Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] października 2009 r. Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm. – dalej zwana ustawą meldunkową) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] września 2009 r. nr [...] orzekającą o odmowie uchylenia decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2006 r., Nr [...] wydanej w przedmiocie wymeldowania A. G. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda [...] wskazał, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, wszczętego w dniu [...] lipca 2006 r. na wniosek A. K. – byłej konkubiny skarżącego, Prezydent W. decyzją z dnia [...] października 2006 r. orzekł o wymeldowaniu A. G. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Z uwagi na fakt, iż w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego nie udało się ustalić miejsca pobytu A. G. – wymienionego reprezentował kurator wyznaczony postanowieniem Sądu Rejonowego [...] W. Wydział [...] Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] września 2006 r., sygn. akt [...] RNs [...] w osobie R. D. Wydane rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji uzasadnił tym, iż został spełniony warunek konieczny do wymeldowania, określony w art. 15 ust. 2 ustawy meldunkowej, tj. A. G. dobrowolnie i trwale opuścił miejsce stałego zameldowania i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Odwołanie od tej decyzji nie zostało wniesione, w związku z czym rozstrzygnięcie Prezydenta W. stało się ostateczne.
W dniu [...] listopada 2008 r. A. G. złożył odwołanie od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2006 r. Przedmiotowe pismo organ pierwszej instancji przekazał, zgodnie z właściwością, Wojewodzie [...] celem rozpatrzenia. Organ odwoławczy, mając wątpliwości co do żądań zawartych we ww. piśmie wezwał w dniu [...] listopada 2008 r. A. G. do sprecyzowania, czy przedmiotowe pismo należy traktować jako odwołanie czy też jako wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego w przedmiocie wymeldowania wymienionego z miejsca stałego zameldowania. Z odpowiedzi udzielonej przez skarżącego w dniu [...] grudnia 2008 r. wynikało, iż żąda wznowienia postępowania w związku z faktem, iż jego była konkubina A. K. znała adres pod którym przebywał w tym czasie, jednak zataiła go przez urzędem prowadzącym postępowanie.
W związku z powyższym Wojewoda [...] przekazał przedmiotowy wniosek do rozpatrzenia Prezydentowi W., który postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania A. G. z pobytu stałego ze ww. lokalu, a następnie na skutek przeprowadzonego postępowania wznowieniowego, w dniu [...] września 2009 r. wydał decyzję orzekającą o odmowie uchylenia decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2006 r. o wymeldowaniu skarżącego ze ww. lokalu. Od ww. decyzji odwołanie złożył A. G. Decyzję tę Wojewoda [...] utrzymał w mocy w dniu [...] lipca 2009 r.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż A. G. jako przesłankę wznowienia postępowania podał art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli strona bez władnej winy nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym. A. G. we wniosku wznowieniowym wyjaśnił, iż nie brał udziału w postępowaniu dotyczącym jego wymeldowania, gdyż A. K. (jego była konkubina) znając dokładny adres jego ówczesnego pobytu nie przekazała go urzędnikom prowadzącym postępowanie. Wojewoda [...] podniósł, iż podczas toczącego się w trybie zwyczajnym postępowania administracyjnego w przedmiocie wymeldowania A. G. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., wobec niemożności ustalenia miejsca pobytu wymienionego, organ pierwszej instancji wystąpił do Sądu powszechnego o ustanowienie przedstawiciela dla osoby nieobecnej, celem reprezentowania jej w trakcie postępowania.
