Uzasadnienie
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. po rozpatrzeniu odwołania D. C. od decyzji Starosty M. z dnia [...] marca 2010 r. odmawiającej wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] m. S. w zakresie przebiegu granicy pomiędzy nieruchomością oznaczoną jako działka nr [...] i działką [...] - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji przedstawił następujący stan sprawy.
Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Starosta M. po ponownym rozpatrzeniu sprawy wszczętej z wniosku D. C. z dnia [...] października 2007 r. odmówił wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do przebiegu granicy pomiędzy nieruchomością oznaczoną w ewidencji jako działka nr [...] z obrębu [...] m. S. (stanowiącą własność wnioskodawczyni), a działką nr [...] powstałą po podziale działek [...] i [...]. W uzasadnieniu podniesiono, że kwestionowany obecnie przebieg granicy uwidoczniony został w wyniku wykonanego w 1997 r. odnowienia ewidencji gruntów obrębu [...], na podstawie dokumentacji geodezyjnej dotyczącej podziału działki nr [...] - [...] (powołanej w postanowieniu Sądu Rejonowego z dnia [...] lipca 1991 r., sygn.akt [...] o zniesieniu współwłasności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]). Podczas przeprowadzanej w latach 2004-2005 modernizacji ewidencji gruntów m. S. i założenia ewidencji budynków granice działek nie były okazywane na gruncie.
W zakresie działki nr [...] wykazano przebieg granic taki jak wcześniej, zgodny z dokumentacją podziałową działki [...]. Zasięg prawa własności co do działki nr [...] został ustalony w postępowaniu sądowym o zasiedzenie (sygn.akt [...]) zgodnie z danymi ewidencyjnymi. Dokonując w 2006 r. podziału nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki nr [...] i [...] geodeta przyjął przebieg granic zgodnie z danymi zawartymi w operacie modernizacji, jak również zgodnie z dokumentacją [...].
Sporna część działki nr [...] znajdująca się za ogrodzeniem została uwidoczniona jako odrębna działka nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r., sygn.akt [...] Sąd Rejonowy w M. orzekając o zniesieniu współwłasności działek nr [...] i [...] przyznał działkę nr [...] i działkę nr [...] na współwłasność W. G., J. N. i R. M. Kwestia przebiegu granicy pomiędzy działką nr [...] a działką [...] została rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu zakończonym ostateczna decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] Nr [...] z dnia [...] września 2009 r.
Od decyzji Starosty M. z dnia [...] marca 2010 r. D. C. złożyła odwołanie, w którym kwestionowała sposób i wyniki wykonywanych prac związanych z modernizacją ewidencji gruntów, co doprowadziło do przedstawienia w dokumentacji ewidencji fałszywego stanu, niezgodnego ze stanem faktycznym oraz stanem prawnym nieruchomości. Podniosła, że w postępowaniu o zasiedzenie powierzchnia działki została przyjęta na podstawie wypisu z rejestru gruntów, a nie na podstawie rzeczywistego pomiaru na gruncie. Skarżąca podtrzymała żądanie doprowadzenia ewidencji do stanu zgodnego ze stanem prawnym i faktycznym granic swojej nieruchomości poprzez wykazanie ich tak, jak zostało ustalone w postanowieniu Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] lipca 1991 r., sygn. akt [...] i na stanowiącej integralną jego część mapie.
Rozpatrując sprawę w wyniku wniesionego odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] wskazał, że grunty oznaczone obecnie jako działka ewidencyjna nr [...] objęte zostały prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] lipca 1991 r., sygn. akt [...] o zniesieniu współwłasności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], zgodnie z powołaną mapą [...], na której granica między działkami [...] i [...] wykazana została po istniejącym ogrodzeniu, a na mocy którego działka nr [...] została przyznana D. C., a następnie prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] kwietnia 2008 r., sygn. akt [...] o zniesieniu współwłasności nieruchomości stanowiącej działki nr [...] i [...], na mocy którego działka nr [...] o powierzchni 0,0015 ha (wykazana na powołanej mapie nr [...], wykonanej przez geodetę L. S., jako leżąca poza ogrodzeniem działki nr [...] stanowiącym granicę sporu) przyznana została na współwłasność W. G., J. N. i R. M. Organ odwoławczy uznał, że w tym stanie prawnym uwzględnienie wniosku D. C. o przywrócenie w ewidencji stanu faktycznego i prawnego działki nr [...] w zakresie przebiegu granicy z nieruchomością stanowiącą współwłasność W. G., J. N. i R. M. jest niemożliwe ponieważ postanowienie Sądu z dnia [...] kwietnia 2008 r., sygn. akt [...] wiąże organ administracji i nie może być przedmiotem oceny. Przebieg tej granicy może być ustalony w odrębnym postępowaniu rozgraniczeniowym.
Niezależnie od powyższego organ odwoławczy zwrócił uwagę na brak spójności w uzasadnieniu Starosty M. następujących po sobie zmian w ewidencji gruntów.
