyjnej zezwalającej na usunięcie drzewa, bądź odmawiającej wydania takiego zezwolenia.
Jak prawidłowo wskazał Wojewoda [...] w postanowieniu z dnia [...] września 2005 r., powołując się na art. 17 pkt 1 Kpa, organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu, w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego są - o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej - samorządowe kolegia odwoławcze.
W warunkach przedmiotowej sprawy organ I instancji prawidłowo ustalił, że organem wyższego stopnia w stosunku do Wójta Gminy W. jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. Organ ten jest właściwy zarówno do rozpatrzenia odwołania od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez Wójta w przedmiocie zezwolenia bądź odmowy wydania zezwolenia na wycięcie drzewa, jak również do rozpoznania zażalenia wniesionego w trybie art. 37 Kpa na bezczynność organu I instancji w tym przedmiocie.
Natomiast stanowisko Organu II instancji, iż przedmiotowe pismo skarżącej nie jest pismem złożonym w postępowaniu administracyjnym wszczętym na skutek złożenia wniosku o zezwolenie na usunięcie drzewa, a jedynie skargą na działalność Urzędu Gminy (z działu VIII Kpa), jest w ocenie Sądu błędne i nieuzasadnione.
Powyższe rozważania uzasadniają uchylenie zaskarżonego postanowienia Ministra Środowiska, bowiem narusza ono przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).