Organ odwoławczy dodał również, iż organ pierwszej instancji przed wystąpieniem do Sądu z wnioskiem o ustanowienie ww. przedstawiciela dla osoby nieobecnej, podejmował czynności w kierunku ustalenia miejsca pobytu skarżącego. Na tę okoliczność organ pierwszej instancji wystąpił w dniu [...] sierpnia 2006 r. do Centralnego Biura Adresowego o udzielenie informacji o obecnym miejscu pobytu A. G., przesłuchał siostrę i brata wymienionego (tj. L. S. i H. G.), świadków (tj. Z. N. i A. C.) oraz byłą konkubinę skarżącego – A. K. Ponadto organ pierwszej instancji wysłał zapytanie do Krajowego Rejestru Karnego z prośbą o udzielenie informacji, czy A. G. ujęty jest w Kartotece Osób Pozbawionych Wolności oraz Poszukiwanych Listem Gończym. Dopiero wobec niemożności ustalenia miejsca pobytu A. G. Prezydent W. wystąpił o przyznanie kuratora, który reprezentował jego interesy w toczącym się postępowaniu o wymeldowanie.
Organ odwoławczy wskazał ponadto, iż zasadność ustanowienia kuratora została również potwierdzona w uzasadnieniu postanowienia Sądu Rejonowego [...] W. Wydział [...] Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] września 2006 r., sygn. akt [...] RNs [...].
Odnosząc się natomiast do przesłanki braku winy strony w postępowaniu, w którym nie brała udziału, należy stwierdzić, że A. G. zwracając się z wnioskiem o wznowienie postępowania w ww. sprawie, w żaden sposób nie wykazał, aby taka przesłanka zaistniała. Natomiast ponownie przepytana na tę okoliczność A. K. potwierdziła, że nie znała i do tej pory nie zna aktualnego miejsca pobytu byłego konkubenta. A. K. wyjaśniła ponadto, iż skarżący przedmiotowy lokal opuścił w maju 2006 r. i od tamtej pory nie miała z nim żadnego kontaktu. Ponadto Wojewoda [...] wskazał, iż w przedmiotowej sprawie nie można mówić o braku winy strony, gdyż A. G. opuszczając miejsce pobytu stałego nie zgłosił nigdzie nowego adresu do korespondencji.
W związku z tym pisma wysyłane na adres stałego zameldowania należało uważać za skutecznie doręczone, bowiem organ pierwszej instancji nie miał możliwości ustalenia miejsca pobytu skarżącego. Wojewoda [...] nie dał również wiary oświadczeniom A. G. złożonym do protokołu w dniu [...] lutego 2009r., kiedy to skarżący poinformował, że od marca 2006r. do chwili wznowienia postępowania administracyjnego w przedmiocie jego wymeldowania z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., tj. do stycznia 2009r. cały czas zamieszkiwał w miejscu zameldowania. Z akt postępowania wyjaśniającego wynika bowiem jednoznacznie, że skarżący nie zamieszkiwał w spornym lokalu od maja 2006r.
Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia Wojewoda [...] uznał, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przesłanka wynikająca z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., na którą skarżący się powołuje. Ponadto zebrany w sprawie materiał dowodowy wykazał, iż A. G., w dniu wydania decyzji z [...] października 2006r. nie zamieszkiwał w miejscu stałego zameldowania.
Skargę na powyższą decyzję organu II instancji złożył A. G. Podniósł, iż jego konkubina A. K. przez cały czas dysponowała numerem telefonu pod którym można się było z nim skontaktować. Wskazał, iż w jego ocenie postępowanie przeprowadzone zostało nierzetelnie, a wniosek o wymeldowanie go złożony został w związku z konfliktem rodzinnym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują wykonywanie administracji publicznej pod wzglądem zgodności z prawem, przy czym nie są związane zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy – art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej P.p.s.a.). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nawet jeśli nie zostały podniesione w skardze. Wzruszenie decyzji następuje w sytuacji, gdy przeprowadzona kontrola wykaże, że decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 P.p.s.a.).
Przeprowadzona w tym zakresie kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że nie narusza ona prawa. Organ odwoławczy wszechstronnie rozważył cały zebrany w sprawie materiał dowodowy i wyciągnął prawidłowe wnioski. Wnioski te są przekonujące.
