Uzasadnienie
I. W. pismem z dnia 21 maja 2015 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca oświadczyła, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe w "części budynku o pow. 482" oraz że utrzymuje się z emerytury w miesięcznej wysokości 1400 zł.
Referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 23 lipca 2015 r. wezwał wnioskodawczynię do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżąca została zobowiązana do przedstawienia wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, dokumentujących operacje na tych rachunkach w okresie ostatnich trzech miesięcy (jeżeli skarżąca nie posiada rachunku bankowego, należało złożyć stosowne oświadczenie), wyjaśnienia ile wynoszą całkowite koszty utrzymania domu i jaką ich część ponosi skarżąca jako jego współwłaścicielka, sporządzenia szczegółowego wykazu wydatków ponoszonych miesięcznie na konieczne utrzymanie (m.in. zakup żywności, odzieży, środków czystości, leków, utrzymanie domu, nieruchomości) oraz inne potrzeby oraz ich udokumentowanie za pomocą kopii faktur i rachunków, złożenia dokumentu potwierdzającego podaną w rubryce 10 formularza PPF wysokość otrzymywanej emerytury (np. kopii decyzji o waluacji emerytury, odcinka pocztowego przekazu pieniężnego świadczenia emerytalnego) oraz do przedstawienia oświadczenia wyjaśniającego czy skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe czy z innymi osobami (np. z E. W.).
- I. W. nie zastosowała się do wezwania.
Referendarz sądowy stwierdził, co następuje
Wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez I. W. nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ nie wykazała on należycie, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, ze nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżąca nie wykazała również, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym np. tylko zwolnienie od kosztów sadowych. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wynika bowiem, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Trzeba podkreślić, że prawo pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowane tylko w przypadkach osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Ciężar udowodnienia trudnej sytuacji, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie, bowiem to strona ubiega się o przyznanie tego prawa. Owo "wykazanie" polega na należytym uzasadnieniu i uprawdopodobnieniu okoliczności podanych we wniosku.
W rozpoznawanej sprawie oświadczenie o dochodach, sytuacji majątkowej i wydatkach gospodarstwa domowego wnioskującej o przyznanie prawa pomocy jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. W tej sytuacji referendarz sądowy, decydując o przeniesieniu kosztów postępowania ze strony na Skarb Państwa, nie może poprzestać wyłącznie na niepopartych wiarygodnymi dokumentami, gołosłownych oświadczeniach strony. Prawidłowe wykonanie zarządzenia z dnia 23 lipca 2015 r. było więc konieczne do ustalenia rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącej. Nieudzielenie odpowiedzi na wezwanie przez skarżącą nie pozwala na przyjęcie, że wykazała ona sytuację majątkową w sposób jasny, pełny i przekonujący, a tym samym wystarczająco wiarygodny, aby uwzględnić jej wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.