Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 11 lipca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 19/17

Uzasadnienie

[...] sp. z o. o. z siedzibą w W. wiosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2016 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] nakładającą na skarżącą opłatę podwyższoną za rok 2013 za korzystanie ze środowiska z tytułu składowania odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym.

Po doręczeniu wezwania do uiszczenia wpisu w wysokości 100.000 zł, w terminie do dokonania tej czynności, skarżąca zwróciła się do sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że spółka nie posiada środków na uiszczenia opłaty sądowej w wysokości 100.000 zł. Wskazano, że w 2015 r. poniosła stratę w wysokości 1.037.112,97 zł. Wysokość kapitału zakładowego wynosi 100.000 zł, wartość środków trwałych: 2.594,53 zł ("Po oddaniu zastawionej nieruchomości"). Skarżąca podała, że posiada jeden rachunek bankowy, stan konta wynosi: "-60 zł (- 150.000 zł kredyt)".

Podano także następujące dane:

"Stan kasy na 31.12.2016 r. – 4.565,15 zł,

Kredyt bankowy na 31.12.2016 r. – 150.000 zł;

Stan rozliczeń z udziałowcami na 31.12.2016 (zobowiązania) – 500.192,27 zł,

Zobowiązania:

[...] Leasing – 331.718,22 zł, [...] Leasing – 319.189,83 zł, [...] Leasing – pozostało 37.376,40 zł

Zobowiązania na 31.12.2016 r. – 532.385,37 zł".

W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.), dalej "P.p.s.a.", skarżąca nadesłała:

1. - pełne roczne sprawozdanie finansowe za rok 2015;
2. - deklarację CIT-2 za okres 1 stycznia 2016 r. – 31 grudnia 2016 r.;
3. - deklarację CIT-2 za okres od 1 stycznia 2017 r. do 28 lutego 2017 r.;
4. - wyciąg z rachunku bankowego z okresu od 1 stycznia 2016 r. do 31 marca 2017 r. (saldo początkowe: - 176.192,09 zł, saldo końcowe: 41.838,04 zł);
5. - umowy kredytowe i leasingowe;
6. - postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] w W. z dnia [...] marca 2017 o wpisie w Krajowym Rejestrze Sądowym Rejestrze Przedsiębiorców zaległości (na rzecz ZUS w kwotach: 6.732,90 zł; 1.877,60 zł; 527,80 zł);

Ponadto dokumenty potwierdzające:

1. - wypowiedzenie umowy kredytu z [...] lutego 2017 r. zawartej z [...] (zadłużenie jako dłużników solidarnych wynosi łącznie 153.252,56 zł),
2. - 2 zajęcia wierzytelności;
3. - 2 nakazy zapłaty w postępowaniu upominawczym z powództwa [...] S.A. z siedzibą w [...],
4. - 3 wezwania do zapłaty,
5. - upomnienia Wójta Gminy N., Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarski Wodnej i 2 upomnienia Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]

Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:

Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 "P.p.s.a.", stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.

Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Sąd może zwolnić osobę prawną z części kosztów postępowania, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.).

Zatem, skoro w przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła o prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, zbadać należy czy wykazano, że wnioskodawczyni spełnia przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Należy podkreślić, że wpis od skargi w rozpoznawanej sprawie wynosi 100.000 zł Inne, ewentualne koszty sądowe, do uiszczenia których skarżąca może być zobowiązana na następnych etapach postępowania – przy założeniu niekorzystnego dla niej wyniku sprawy - to np. opłata kancelaryjna za doręczenie odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem w wysokości 100 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 50.000 zł.

Z wniosku sporządzonego na urzędowym formularzu PPPr, dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych oraz z akt sprawy wynika, że wnioskodawczyni istotnie znalazła się w trudnej sytuacji finansowej:

1. 1. Przedmiotem skargi jest decyzja utrzymująca w mocy orzeczenie nakładające na wnioskodawczynię opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska w wysokości 22.066.795 zł.
2. 2. Skarżącej, w związku z zaległościami w spłacie kredytu, pismem z dnia 14 lutego 2017 r. wypowiedziano umowę kredytu i wezwano do zapłaty wierzytelności w wysokości 153.252,56 zł;
3. 3. Problemy spółki z terminowym regulowaniem różnego rodzaju należności (np. opłaty eksploatacyjnej za wydobycie piasku i żwiru w wysokości: 12.706 zł i 5.339,60 zł, opłat eksploatacyjnych w kwotach: 8.400,60 zł i 3.563,60 zł, podatku VAT w wysokości: 217.404,60 zł) zostały przez skarżącą udokumentowane przedłożonymi upomnieniami a także wezwaniami do zapłaty (dot. kwot: 53.563,44 zł, 9.963 zł, 3.638, 62 zł), nakazami zapłaty (dot. kwot: 17.966 zł i 3.574 zł), zajęciami wierzytelności (dot. kwot: 14.488,95 zł i 161.979,14 zł).

Należy jednak także mieć na uwadze, że – jak wynika z przedłożonego rachunku bankowego (z saldem na dzień 31 marca 2017 r. wynoszącym: 41.838,04 zł) oraz deklaracji CIT-2 za okres od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. (przychody: 2.400.494,39 zł, koszty uzyskania przychodów: 2.040.076,67 zł, dochód: 360.417,72 zł), oraz za okres od 1 stycznia 2017 r. do 28 lutego 2017 r. (przychód: 70.332,00 zł, koszty uzyskania przychodów: 126.363,11 zł, strata: 56.031,11 zł), skarżąca nie zawiesiła prowadzonej działalności, nic nie wskazuje także na to, że podjęła kroki zmierzające do likwidacji spółki. Z powyższego wynika, że skarżąca mimo trudności finansowych, zamierza kontynuować prowadzoną działalność.

Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia należało dojść do wniosku, że wnioskodawczyni nie wykazała, że nie posiada żadnych środków na poniesienie kosztów sądowych, dlatego nie zasługuje na uwzględnienie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Natomiast, w ocenie referendarza sądowego, argumentacja wnioskodawczyni pozwala na uwzględnienie wniosku w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Biorąc pod uwagę całokształt sprawy uznano, że uiszczenie przez skarżącą wpisu na poziomie 10.000 zł, nie przekracza jej możliwości finansowych. Z utrwalonego orzecznictwa i poglądów doktryny wynika bowiem obowiązek uwzględniania w prowadzonej działalności gospodarczej ryzyka związanego z tą działalnością, tj. ryzyka prowadzenia sporów sądowych i obowiązku poniesienia kosztów związanych z tym postępowaniem.

Podkreślić przy tym należy, że koszty sądowe, stanowiąc należności publicznoprawne, należy traktować jako wydatki, które powinny być zaspokajane w pierwszej kolejności przed innymi wydatkami spółki. Ubiegając się o przyznanie prawa pomocy spółka powinna w pierwszej kolejności poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania celem pokrycia kosztów sądowych (por. postanowienia NSA z dnia 22 lutego 2012 r. o sygn. akt II OZ 72/12 oraz z dnia 8 lipca 2014 r. o sygn. akt II OZ 671/14, dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Te wszystkie względy zadecydowały o zwolnieniu skarżącej od wpisu od skargi ponad kwotę 10.000 zł. Jednocześnie referendarz sądowy za przedwczesne uznał zwalnianie skarżącej z innych jeszcze opłat sądowych, które ewentualnie mogą pojawić się na dalszych etapach postępowania.

Z tych względów na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.