Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] maja 2019 r., znak [...], po rozpatrzeniu odwołania A. D. (dalej: skarżąca), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2019 r., znak: [...] w przedmiocie nakazania skarżącej przyłączenia nieruchomości położonej w miejscowości [...] przy ul. [...] do istniejącej sieci kanalizacyjnej.
Stan sprawy przedstawiał się następująco.
Wójt Gminy [...] (dalej: wójt/organ I instancji) decyzją z dnia [...] marca 2019 r. nakazał skarżącej - właścicielce nieruchomości położonej w miejscowości [...] przy ul. [...], przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. 2018, poz. 1454), bowiem nieruchomość nie jest podłączona do sieci kanalizacji sanitarnej mimo wykonania sieci kanalizacyjnej w ulicy [...] w [...]. Jednocześnie stwierdzono, że na terenie ww. nieruchomości brak jest przydomowej oczyszczalni ścieków.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła skarżąca wskazując, że na nieruchomości znajduje się szambo szczelne, z którego regularnie wybierane są nieczystości. Ponadto skarżąca wskazała, że odległość od posesji do przyłącza w drodze wynosi ok. 30-40 m, przy czym jest to duża część ogrodu i frontowa część posesji, gdzie znajduje się zagospodarowany ogród. Dodatkowo skarżąca podniosła, że w związku z trudną sytuacją finansową związaną z utratą pracy jak i problemami zdrowotnymi przyłączenie do kanalizacji nie jest możliwe. Nie bez znaczenia są niemałe, miesięczne opłaty za kanalizację.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: kolegium, organ II instancji) decyzją z dnia [...] maja 2019 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Kolegium w całości podzieliło stanowisko wyrażone przez wójta w zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy wskazał, że wójt prawidłowo ustalił w sprawie stan faktyczny i dokonał właściwej jego oceny w ramach obowiązujących przepisów prawa. W ocenie kolegium, wójt gminy zasadnie nakazał skarżącej – właściciele nieruchomości położonej przy ul. [...] w miejscowości [...], przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacji sanitarnej. W uzasadnieniu wskazano także, że obowiązek przyłączenia do istniejącej sieci kanalizacyjnej, w sytuacji spełnienia określonych przesłanek, ma charakter bezwzględny i sytuacja rodzinna ani też materialna właścicielki nieruchomości nie ma na jego powstanie żadnego wpływu.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na tę decyzję wniosła A. D. podnosząc, że w toku prowadzonego postepowania administracyjnego nie wzięto pod uwagę tego, że na terenie przy budynku jest wybudowane zgodnie z projektem szambo szczelne, z którego regularnie wybierane są nieczystości, wokół szamba i przed budynkiem znajduje się zagospodarowany ogród, a podjazd jest wykonany z ciężkiego bruku. Skarżąca wskazała także, że położenie rur kanalizacyjnych w/w terenie wiąże się z duża rujnacją terenu i bardzo dużymi kosztami. Zdaniem skarżącej – w toku prowadzonego postepowania nie wzięto także pod uwagę jej stanu zdrowia i złej sytuacji finansowej spowodowanej utratą pracy.
Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W odpowiedzi na skargę kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, to znaczy z obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. Zakres kontroli sądu wyznacza przepis art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwany dalej P.p.s.a., stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a.
Kontroli legalności w niniejszej sprawie poddano decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy [...] nakazującą skarżącej, jako właścicielce nieruchomości położonej w miejscowości [...], przyłączenie tej nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej w ulicy [...].
Na wstępne należy wskazać, że stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminie (Dz. U. z 2018 r. poz. 1454 ze zm.), zwanej dalej u.u.c.p.g., właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. W przytoczonym przepisie ustawodawca przyjął, że zwolnienie od obowiązku przyłączenia do sieci kanalizacyjnej może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków.
W przypadku zatem, gdy właściciel nie wyposażył swojej nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków oraz nie wykonuje obowiązku ustawowego związanego z przyłączeniem nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, organ zobowiązany jest nałożyć nakaz wykonania przyłączenia.
