Uzasadnienie
S. S. (dalej "skarżący") w dniu 7 października 2013 r. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie.
Ze złożonego formularza PPF wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną. Wnioskodawca stara się o rentę, aktualnie pozostaje na utrzymaniu żony, której jedynym dochodem jest zasiłek przedemerytalny w wysokości 934 zł.
Ponieważ w złożonym formularzu skarżący nie wskazał, poprzez zakreślenie odpowiednich rubryk, w jakim zakresie wnosi o przyznanie prawa pomocy pismem z dnia 10 października 2013 r. wezwano go do jednoznacznego wskazania zakresu przedmiotowego wniosku, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W piśmie tym wezwano jednocześnie skarżącego do złożenia w terminie 7 dni dokumentów źródłowych oraz dodatkowych oświadczeń, potwierdzających jego stan majątkowy i dochody, to jest do nadesłania:
- a) wyciągów z posiadanych przez niego oraz jego żonę rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- b) dokumentu potwierdzającego wysokość zasiłku przedemerytalnego G. S., wskazanego w rubryce 10 formularza PPF,
- c) odpisu zeznania podatkowego skarżącego oraz jego żony za 2012 r.,
- d) oświadczenia o wysokości wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym skarżącego ze wskazaniem źródeł tych wydatków oraz ich miesięcznej wysokości,
- e) oświadczenia, gdzie skarżący mieszka i czy z tego tytułu ponosi wydatki.
Jak wynika z akt sądowych sprawy, przedmiotowe wezwanie doręczono żonie skarżącego – G. S. w dniu 15 października 2013 r. (k. 106 akt sądowych). Zatem zgodnie z art. 72 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej jako "P.p.s.a.") należy uznać je za doręczone skarżącemu skutecznie. Termin do wykonania wezwania Sądu upłynął zatem w dniu 22 października 2013 r.
Skarżący w zakreślonym terminie sprecyzował jedynie zakres wniosku wskazując, że wnosi o przyznanie mu pełnomocnika z urzędu, nie złożył natomiast do akt sprawy żądanych od niego w piśmie z dnia 10 października 2013 r. dokumentów i oświadczeń.
Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje:
W postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zostały wyjaśnione podstawowe okoliczności dotyczące rzeczywistego stanu majątkowego skarżącego i jego możliwości płatniczych.
Informacje, do których udzielenia zobowiązano skarżącego, a które nadal pozostały niewyjaśnione miały istotny wpływ na merytoryczne rozpoznanie złożonego przez niego wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, rzutując przede wszystkim na prawidłową ocenę jego sytuacji materialno – bytowej. Okoliczności te nie mogą stanowić domniemania ze strony zarówno referendarza sądowego jak i Sądu, zwłaszcza gdy mają stanowić podstawę udzielenia pomocy finansowej ze środków publicznych. Rodzi to obowiązek wszechstronnego ich wyjaśnienia, zwłaszcza gdy informacje udzielone przez osobę wnioskującą o przyznanie prawa pomocy okazują się niewystarczające dla dokonania tej oceny.
W niniejszej sprawie skarżący wnioskował o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. ustanowienie pełnomocnika.
Warunkiem przyznania prawa pomocy w powyżej wskazanym zakresie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. jest wykazanie braku możliwości poniesienia przez skarżącego pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Nieudzielanie wymaganych informacji powoduje, iż brak jest możliwości ustalenia, czy skarżący spełnia tę przesłankę.
Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy, z czym związany jest ścisły rygoryzm. Jeżeli strona pomimo nie budzącej wątpliwości treści wezwania nie stosuje się do niego i nie udziela wymaganych informacji – do czego ma oczywiście prawo, musi się przez to liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu. Powyższe stanowisko jest również prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W postanowieniu z 27 lipca 2011 r. o sygn. akt II OZ 650/11 podkreślono, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia oraz dokumentacji dotyczącej jej sytuacji materialnej uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przywołać warto również stanowisko wyrażone w postanowieniu z 5 listopada 2010 r. o sygn. akt II GZ 318/10, w uzasadnieniu którego Sąd stwierdził, iż czynności określone w art. 255 P.p.s.a. podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Strona wezwana do uzupełnienia oświadczenia winna z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania. To w jej interesie leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy (orzeczenia dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl)
Jak wskazano powyżej, referendarz sądowy uznał zawarte w urzędowym formularzu PPF z dnia 7 października 2013 r. oświadczenie skarżącego za niewystarczające dla dokonania oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych. Przedłożenie przez skarżącego żądanych dokumentów i oświadczeń pozwoliłoby nie tylko na weryfikację dochodów wskazanych przez niego w rubryce 10 formularza PPF ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej skarżący się znajduje. Ustaleniu relacji miesięcznych wpływów do budżetu domowego do wysokości jego niezbędnych obciążeń służyło zobowiązanie skarżącego do nadesłania wyciągów z rachunków bankowych, a także oświadczeń dotyczących wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie. W celu potwierdzenia rzeczywistych, miesięcznych dochodów skarżący został wezwany do złożenia odpisów zeznania podatkowego za 2012 r. oraz dokumentu potwierdzającego wysokość zasiłku przedemerytalnego G. S. Skarżący, w zakreślonym terminie, nie udzielił w tym względzie żadnej odpowiedzi.
Stwierdzić zatem należy, iż nie przedstawił istotnych dla oceny wniosku dokumentów i oświadczeń, wobec czego nie było możliwe dokonanie porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi winien się liczyć w postępowaniu sądowym z rzeczywistymi możliwościami płatniczymi jego rodziny. Okoliczności te powodują ostatecznie, iż brak jest podstaw aby przyjąć, że wnioskodawca uprawdopodobnił, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Tym samym uniemożliwił dokonanie oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych, co wyklucza pozytywne rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania mu prawa pomocy.
W tej sytuacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.