Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a., uchylił postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r., którym odmówiono zawieszenia postępowania odwoławczego od decyzji prezydenta Miasta S. z dnia [...] listopada 2003 r. orzekającej o wymeldowaniu p. P. F. oraz umorzył postępowanie w przedmiocie zawieszenia postępowania przed Wojewodą [...].
W uzasadnieniu Minister wskazał m.in., iż z wniosku P. J. B. było prowadzone postępowanie w przedmiocie wymeldowania p. P. F. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w S.. Od decyzji wydanej po jego zakończeniu odwołał się p. P. F.. Postępowanie odwoławcze zostało zawieszone na wniosek p. P. F., a następnie podjęte postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2005 r., utrzymanym w mocy przez organ odwoławczy (postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2006 r. Organ administracji, podejmując zawieszone postępowanie, uznał, iż ponowne wniesienie przez p. P. F. do sądu powszechnego pozwu o przywrócenie naruszonego posiadania nie może stanowić przeszkody dla kontynuowania postępowania w przedmiocie wymeldowania. W dniu 21 lutego 2006 r. p. P. F. zwrócił się z ponownym wnioskiem o zawieszenie postępowania. Wojewoda [...] odmówił zawieszenia postępowania.
W ocenie organu odwoławczego orzeczenie to było wadliwe, gdyż w zaistniałej sytuacji procesowej nie było podstaw do orzekania w przedmiocie zawieszenia postępowania, bowiem wydano kolejne postanowienie w tej samej sprawie. Bowiem kwestia, czy zachodzą okoliczności uzasadniające zawieszenie postępowania były rozważane w postępowaniu w przedmiocie podjęcia postępowania. W kwestii tej zostały wniesione skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, bowiem zaskarżono zarówno postanowienie o podjęciu postępowania jak i wcześniejsze postanowienie Ministra (z dnia [...] października 2005 r.), którym uchylono postanowienie wojewody o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania (z dnia [...] września 2005 r.). Sąd administracyjny oceni, czy zawieszenie postępowania jest w przedmiotowej sprawie zasadne.
W skardze na postanowienie Ministra, p. P. F. zarzucił, iż zostało ono wydane z naruszeniem prawa. Skarżący podniósł, iż przedmiotem zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie była kwestia zawieszenia postępowania lecz podjęcia zawieszonego postępowania. W sprawie nie wystąpiła bezprzedmiotowość postępowania, w rozumieniu art. 105 K.p.a., bowiem o ile został złożony wniosek o rozstrzygnięcie sprawy w przedmiocie zawieszenia postępowania, nie można uznać, iż postępowanie w tej kwestii jest bezprzedmiotowe. Od pojęcia bezprzedmiotowości należy odróżnić kwestię bezzasadności żądania. Wywody skargi poparte zostały poprzez przywołanie szeregu tez i sygnatur orzecznictwa sądów administracyjnych odnośnie instytucji umorzenia postępowania. W końcu Skarżący zarzucił, iż Minister uchylając rozstrzygnięcie organu I. instancji oraz umarzając postępowanie w sprawie uchylił się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Sąd oddalił skargę, gdyż nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji orzekały w przedmiocie zawieszenia postępowania w związku z wnioskiem Skarżącego. Wcześniej kwestia występowania przesłanek do zawieszenia postępowania była rozważana w postępowaniu w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania. Przesłanką, podnoszoną przez Skarżącego, było wniesienie przez niego w dniu 26 sierpnia 2005 r. do sądu powszechnego ponownie pozwu o przywrócenie naruszonego posiadania. Kwestia skutków wniesienia tego pozwu, jako przesłanki zawieszenia postępowania, była rozważana w innym postępowaniu, w kontekście możliwości podjęcia zawieszonego postępowania. Jak wynika z treści uzasadnień odnośnych postanowień organy obu instancji, oceniając tą okoliczność uznały, iż ponowne wniesienie pozwu nie może stanowić przesłanki zawieszenia postępowania, na zasadzie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., co prowadziło do podjęcia zawieszonego postępowania.