Przedmiotem kontroli w sprawie niniejszej jest prawidłowość przeprowadzenia postępowania nadzwyczajnego o wznowienie. Zostało ono zainicjowane wnioskiem skarżącego wskazującego jako podstawę wznowienie i jednocześnie przyczyny przemawiające, jego zdaniem, za uchyleniem decyzji o wymeldowaniu – przeprowadzenie postępowania bez jego niezawinionego udziału. Są to przyczyny wymienione w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Na wstępie prowadzonych rozważań należy wskazać, iż postępowanie o wznowienie jest jednym z nadzwyczajnych trybów wzruszania ostatecznych decyzji administracyjnych i z tego powodu prowadzone jest w oparciu o szczególne zasady. Jego przedmiotem jest skontrolowanie ostatecznego rozstrzygnięcia tylko i wyłącznie z punktu widzenia przesłanek wymienionych w art. 145 i 145a k.p.a. Nie stanowi ono zatem kontynuacji postępowania zakończonego taką decyzją, ale chodzi w nim o stwierdzenie, czy nie doszło do kwalifikowanych nieprawidłowości, o których mowa w ww. przepisach.
Zdaniem Sądu, taką prawidłową ocenę braku podstaw wznowienia wskazanych przez skarżącego jako przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. organy obydwu instancji przeprowadziły i ocena ta nie budzi zastrzeżeń Sądu, tym bardziej, że stanowi ona wynik wszechstronnego rozważenia stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz została wyczerpująco uzasadniona zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Również nie budzi zastrzeżeń sposób przeprowadzenia postępowania nadzwyczajnego, w którym rozstrzygnięcie merytoryczne wydano po wszczęciu postępowania postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Przesłanka braku winy oznacza sytuację, gdy nie została ona zawiadomiona o wszczęciu postępowania lub nie została dopuszczona do udziału w istotnych czynnościach procesowych, albo nie mogła w nich brać udziału z powodów od niej niezawinionych. Nie jest przy tym wymagane, aby winę w tym zakresie ponosili inni uczestnicy postępowania lub organ administracyjny.
W przedmiotowej sprawie prawidłowo przyjęto, że powyższa podstawa nie zachodzi. Przede wszystkim w imieniu skarżącego w postępowaniu o wymeldowanie występowała uprawniona osoba. Był to przedstawiciel ustanowiony we właściwym postępowaniu stosowym orzeczeniem sądowym (k. [...] akt adm.) Uznać należy zatem, iż skarżącemu zapewniono udział w postępowaniu – reprezentująca go bowiem osoba otrzymała zawiadomienie o zakończeniu postępowania z pouczeniem o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz doręczono jej odpis decyzji z dnia [...] października 2006 r. o wymeldowaniu (k. [...] i [...] akt adm.) - otwierając tym samym możliwość jej kwestionowania w postępowaniu instancyjnym.
Co prawda okoliczność ustanowienia dla strony przedstawiciela nie wyłącza co do zasady przyjęcia, że zachodzi podstawa wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jednak wymaga to wykazania, że nie było podstaw do występowania do Sądu powszechnego o wyznaczenie takiego przedstawiciela. Podzielić należy ocenę organów, że taka sytuacja w przypadku skarżącego nie wystąpiła. Jak wynika z materiału znajdującego się w aktach sprawy, postępowanie o wymeldowanie toczyło się od lipca 2006r. (z wniosku A. K. – konkubiny skarżącego) do października 2006 r. W trakcie prowadzonego postępowania, prowadzący postępowanie w pierwszej instancji Prezydent W. podejmował czynności w kierunku ustalenia miejsca pobytu A. G. Ww. organ administracji wystąpił w dniu [...] sierpnia 2006 r. do Centralnego Biura Adresowego o udzielenie informacji o obecnym miejscu pobytu A. G., przesłuchał siostrę i brata skarżącego (tj. L. S. i H. G.), świadków w osobach Z. N. i A. C. oraz było konkubinę skarżącego – A. K. Ponadto organ wysłał zapytanie do Krajowego Rejestru Karnego z prośbą o udzielenie informacji, czy A. G. ujęty został w Kartotece Osób Pozbawionych Wolności oraz Poszukiwanych Listem Gończym.
