Uzasadnienie
E.S. zwróciła się do Sądu z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, co podtrzymała w przedłożonym – na wezwanie Sądu – formularzu PPF.
Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z dodatkowych dołączonych do niego dokumentów wynika, że skarżąca nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Wnioskodawczyni prowadzi samodzielne, jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku (zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w P.). Utrzymuje się z pracy dorywczej (300 zł. miesięcznie). W zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych pomaga jej rodzina.
Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje:
Z dyspozycji art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej u.p.p.s.a.) wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
W przypadku częściowego przyznania prawa pomocy, prawo to może obejmować między innymi zwolnienie od opłat sądowych i wydatków. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym może nastąpić wtedy, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym, zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa. Powinno mieć miejsce jedynie w tych sytuacjach, w których zdobycie środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe.
Oceniając zasadność wniosku Sąd musi wziąć pod uwagę z jednej strony wysokość obciążeń finansowych w danym postępowaniu, a z drugiej szeroko rozumiane możliwości finansowe strony skarżącej.
Dokonując oceny wniosku w oparciu o wymienione wyżej kryteria, Sąd uznał, że skarżąca zasługuje na przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wykazała bowiem, że jej stan majątkowy i zdolności płatnicze nie pozwalają na partycypowanie, bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu, w kosztach postępowania sądowego.
Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że skarżąca prowadzi samodzielne, jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie osiąga stałych dochodów, korzysta z pomocy rodziny. Jej stan majątkowy jest skomplikowany, ze względu na konieczność ponoszenia kosztów leczenia własnego, wiążących się z wagą jej dolegliwości zdrowotnych. Oznacza to, że skarżąca nie jest w stanie bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania, ponieść związanych ze sprawą wydatków. Posiada ona niewielkie dochody, które przeznacza na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Dlatego też poniesienie przez skarżącą kosztów wpisu sądowego mogłoby wiązać się z uszczerbkiem w jej koniecznym utrzymaniu, a więc grozić zachwianiem jej sytuacji materialnej i bytowej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.
W świetle skomplikowanej sytuacji życiowej skarżącej trudno byłoby przewidywać szybką zmianę jej sytuacji materialnej. W konsekwencji uznać należy, że z dużym prawdopodobieństwem nie będzie skarżącej na poniesienie kosztów sądowych stać w przyszłości. Dlatego też uprawniony jest zdaniem Sądu wniosek, że skarżącą należy zwolnić od konieczności ponoszenia wszelkich związanych ze sprawą kosztów sądowych. Nie można bowiem wymagać od skarżącej aby ze skromnego i nieregularnego wynagrodzenia za pracę dorywczą poczyniła oszczędności we własnych wydatkach, by pokryć chociaż w części należne koszty zainicjowanego postępowania sądowego. Ewentualna odmowa przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie stanowiłaby więc naruszenie przepisów regulujących jego przyznawanie i pozbawiała skarżącą prawa do sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia.
Z tej przyczyny na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.