Do postanowień wydawanych w postępowaniu administracyjnym nie odnosi się zasada niewzruszalności ostatecznych decyzji (art. 16 § 1 K.p.a.). Jednak równocześnie, w świetle art. 126 K.p.a., do postanowień, na które przysługuje zażalenie (patrz w rozpatrywanym przypadku art. 101 § 3 K.p.a.), stosuje się przepisy dotyczące m.in. stwierdzania nieważności ostatecznych decyzji. W świetle art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., orzeczenie dotyczące sprawy rozstrzygniętej innym ostatecznym orzeczeniem jest z mocy prawa nieważne. Pojęcie orzekania w sprawie rozstrzygniętej trzeba rozumieć w ten sposób, iż chodzi o orzekaniu odnośnie tych samych kwestii co do meritum, w tym samym stanie faktycznym i prawnym, niezależnie od tego w ramach jakiej sprawy kwestie te są przesądzane. Oznacza to w rozpoznawanej sprawie, iż o ile chodzi o ocenę, czy określona okoliczność może być przyczyną zawieszenia postępowania, bez znaczenia jest czy była ona oceniana jako przesłanka zawieszenia postępowania, czy też podjęcia zawieszonego postępowania.
Oznacza to, w rozpoznawanej sprawie, iż organy obu instancji trafnie uznały, wobec przywoływania przez Skarżącego tych samych okoliczności, które były już rozważane w kontekście możliwości podjęcia zawieszonego postępowania, że orzekanie co do meritum o możliwości zawieszenia postępowania byłoby niedopuszczalne. Rozpatrując sprawę wniosku o zawieszenie postępowania uznały jednak za stosowne odwołanie się do różnych instytucji procesowych. Jednocześnie w przepisach procedury administracyjnej nie zawarto regulacji, znanych procedurom sądowym, odnośnie możliwości odrzucenia wniosków, których rozpatrywanie byłoby niedopuszczalne. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, bardziej właściwym środkiem procesowym jest wydanie rozstrzygnięcia o nieuwzględnieniu żądania, ze wskazaniem, iż nie zostało ono uwzględnione w związku z przeszkodami formalnymi dla jego rozpatrzenia (tak w rozpatrywanej sprawie - orzeczenie organu I. instancji).
Umorzenie postępowania w takim przypadku (tak organ odwoławczy) może rodzić bowiem wątpliwości doktrynalne z uwagi na podnoszone w skardze a ukształtowane w orzecznictwie pojecie sprawy administracyjnej oraz bezprzedmiotowości postępowania. Biorąc jednak pod uwagę okoliczność, iż procedura administracyjna nie określa zasad procedowania w takim przypadku, w ocenie Sądu, dopuszczalne może być także wydanie postanowienia w przedmiocie umorzenia postępowania, przy przejęciu założenia, iż, wobec braku możliwości orzekania w przedmiocie wniosku (sprawa przesądzona innym rozstrzygnięciem), nie powstaje wymagany stosunek administracyjnoprawny pomiędzy organem a wnioskodawcą, skoro jego żądanie nie może być faktycznie rozpatrzone, co do meritum w zakresie kompetencji organu administracji.
Nawet jednak przyjmując, iż jedynie pierwszy z prezentowanych sposobów rozstrzygania sprawy jest dopuszczalny, trzeba stwierdzić, iż ewentualne naruszenie przepisów postępowania przez organ odwoławczy, sprowadzające się do uchylenia rozstrzygnięcia organu I. instancji i orzeczenia o umorzeniu postępowania zamiast utrzymania w mocy kwestionowanego postanowienia (naruszanie art. 138 §. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 105 i 144 K.p.a.), nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. Trzeba mieć bowiem na uwadze, iż niezależnie od okoliczności do jakich przepisów proceduralnych odwołał się organ odwoławczy, zasadnie organy obu instancji faktycznie uchyliły się od rozpatrywania, co do meritum, żądania skarżącego odnośnie zawieszenia postępowania. Jak wskazano, w rozpatrywanej sprawie, byłoby to niedopuszczalne z uwagi na wcześniejsze dokonanie oceny tych samych okoliczności w świetle tych samych regulacji w postanowieniu utrzymanym w mocy przez organ odwoławczy. W tym świetle zarzut skargi, iż organ odwoławczy, umarzając postępowanie uchylił się bezzasadnie od merytorycznego rozpatrzenia sprawy jest nieuzasadniony.
Sąd zważył więc, iż ewentualne naruszenie przepisów postępowania (co podniesiono w skardze), jako nie mogące mieć wpływu na wynik sprawy, nie mogłoby prowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia, co wynika a contrario z art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Jedynie na marginesie należy wskazać, iż w zaskarżonym postanowieniu organ niezasadnie powołał się na fakt zaskarżenia postanowień w przedmiocie podjęcia zawieszonego odstępowania do sądu administracyjnego, co wiąże się z oceną ich legalności. Kwestia ta nie ma znaczenia z punktu widzenia oceny przesłanek wydania postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania. Wskazane przez Sąd uchybie nie miało wpływu na wynik sprawy.
Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.