Uzasadnienie
K. S. w dniu 11 stycznia 2012 r. – w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wniosek ten złożył w przewidzianej prawem formie – na formularzu PPF.
Z uwagi jednak na to, że zawarte we wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające dla oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, zarządzeniem z dnia 18 stycznia 2012 r. Sąd wezwał skarżącego do udzielenia dodatkowych informacji o swojej sytuacji majątkowej oraz złożenia określonych dokumentów. Pismo z dnia 19 stycznia 2012 r. – sporządzone zgodnie z powyższym zarządzeniem – zostało doręczone skarżącemu w dniu 24 stycznia 2012 r. (potwierdzenie odbioru - k. 33 akt sądowych).
W tym samym dniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęło do Sądu pismo od skarżącego, nadesłane drogą elektroniczną, w którym poinformował on że "rezygnuje z prawa pomocy". Wniosek ten, mimo wezwania, nie został przez stronę podpisany (skarżący nadesłał zeskanowany dokument).
Stwierdzono co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że pismo procesowe z dnia 24 stycznia 2012 r. (nadesłane drogą elektroniczną) stanowi cofnięcie wniosku o prawo pomocy, jednakże z uwagi na to, iż przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., nie normują umorzenia postępowania z wniosku o prawo pomocy, należało rozpoznać wniosek na zasadach określonych w ustawie procesowej. Z tej przyczyny niepodpisanie przez stronę wnioskującą o przyznanie prawa pomocy oświadczenia o rezygnacji z tego prawa, nie stanowi przeszkody do rozstrzygnięcia tej sprawy.
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 p.p.s.a. – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym lub częściowym, gdy osoba ta wykaże, że znajduje się w sytuacji pokreślonej w przepisie art. 246 § 1 pkt 1 lub 2 p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki przemawiające za udzieleniem prawa pomocy, ciąży na ubiegającej się o takie prawo stronie.
Należy przyjąć, iż wprowadzając wyjątek od ogólnej zasady partycypowania w kosztach sądowych, ustawodawca złożył obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek na wnioskodawcę, zaś ocenę ich spełnienia pozostawił referendarzowi lub sądowi rozpatrującemu wniosek. Jednocześnie w sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy lub budzi wątpliwości, sąd na podstawie art. 255 p.p.s.a., ma prawo wezwania takiej osoby do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wskazywane przez nią okoliczności. Powyższy przepis znajduje swoje rozwinięcie w wydanym – na podstawie art. 256 p.p.s.a. – rozporządzeniu Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r., w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnym oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. nr 227, poz. 2245).
Strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy nie nadesłała w wyznaczonym terminie żądanych dokumentów oraz nie złożyła wymaganych oświadczeń. Wykonanie wezwania miało na celu umożliwić wszechstronną ocenę stanu majątkowego skarżącego i jego rodziny oraz podjęcie adekwatnej do tej oceny decyzji procesowej. Skoro wnioskodawca nie wykazał okoliczności, które pozwoliłyby na przyznanie żądanej postaci prawa pomocy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. odmówiono przyznania prawa pomocy.