Wskazać zatem należy, iż dopiero wobec niemożności ustalenia miejsca pobytu A. G. Prezydent W. wystąpił do Sądu powszechnego z wnioskiem o wyznaczenie osoby mającej reprezentować jego interesy w toczącym się postępowaniu o wymeldowanie.
Wobec takich okoliczności uprawniony był wniosek organów, że należy stronie nieobecnej zapewnić właściwą reprezentację w postaci przedstawiciela wyznaczonego przez Sąd powszechny, który to Sąd przedmiotowe stanowisko podzielił w postanowieniu z dnia [...] września 2006 r. A zatem skoro wyznaczenie skarżącemu przedstawiciela w toku postępowania o wymeldowanie było uzasadnione oraz skoro zapewniono temu podmiotowi udział w postępowaniu doręczając mu decyzję kończącą i umożliwiając kontrolę instancyjną – nieuzasadnione jest stanowisko, że zaistniała podstawa wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Nie można przy tym podzielić twierdzenia skarżącego, że kontakt z nim był możliwy, ponieważ jego była konkubina A. K. dysponowała jego numerem telefonu. Okoliczność ta w powiązaniu z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, ocenianym w jego całokształcie, nie dowodzi jak słusznie przyjęto w postępowaniu administracyjnym, że kontakt ze skarżącym był możliwy.
Przesłuchana bowiem w postępowaniu administracyjnym A. K. zeznała, iż w trakcie prowadzenia postępowania o wymeldowanie A. G. nie znała i do dnia ponownego przesłuchania również nie znała aktualnego miejsca pobytu byłego konkubenta. Wyjaśniła ponadto, iż skarżący lokal nr [...] przy ul. [...] w W. opuścił w maju 2006 r. i od tamtej pory nie miała z nim żadnego kontaktu, również telefonicznego. Zeznaniom tym Sąd dał wiarę, uznając je za spójne, logiczne i znajdujące odzwierciedlenie w pozostałym, zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym.
Zgodzić się należy z organami administracyjnymi prowadzącymi postępowanie, iż nie jest wiarygodne oświadczenie skarżącego złożone do protokołu w dniu [...] lutego 2009 r., w którym stwierdził on, że od marca 2006 r. do chwili wznowienia postępowania administracyjnego w przedmiocie jego wymeldowania tj. do stycznia 2009 r., cały czas zamieszkiwał w miejscu zameldowania. Z akt postępowania wynika bowiem jednoznacznie, iż skarżący nie zamieszkiwał w spornym lokalu od maja 2006r. Świadczy o tym choćby nieodbieranie przez skarżącego pism urzędowych wysyłanych do niego przez organ pierwszej instancji na adres jego stałego zameldowania.
Zgodzić się należy również z organem odwoławczym, iż A. G. nie wykazał przesłanki braku winy. Nie przytoczył on bowiem żadnych okoliczności, ani nie wskazał dowodów, które mogłyby świadczyć o braku poniesionej przez niego winy. Zarówno w składanych oświadczeniach, jak i w samym wniosku o wznowienie postępowania, skarżący w ogóle nie poruszył tej kwestii. Ponadto uznać należy, iż w przedmiotowej sprawie nie można mówić o braku winy skarżącego również z tego powodu, iż opuszczając miejsce pobytu stałego nie zgłosił on nigdzie nowego adresu do korespondencji.
Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, iż w przedmiotowej sprawie nie zaistniała przesłanka wynikająca z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., na którą skarżący się powoływał.
W ocenie Sądu ustanowienie stronie nieobecnej i nieznanej z miejsca pobytu we właściwym postępowaniu sądowym kuratora, któremu doręczono rozstrzygnięcie kończące umożliwiając jego zakwestionowanie w toku instancji, w okolicznościach sprawy wskazujących, że istniały podstawy jego ustanowienia – wyłącza możliwość uchylenia decyzji we wznowionym postępowaniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Takie też stanowisko przyjęto w zaskarżonej decyzji, którą należy ocenić jako zgodną z prawem.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.