Uzasadnienie
M. A. pismem z dnia 16 czerwca 2006 r. zwrócił się do Burmistrza Miasta N. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na zmianie użytkowania budynku garażowego na stację demontażu pojazdów.
Przy piśmie z dnia 26 sierpnia 2008 r. Burmistrz Miasta N. przesłał wskazany wniosek do uzgodnienia Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu w O. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w O. odmówił M. A. uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizacje przedsięwzięcia.
Pismem z dnia 12 stycznia 2009 r. M. A. wniósł do Głównego Inspektora Sanitarnego zażalenie na wskazane postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w O. Ponieważ organ odwoławczy nie dysponował kopertą, w której nadesłano zażalenie, zestawiając datę doręczenia postanowienia z dnia [...] stycznia 2009 r. z datą wpływu zażalenia do organu pierwszej instancji, przyjął, że środek zaskarżenia wniesiono z zachowaniem terminu.
Główny Inspektor Sanitarny, postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. umorzył postępowanie odwoławcze wszczęte zażaleniem M. A. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia [...] stycznia 2009 r.
Na wstępie uzasadnienia Główny Inspektor Sanitarny podniósł, że przedmiotowe postępowanie dotyczy sprawy wszczętej na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.
Organ odwoławczy wywiódł dalej, że z dniem 15 listopada 2008 r. weszła w życie ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), która w z zasadniczy sposób zmieniła zasady przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko planowanych przedsięwzięć, w tym w art. 144 pkt 9 uchyliła m.in. dział VI ustawy Prawo ochrony środowiska.
Główny Inspektor Sanitarny wskazał następnie, że zgodnie z art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, do spraw wszczętych na podstawie ustawy Prawo ochrony środowiska, przed dniem 15 listopada 2008 r., a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się, z zastrzeżeniem art. 154 ust. 1, przepisy dotychczasowe. Jednakże stosownie do treści art. 153 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy na postanowienia wydane przez m.in. organy inspekcji sanitarnej na podstawie przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska, w sprawach niezakończoncyh decyzją ostateczną, nie przysługuje zażalenie.
Ponieważ postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia nie zostało zakończone, bowiem zawieszono je do czasu zajęcia stanowiska przez Głównego Inspektora Sanitarnego, to - jak zauważył organ odwoławczy - będzie ono dalej prowadzone na podstawie przepisów dotychczasowych. Ponieważ powołany art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. nie reguluje kwestii związanych z postępowaniem prowadzonym przez organ współdziałający - w trybie uzgodnieniowym, a zgodnie żart. 153 ust. 2 na postanowienia np. organów inspekcji sanitarnej, a więc wydane w trybie uzgodnieniowym, nie przysługuje zażalenie, to zawarte w zaskarżonym postanowieniu pouczenie o możliwości wniesienia środka zaskarżenia należy uznać za nieprawidłowe.
Organ odwoławczy zbadał jednakże kwestię dopuszczalności i terminowości wniesienia zażalenia z uwagi na postanowienia art. 112 w zw. z art. 126 k.p.a., w świetle których błędne pouczenie w postanowieniu co do prawa zażalenia nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia.
Konkludując, Główny Inspektor Sanitarny stwierdził, że zważywszy na fakt, iż w obecnym stanie prawnym możliwość wnoszenia zażaleń od postanowień, takiego typu jak zaskarżone, została wyłączona w art. 153 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r., to należy przyjąć, że nie ma podstaw do merytorycznego rozpatrywania wniesionych zażaleń. W związku z tym prowadzone przez organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej postępowanie zażaleniowe jest bezprzedmiotowe i jako takie powinno podlegać umorzeniu.
Na powyższe postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] września 2009 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M. A. Skarżący nie zgodził się z argumentacją organu odwoławczego, opierając swoje stanowisko na treści art. 112 w zw. z art. 126 k.p.a.
Wskazał także, że brak środowiskowych uwarunkowań w odniesieniu do projektowanej inwestycji skutkuje niemożnością nadania sprawie dalszego biegu.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, powołując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to w dacie jego wydania. Sąd administracyjny kontroluje zatem legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga złożona w przedmiotowej sprawie jest nieuzasadniona, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu, który uzasadniałby jego uchylenie.
W niniejszej sprawie zasadniczą kwestią było dokonanie wykładni art. 153 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), dalej powoływanej również jako u.o.u.i.o.ś.
