Uzasadnienie
Przedmiotem skargi S.O. jest decyzja Wojewody [...] z [...] czerwca 2013r. (nr [...]), którą utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z [...] kwietnia 2013r. (nr [...]) orzekającą o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego z budynku nr [...] położonego w miejscowości K. (Gmina [...]).
Ze stanu faktycznego sprawy ustalonego przez organ pierwszej instancji wynika, że A.O. złożyła w dniu [...] czerwca 2012r. do Wójta Gminy [...] wniosek o wymeldowanie S.O. z pobytu stałego z budynku nr [...] położonego w miejscowości K. Wójt Gminy [...], na podstawie materiału dowodowego (zeznań stron oraz oględzin lokalu) ustalił, że S.O. nie przebywa w lokalu nr [...] położonym w miejscowości K. od czerwca 2012r. i przez ten czas nie podejmował żadnych środków prawnych, aby powrócić do lokalu. Nie ma tam żadnych jego rzeczy osobistych. Opuszczenie lokalu miało zatem w ocenie organu pierwszej instancji charakter dobrowolny, choć podyktowany konfliktem z byłą żoną. Okoliczności te uzasadniały orzeczenie o wymeldowaniu.
Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania S.O., decyzją z [...] czerwca 2013r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U z 2006r. nr 139, poz. 993 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przesłankami wymeldowania są: faktyczne opuszczenie miejsca pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełnienie obowiązku wymeldowania się. Opuszczenie miejsca pobytu powinno mieć charakter trwały i być dobrowolne, połączone z zamiarem zerwania związków z dotychczasowym miejscem i przeniesieniem centrum życiowego w inne miejsce. Mając to na względzie, organ II instancji uznał ustalenia organu I instancji za prawidłowe – podzielając je w całości. Organ podkreślił, że okoliczność opuszczenia lokalu została potwierdzona przez strony, w tym przez zainteresowanego S.O.
W skardze na tę decyzję Wojewody [...] skarżący podkreślił, że nie opuścił miejsca stałego pobytu dobrowolnie, a jego rzeczy zostały z mieszkania usunięte (wyrzucone za płot) przez byłą żonę. W tej sytuacji – zdaniem S.O. - brak jest podstaw do jego wymeldowania z dotychczasowego miejsca pobytu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Sąd oddalił skargę, bowiem stwierdził, że decyzje organów obu instancji nie naruszają przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, ani też przepisów postępowania administracyjnego.
Sąd zauważa, że skarga została oparta na błędnej interpretacji prawa. Jednocześnie podkreśla, że okoliczności sprawy są niekwestionowane przez stronę skarżącą, która jedynie wyprowadza z tych ustaleń inne wnioski niż organy. Nie jest więc przedmiotem sporu ani to, że skarżący nie przebywa w lokalu nr [...] w miejscowości K. od czerwca 2012r., jak również to, że opuszczając lokal nie wymeldował się z niego. Bezsporne jest również to, że skarżący do dnia wyrokowania nie wystąpił z powództwem o ochronę naruszonego posiadania.
Sąd wyjaśnia, że zameldowanie na pobyt stały w oznaczonej miejscowości pod wskazanym adresem ma odpowiadać faktycznemu przebywaniu osoby w oznaczonym miejscu. W ten sposób zameldowanie spełnia funkcję ewidencyjną, gdyż potwierdza przebywanie osoby pod oznaczonym adresem. Z faktu, że zameldowanie ma tylko walor ewidencyjny, wynika, że organy meldunkowe są zobowiązane utrzymywać ewidencję w stanie, który odpowiada rzeczywistości. Konsekwencją takiego rozumienia ewidencji ludności i zameldowania jako potwierdzenia danych ewidencyjnych jest również to, że organy mają obowiązek wymeldowania z pobytu stałego każdego, kto z jakichkolwiek powodów nie przebywa w miejscu zameldowania przez czas określony w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Dla skutecznego wymeldowania z pobytu stałego konieczną i wystarczającą przesłanką jest stwierdzenie, że osoba nie przebywa w miejscu zameldowania przez okres dłuższy niż 3 miesiące i nie wymeldowała się.
W niniejszej sprawie ustalono w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżący opuścił lokal położony w K.[...]. Okoliczność jest niewątpliwa, co oznacza, że spełniona została pierwsza z przesłanek do wymeldowania z miejsca pobytu, o których mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Sporną w sprawie pozostaje kwestia, czy opuszczenie tego lokalu przez skarżącego miało charakter dobrowolny, gdyż tylko takie może prowadzić do wymeldowania. Skarżący twierdzi, że jego rzeczy z mieszkania zostały usunięte przez byłą żonę, na co nie miał wpływu. Podnosi, że opuszczenie lokalu nie miało charakteru dobrowolnego, lecz było wynikiem konfliktu rodzinnego.