Stosownie bowiem do art. 5 ust. 7 u.u.c.p.g. w przypadku stwierdzenia niewykonania obowiązków o których mowa w ust. 1-4, wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję nakazującą wykonanie obowiązku. Sposób sformułowania art. 5 ust. 7 u.u.c.p.g. wskazuje na brak tzw. luzu decyzyjnego organów orzekających w tej kategorii spraw (brak uznaniowości organów). W przypadku wystąpienia w sprawie okoliczności, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 u.u.c.p.g. przy braku przeciwskazań do wydania nakazu związanych z wyposażeniem nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków, na organie ciąży ustawowy obowiązek wydania nakazu przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej.
Bezspornym w niniejszej sprawie jest to, że nieruchomość skarżącej położona w miejscowości [...] przy ul. [...] nie jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków. Zresztą okoliczność ta nie jest kwestionowana i podnoszona przez skarżącą ani w odwołaniu od decyzji, ani też w skardze. Organy ustaliły także, że sieć kanalizacji sanitarnej w ul. [...] w [...] istnieje od 2000 r., a przedmiotowa nieruchomość posiada techniczną możliwość podłączenia do kanalizacji sanitarnej (przyłącze jak twierdzi skarżąca znajduje się 30-40 m od posesji). Skarżąca nie dokonała podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej z uwagi na istniejący na nieruchomości bezodpływowy zbiornik na nieczystości ciekłe (szambo).
W ocenie Sądu podnoszona przez skarżącą okoliczność, że nieruchomość jest wyposażona w szambo, które jest regularnie opróżniane nie ma znaczenia prawnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, który sąd w niniejszym składzie podziela, że nawet jeśli nieruchomość jest wyposażona w zbiornik bezodpływowy (szambo) spełniający wszystkie wymagania, a gmina wybudowała sieć kanalizacyjną realizując obowiązek nałożony art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, właściciel winien się do tej sieci kanalizacyjnej przyłączyć (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 2276/14).
Podobnie – w ocenie Sądu - bez znaczenia pozostaje okoliczność ewentualnych problemów finansowych skarżącej spowodowanych utratą pracy czy też w ogóle brak środków na zrealizowanie przedsięwzięcia. Nie mogą odnieść również zamierzonego skutku podnoszone przez skarżącą problemy zdrowotne. W tym zakresie zauważyć należy, że ustawodawca nie uzależnił przyłączenia nieruchomości od innych niż wskazane w art. 5 ust. 1 pkt 2 u.u.c.p.g. przesłanek. Okoliczności te nie mogą zatem zwolnić skarżącej od obowiązku przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacji sanitarnej. Powtórzyć należy ponownie, że cytowany przepis ściśle określa warunki w jakich właściciel obowiązany jest przyłączyć nieruchomość do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Właściciel nieruchomości obowiązek ten realizuje poprzez złożenie wniosku o przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, a złożenie tego wniosku jest równoznaczne ze zrealizowaniem obowiązku wynikającego z ww. przepisu.
Techniczny sposób wykonania przyłączenia ustalany jest przez miejskie przedsiębiorstwo komunalne w warunkach technicznych (wyrok WSA w Gliwicach z 19 września 2014 r. II SA/Gl 750/14). Obowiązek wynikający z art. 5 ust. 7 u.u.c.p.g. ma charakter powszechny i odnosi się do wszystkich nieruchomości leżących w zasięgu sieci kanalizacyjnej (wyrok WSA w Szczecinie z 17 kwietnia 2014 r. II SA/Sz 1467/13).
W ocenie sądu organy orzekające w sprawie w zgodzie z zasadami określonymi w przepisach art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. doprowadziły do zgromadzenia niezbędnego materiału dowodowego, na podstawie którego dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, a następnie odniosły do nich konsekwencje prawne przewidziane w przepisach ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminie.
Reasumując Sąd uznał, że organy słusznie nałożyły na skarżącą obowiązek o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 u.u.c.p.g. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, gdyż spełnione zostały warunki do podłączenia nieruchomości do sieci, tj. skarżąca nie wykonała obowiązku podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, istnieje sieć kanalizacji sanitarnej przy ul. [...] w [...], a nieruchomość skarżącej nie posiada przydomowej oczyszczalni ścieków.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, w oparciu o art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.