Przepis art. 153 ust. 1 u.o.u.i.o.ś. stanowi, że do spraw wszczętych, na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 144 - a więc do spraw wszczętych na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) - przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się, z zastrzeżeniem art. 154 ust. 1, przepisy dotychczasowe, z tym że dotychczasowe kompetencje określonych organów przejmują inne, wymienione w przepisie, organy administracyjne.
W świetle zaś art. 153 ust. 2 pkt 2 u.o.u.i.o.ś. na postanowienia wydane
Sygn. akt IV SA/Wa 1994/09 w sprawach, o których mowa w ust. 1, wydane m.in. przez organy inspekcji sanitarnej nie przysługuje zażalenie.
Zatem w sprawach wszczętych na podstawie ustawy Prawo ochrony środowiska przed dniem wejścia w życie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ustawodawca wyłączył zastosowanie art. 106 § 5 k.p.a. w zakresie, w jakim przewiduje on dopuszczalność złożenia zażalenia na postanowienie wydane w trybie uzgodnienia np. przez organy inspekcji sanitarnej.
Bez wątpienia zatem, jeżeli w tego rodzaju sprawie przed dniem 15 listopada 2008 r. (data wejścia w życie u.o.u.i.o.ś.) organ współdziałający nie zajął stanowiska, to od wydanego przezeń po tej dacie postanowienia nie przysługuje zażalenie, co jednoznacznie wynika z treści art. 153 ust. 2 ustawy. Powołany przepis w jednoznaczny sposób wyłącza postanowienia uzgadniające spod kontroli instancyjnej.
W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizacje przedsięwzięcia wszczęto na podstawie art. 46a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, który utracił moc z dniem 15 listopada 2008 r. na podstawie art. 144 pkt 9 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
Postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w O., odmawiające uzgodnienia przedmiotowego przedsięwzięcia, wydano w dniu [...] stycznia 2009 r. W świetle poczynionych wyżej rozważań, bez wątpienia nie przysługuje na nie zażalenie do Głównego Inspektora Sanitarnego.
Pouczenie zawarte w postanowieniu organu stopnia wojewódzkiego, w którym poinformowano o dopuszczalności złożenia zażalenia do Głównego Inspektora Sanitarnego jest zatem błędne, a wniesienie zażalenia na postanowienie z dnia [...] stycznia 2009 r. winno skutkować wydaniem przez organ odwoławczy postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia na podstawie art. 134 wzw. z art. 144 k.p.a.
Należy podkreślić, że dopuszczalność wniesienia zażalenia nie jest zasadą i musi wynikać z przepisu szczególnego. W żadnym razie nie można jej wywodzić z błędnego pouczenia zawartego w postanowieniu.
Wbrew twierdzeniu skarżącego, błędne pouczenie o tym, że od postanowienia przysługuje zażalenie w sytuacji, gdy zgodnie z obowiązującym stanem prawnym środek zaskarżenia nie przysługuje, nie uprawnia do zastosowania art. 112 k.p.a., w świetle którego błędne pouczenie w decyzji (postanowieniu -art. 126 k.p.a.) co do prawa odwołania (zażalenia) nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. W opisanej bowiem sytuacji nie ma podstaw do twierdzenia, że błędne pouczenie szkodzi stronie. Przepis art. 112 k.p.a. znajduje zastosowanie na przykład w sytuacji wniesienia spóźnionego odwołania (zażalenia -art. 126 k.p.a.), które wpłynęło z zachowaniem terminu błędnie podanego w pouczeniu. W takiej sytuacji można bowiem mówić o tym, że błędne pouczenie szkodzi Stornie. Obowiązkiem organu administracji, będzie wtedy rozpatrzenie złożonego środka odwoławczego bez potrzeby wnoszenia wniosku o przywrócenie terminu.
Chociaż organ odwoławczy nie stwierdził niedopuszczalności zażalenia M. A., a umorzył postępowanie odwoławcze, Sąd nie uchylił zaskarżonego postanowienia, albowiem w przedmiotowej sprawie umorzenie postępowania odwoławczego wywołuje ten sam skutek dla skarżącego, co stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia - przesądza o dalszym nieprowadzeniu postępowania zażaleniowego, do czego po dniu 15 listopada 2008 r. brak jest podstaw prawnych.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.