W niniejszej sprawie o tyle kwestia dobrowolnego opuszczenia lokalu, bądź pod przymusem jest istotna, bowiem w obrocie prawnym istnieje prawomocny wyrok rozwodowy Sądu Okręgowego w O. z dnia [...]sierpnia 2011r. (sygn. akt [...]) zaopatrzony w klauzulę wykonalności orzekający m.in. o eksmisji skarżącego ze spornego lokalu, który pozostaje według wypisu z księgi wieczystej wyłączną własnością byłej małżonki skarżącego. Według działu II odpisu z KW nr [...] właścicielem nieruchomości pozostaje A.O. i ona wystąpiła z wnioskiem o wymeldowanie byłego męża. Przywołany wyrok Sądu Okręgowego statuuje obowiązek leżący po stronie skarżącego do opuszczenia lokalu. Czy zostanie on zrealizowany w sposób dobrowolny, czy przymusowy ale w sposób wymagany przepisami prawa czyli wskutek egzekucji komorniczej - jest zupełnie odrębną kwestią. Nie mniej jednak A.O. nie mogła wejść w kompetencje komornika i bez udziału tego organu egzekucyjnego samodzielnie dokonać opróżnienia lokalu z rzeczy należących do skarżącego.
Kwestia jednak ewentualnego naruszenia posiadania skarżącego, co wiązałoby się z przymusowym opuszczeniem przez niego lokalu, należy do oceny sądu powszechnego. Tymczasem według oświadczenia strony złożonego na rozprawie nigdy nie doszło do skutecznego wytoczenia przez skarżącego powództwa o przywrócenie naruszonego posiadania. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, w pełni akceptowane przez skład w niniejszej sprawie, zgodnie z którym za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych w postaci: powództwa cywilnego o przywrócenie naruszonego posiadania albo o eksmisję, umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne (por. wyrok NSA z dnia 25 października 2005r. sygn. II OSK 127/05, LEX nr 201427, wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2000r. sygn. akt SA 1424/99, LEX nr 79243, wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2001r. sygn. akt SA 3078/00, LEX nr 78937, wyrok WSA w Łodzi z 10 kwietnia 2013r., sygn. akt III SA/Łd 117/13, LEX nr 1310708). Termin do wytoczenie takiego powództwa wynosi jedynie rok licząc od daty ewentualnego naruszenia posiadania. Tymczasem w dacie orzekania przez organ II instancji termin ten już minął.
Sąd podziela również stanowisko zaprezentowane w wyroku NSA z dnia 4 kwietnia 2008r. (sygn. akt II OSK 352/07, LEX nr 506397) zgodnie z którym, nawet ustalenie w dacie orzekania o wymeldowaniu, że sama przyczyna opuszczenia lokalu nie była dobrowolna, to jednak następne trwałe przeniesienie centrum życiowego, bez podejmowania jakiejkolwiek czynności prawnej by odzyskać możliwość zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, stwarza sytuację prawną zobowiązującą organ administracji do wymeldowania takiej osoby z dawniej zajmowanego lokalu, skoro obowiązku meldunkowego sama nie dopełniła.
Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd stwierdza, że na treść rozstrzygnięcia w sprawie wymeldowania z miejsca dotychczasowego pobytu nie mogła mieć znaczenia sytuacja życiowa skarżącego. W szczególności rozstrzygnięcie o wymeldowaniu osoby fizycznej z miejsca dotychczasowego pobytu nie jest uzależnione od uzyskania przez tę osobę nowego miejsca pobytu. Ta okoliczność, choć doniosła, przy wymeldowaniu nie może być brana pod uwagę, gdyż wymeldowanie ma potwierdzać jedynie fakt nieprzebywania skarżącego w lokalu.
Sąd podkreśla, że nie jest uprawniony do dokonywania oceny decyzji organów administracji z punktu widzenia zasad słuszności czy zasad współżycia społecznego. Jedynym kryterium jest zgodność decyzji z przepisami prawa.
Mając to wszystko na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że organy administracji zebrały niezbędny materiał dowodowy i wyjaśniły wszystkie istotne dla sprawy okoliczności faktyczne (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.). Na tej podstawie prawidłowo przyjęły, że S.O. opuścił lokal w miejscowości K. w sposób, który uzasadniania orzeczenie o wymeldowaniu.
Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji lub stwierdzenia jej nieważności, które Wojewódzki Sąd Administracyjny byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu.
Z przedstawionych powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz.270 ze zm. dalej p.p.s.a.), orzekł jak pkt 1 w sentencji. Na podstawie art. 205 § 2 w zw. z art. 250 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) Sąd przyznał radcy prawnemu Przemysławowi Bloch od Skarbu Państwa kwotę 295,20 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej Stanisławowi O. z urzędu obejmującą stawkę podatku od towarów i usług.