Skargę na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie D. C. W uzasadnieniu skargi wskazała, że zarówno w postępowaniu sądowym o zasiedzenie sygn. akt [...]2 oraz postępowaniu sygn. akt [...] powierzchnia działki nr [...] została przyjęta jedynie na podstawie wypisu z rejestru ewidencji gruntów z Wydziału Geodezji Urzędu Miasta S., a nie jak to powinno być wykonane prawidłowo czyli na podstawie rzeczywistego pomiaru na gruncie. Pomimo ustalonych i zatwierdzonych granic działki nr [...] w postanowieniu Sądu Rejonowego z dnia [...] lipca 1991 r. sygn. akt [...], jak podkreśliła skarżąca, dokonano zmian i jej własności przekazano kolejnym postanowieniem Sądu innym osobom nie biorąc za to żadnej odpowiedzialności. Skarżąca chciałaby, aby obecnie istniał w ewidencji gruntów stan prawny ustalony postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia [...] lipca 1991 r. sygn. akt [...].
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kryterium tej kontroli określa art. 1 § 2 wymienionej ustawy i jest nim zgodność z prawem, jeśli ustawy nie stanowią inaczej. Rozpoznając sprawę w takim właśnie zakresie Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa i to zarówno materialnego, jak i procesowego.
Zaskarżoną decyzję należało ocenić w świetle przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) oraz wydanego na jego podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454), zwanego dalej "rozporządzeniem".
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 2 ust. 8 w/w ustawy celem ewidencji gruntów i budynków jest stworzenie jednolitego dla kraju i systematycznie aktualizowanego zbioru informacji o gruntach, budynkach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami. Dane te mają charakter informacyjny, a sam rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości. Ma on charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie tworzy nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan faktyczny. Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą one natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu.
Zgodnie z art. 20 ust. 1 w/w ustawy ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące:
- 1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty;
- 2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych;
- 3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej.
W ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także:
- 1) właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części;
- 2) miejsce zamieszkania lub siedzibę osób wymienionych w pkt 1;
- 3) informacje o wpisaniu do rejestru zabytków;
- 4) wartość nieruchomości.
Możność wpisania danego prawa do ewidencji uzależniona została od potwierdzenia jego istnienia dokumentami, o których mowa w § 12 ust. 1 rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem prawa osób i jednostek organizacyjnych do nieruchomości uwidacznia się w ewidencji na podstawie:
- 1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych,
- 2) prawomocnych orzeczeń sądowych,
- 3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali,
- 4) ostatecznych decyzji administracyjnych,
- 5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych,
- 6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym konsekwentnie podkreśla się, iż zapisy zawarte w ewidencji gruntów, dotyczące uprawnień do gruntu mają charakter informacji pochodnych w stosunku do informacji wynikających ze źródeł wskazanych w § 12 ust. 1 rozporządzenia oraz, iż w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zmian w ewidencji gruntów źródeł tych nie można w sposób dowolny interpretować (wyroki NSA z dnia 10 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 1907/01, publ. LEX nr 156364 oraz z dnia 19 marca 2003 r., sygn. akt II SA 1018/02, publ. LEX nr 156374).
Wynika stąd, iż organ ewidencyjny może wpisać do ewidencji gruntów i budynków tylko takie prawo do nieruchomości, które jednoznacznie, w sposób niewątpliwy wynika z dokumentów wskazanych w rozporządzeniu, nie może zaś takiego prawa ani ustanowić, ani wyinterpretować, tj. przyjąć, iż wprawdzie danego prawa nie poświadcza w sposób bezpośredni żaden dokument, niemniej jego istnienie można wywieść z przesłanek pośrednich.
W świetle powyższych założeń uznać należy, iż zasadnie organy obu instancji odmówiły dokonania w ewidencji gruntów i budynków wpisu zmiany przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami oznaczonymi jako działki nr [...] i nr [...] (część dawnej działki nr [...]) polegającej na włączeniu działki nr [...] do działki [...] i powiększeniu powierzchni działki nr [...] (będącej własnością D. C.) o 15 m2. W toku postępowania przed organami nieujawnione zostały żadne dokumenty, wymienione w § 12 ust. 1 powyższego rozporządzenia, które uzasadniałyby dokonanie takiej zmiany, w ten sposób by w konsekwencji wpisać D. C. jako właścicielkę działki nr [...].
Na mocy prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w M., I Wydział Cywilny z dnia [...] kwietnia 2008 r., sygn. akt [...] działka nr [...] przyznana została na współwłasność W. G., J. N. oraz R. M. Jest to ostatni wydany w kwestii własności działki nr [...] dokument, o jakim mowa w § 12 ust. 1 rozporządzenia. Po dacie wydania powyższego postanowienia nie nastąpiły żadne zmiany, które mogłyby być potwierdzone dokumentami, o których mowa w § 12 ust. 1 rozporządzenia i uzasadniać dokonanie żądanych przez D. C. zmian.
Gdy zatem zostały dostatecznie wyjaśnione wszystkie okoliczności mające wpływ na wynik sprawy, a ustaleń faktycznych dokonano na podstawie materiału dowodowego, należycie ocenionego przez organ administracji, to skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Z tych wszystkich względów, na podstawie art. art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji