Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 15 maja 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 2/18

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją Nr [...]r., z [...] października 2017 r. Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), dalej "K.p.a." oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 2147) - dalej: ugn, po rozpatrzeniu odwołania P. R. F. oraz P. H. F. od decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. orzekającej:

1. - w pkt 1 o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość stanowiącą działkę ewid. nr [...] w obrębie [...] o pow. 254 m2 w wysokości 191.770,00 zł zajętą pod drogę publiczną, gminną - ul. [...] w [...], uregulowaną w księdze wieczystej KW nr [...], stanowiącą własność [...];
2. - w pkt 2 o przyznaniu ustalonego w pkt 1 odszkodowania na rzecz P. M. S.;
3. - w pkt 3 o wypłacie ustalonego odszkodowania, zgodnie z art. 73 ust. ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133. poz. 872 ze zm.) przez Prezydenta [...] jako organu [...].
4. - w pkt 4 o wypłacie odszkodowania na konto wskazane przez P. M. S. jednorazowo w terminie 14 dni, od dnia w którym decyzja stanie się ostateczna,
5. - w pkt 5 o odmowie przyznania na rzecz P. H. F. i P. R. F. odszkodowania za ww nieruchomość
6. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pkt. 2, 3, 4 i 5.

Stan sprawy przedstawiał się w sposób następujący.

Decyzją Nr [...] z dnia [...].08.2017 r. Prezydent [...] ustalił odszkodowanie za nieruchomość oznaczoną jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie ewid. [...] o pow. 254 m, uregulowaną obecnie w księdze wieczystej KW nr [...], stanowiącą własność [...], zajętą pod drogę publiczną, gminną - ul. [...] w [...] na rzecz P. M. S. w wysokości 191.770,00 zł, oraz odmówił ustalenia odszkodowania na rzecz P. R. F. i P. H. F. za przedmiotową nieruchomość.

Rozstrzygniecie uzasadnił stwierdzeniem, iż przedmiotowa nieruchomość - działka nr [...] w obrębie [...] spełnia przesłanki przewidziane w art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.).

Od powyższej decyzji odwołanie złożyli P. R. F. i P. H. F. wnosząc o uchylenie decyzji w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w pkt. 2, 3, 4 i 5 decyzji ustalającej odszkodowania na rzecz P. M. S. w wysokości 191.770,00 zł i ustalenie odszkodowania na rzecz P. R. F. i H. F., ewentualnie uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Organ wywiódł, że zgodnie z art. 73 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 13.10.1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późń. zm.) nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem, które jest ustalane i wypłacane na wniosek dotychczasowego właściciela, złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości.

Jak wynika z akt sprawy decyzją Burmistrza [...] [...] nr [...] z dnia [...].02.1997 r. na wniosek P. M. S. dokonano podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 2737 m, z której wydzielono pod ulicę m.in. działkę nr [...] o pow. 254m2.

Umową sprzedaży z dnia [...] listopada 2000 r. P. M. S., należącą do niego zabudowaną nieruchomość składającą się z działek gruntu nr [...] i nr [...] o pow. 27a 37 m2, sprzedał P. H. i R. małżonkom F. na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej.

W dniu 25 stycznia 2001 r. P. M. S. wystąpił z wnioskiem do Urzędu [...] o ustalenie odszkodowania za część powyższej nieruchomości zajętą pod drogę gminną - ul. [...] w [...]. Wniosek ten przekazany został zgodnie z właściwością do Starostwa [...].

W dniu 18 kwietnia 2002 r. wniosek o odszkodowanie za nieruchomość, zajętą pod drogę złożyli do Urzędu [...]P. H. i R. małż. F., który przekazany został, wg właściwości, do Starostwa [...].

Jak wynika z powyższego, zarówno sprzedający jak i kupujący złożyli wnioski o ustalenie odszkodowania w terminie określonym w art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r.

Decyzją nr [...] z dnia [...].09.2004 r. Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości stanowiącej działkę ewid. nr [...] o pow. 254 m2 zajętej pod drogę - część ul. [...] w [...].

Zgodnie z odpisem księgi wieczystej KW nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. wydanej przez Sąd Rejonowy dla [...][...] Wydział Ksiąg Wieczystych, właścicielem nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...], stanowiącej d. działkę nr [...] i nr [...] o pow. 2737 m2, byli P. R. i H. F..

Prezydent Miasta [...] decyzją nr [...] z dnia [...].03.2006 r. umorzył postępowanie o ustalenie odszkodowania w na rzecz P. R. i H. F. za nieruchomość zajętą pod ul. [...], z uwagi na fakt, że w dniu 31 grudnia 1998 r. nie byli oni właścicielami przedmiotowej nieruchomości lecz nabyli ją aktem notarialnym Rep. A nr [...] z dnia [...] listopada 2000 r.

Od powyższej decyzji złożyli odwołanie do Wojewody [...] P. R. i H. małż. F..

Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...].06.2007 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...].11.2007 r. Prezydent [...] połączył sprawę P. M. S. i P. H. i R. F. do wspólnego rozpatrzenia w jednym postępowaniu i rozstrzygnięcia poprzez wydanie jednej decyzji w tej sprawie. W dniu 27 grudnia 2007 r. potwierdzona została aktualność operatu sporządzonego w dniu 25.10.2006 r. przez rzeczoznawcę majątkowego - P. J. Ł. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku P. M. S. i P. H. i R. F. Prezydent [...] decyzją nr [...] z dnia [...].11.2008 r. ustalił odszkodowanie w wysokości 147.412,00 zł na rzecz P. M. S., jako właściciela nieruchomości w dniu 31.12.1998 r. i odmówił ustalenia odszkodowania na rzecz P. R. F. i H. F. za przedmiotową nieruchomość zajętą pod ul. [...].

Od decyzji powyższej odwołanie złożyli P. H. i R. F., wnosząc o ustalenie odszkodowania na ich rzecz.

Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, z uwagi na odmowę potwierdzenia aktualności operatu przez biegłego, co spowodowało utratę ważności operatu szacunkowego.

W dniu 30 lipca 2009 r. został sporządzony nowy operat szacunkowy przez rzeczoznawcę majątkowego - P. J. L. W niniejszej sprawie decyzją znak [...] z dnia [...].04.2010 r. Minister Infrastruktury stwierdził nieważność decyzji Wojewody nr [...] z dnia [...].09.2004 r. stwierdzającej nabycie przez [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości stanowiącej działkę ewid. nr [...] o pow. 254 m zajętej pod drogę - część ul. [...] w [...] z uwagi na skierowanie decyzji do osoby nieżyjącej.

Wobec powyższego Prezydent [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...].04.2010 r. zawiesił postępowanie odszkodowawcze do czasu wydania przez Wojewodę [...] decyzji deklaratoryjnej, zgodnie z art. 73 ust. 3 ww. ustawy.

Decyzją nr [...] z dnia [...].01.2011 r. Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], w obrębie [...] o pow. 254 m2, zajętej pod część ul. [...] w [...].

R.pr. A. P. - reprezentujący P. H. F. odwołał się od powyższej decyzji. Minister Infrastruktury uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Decyzją nr [...] z dnia [...].02.2013 r. Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], w obrębie [...] o pow. 254 m2, zajętej pod część ul. [...] w [...]. Decyzja powyższa stała się ostateczna w dniu [...].03.2013r.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...].05.2013 r. Prezydent [...] podjął zawieszone postanowienie odszkodowawcze.

Sporządzony został nowy operat szacunkowy. W dniu [...].06.2013 r. przez rzeczoznawcę majątkowego - P. Z. K., a w dniu 2 lipca 2013 r. przeprowadzona została rozprawa administracyjna w obecności stron postępowania i rzeczoznawcy majątkowego.

Podczas rozprawy strony nie wniosły uwag do operatu. P. H. F. złożył do akt sprawy postanowienie Sądu Okręgowego w [...][...] Wydział [...] Sygn. akt [...] z dnia [...] grudnia 2008r. orzekające rozwód związku małżeńskiego H. F. i R. F., zawartego w dniu 18.08.1984 r.

W związku z upływem ważności sporządzonego operatu szacunkowego jego aktualność potwierdzona została przez rzeczoznawcę majątkowego - P. Z. K. w dniu [...].07.2014r. " a następnie w dniu [...].04.2015 r.

Prezydent [...] decyzją nr [...] z dnia [...] października 2015 r. ustalił odszkodowanie za nieruchomość oznaczoną jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie ewid. [...] o pow. 254 m2, uregulowaną obecnie w księdze wieczystej KW nr [...], stanowiącą własność [...], zajętą pod drogę publiczną, - ul. [...] w [...] w wysokości - 202.692,00 zł. Ustalone odszkodowanie przyznał na rzecz P. H. F. w wysokości 101.346,00 zł za udział 1/2 części w nieruchomości i na rzecz P. R. F. w wysokości 101.346,00 zł za udział 1/2 części oraz odmówił ustalenia odszkodowania na rzecz P. M. S. za przedmiotową nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, - ul. [...].

Od powyższej decyzji odwołanie złożył P. M. S. wnosząc o uchylenie decyzji w części pkt. 2.4 i 5 i ustalenie odszkodowania na rzecz P. M. S., ewentualnie o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej w pkt 2, 4 i 5, a pozostałej części decyzja wobec jej niezaskarżenia stała się ostateczna.

P. M. S. powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Wyrokiem z dnia 7 września 2016 r. Sygn. akt IV SA/Wa 1037/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...].10.2015.r., zarzucając niewłaściwe zastosowanie przez organy administracji art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r.

Prezydent [...] ponownie rozpatrując sprawę decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. orzekł:

1. - w pkt 1 o ustaleniu odszkodowania za ww nieruchomość stanowiącą w wysokości 191.770,00 zł;
2. - w pkt 2 o przyznaniu ustalone w pkt 1 odszkodowania na rzecz P. M. S.;
3. - w pkt 3 o obowiązku wypłaty odszkodowania przez Prezydent [...] jako organu [...].
4. - w pkt 4 o wypłacie odszkodowania jednorazowo w terminie 14 dni, od dnia w którym decyzja stanie się ostateczna, na konto wskazane przez P. M. S.,
5. - w pkt 5 o odmowie przyznania odszkodowania małż F. Od decyzji powyższej odwołali się P. R. F. i P. H. F. zaskarżając pkt. 2, 3, 4 i 5 i wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty ewentualnie o uchylenie i przekazanie do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Organ wskazał, że przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną stanowi, że nieruchomości, pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne są ustalane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa.

W myśl ust. 2 tego artykułu odszkodowanie wypłaca gmina w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami jednostek samorządu terytorialnego, a Skarb Państwa w odniesieniu do pozostałych dróg. Odszkodowanie zaś za tak przejęte nieruchomości zajęte pod drogi ustalone jest i wypłacane przez właściwego starostę na wniosek właściciela złożony w okresie od 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r., po upływie tego okresu roszczenie wygasa, o czym stanowi ust. 4 powołanego przepisu.

Wskazana ustawa określa, że za grunty zajęte pod drogi publiczne odszkodowanie przysługuje tylko tej osobie, która udokumentuje, iż była ich właścicielem w dniu wejścia w życie ustawy tzn. w dniu 31 grudnia 1998 r. Po to jednak, żeby właściciel mógł się skutecznie powoływać na swój status, konieczne jest wcześniejsze wydanie przez wojewodę ostatecznej decyzji stwierdzającej nabycie przez jednostki samorządu terytorialnego lub Skarb Państwa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności tej nieruchomości zajętej pod drogę.

Pierwotnym właścicielem nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] i [...] o łącznej pow. 2737 m2 był P. M. S. na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] 08.1980 r. i umowy przeniesienia własności z dnia [...] 10.1981 r., wpisany do księgi wieczystej na wniosek z dnia 21.10. 1981 r.

Na podstawie decyzji podziałowej Burmistrza [...] nr [...] z dnia [...].02.1997 r. dokonano podziału działki nr 43 o pow. 2737 m2, z której wydzielona została działka nr [...]o pow. 254 m2 - pod ulicę.

Rozstrzygnięcie przez organ I instancji w przedmiocie ustalenia odszkodowania za zajętą pod ul. [...], mogło nastąpić więc dopiero po wydaniu ostatecznej decyzji przez Wojewodę [...] nr [...] z dnia [...].02.2013 r. o stwierdzeniu nabycia przez [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod ul. [...]. Z przepisu art. 73 ust. 1 ww. ustawy wynika, że decyzja taka ma charakter deklaratoryjny i jedynie poświadcza stan prawny ustalony w dniu wejścia w życie tej ustawy.

Natomiast, decyzja odszkodowawcza nie ma charakteru tzw. decyzji uznaniowej, gdyż organ w chwili jej wydawania zobowiązany był jedynie do stwierdzenia, że zachodził określony stan faktyczny, z którym przepis ustawy wiązał określony skutek prawny.

Z zebranego materiału dowodowego w niniejszej sprawie przez organ I instancji wynika, że wniosek o ustalenie odszkodowania w trybie art. 73 ww. ustawy za przedmiotową nieruchomość złożony został do Prezydenta [...] przez P. M. S. w dniu [...].01.2001 r. oraz przez P. H. i R. F. w dniu [...].04.2002 r., a zatem w ustawowym terminie.

Właścicielem nieruchomości na dzień wejścia w życie ustawy z dnia 13.10.1998 r. czyli na datę 31.12.1998 r. był P. M. S. Z uwagi na fakt, że wydzielona działka gruntu pod ulicę przeszła w trybie przepisu art. 73 ww. ustawy z mocy prawa na własność gminy to jej nabywcy - małż. F. nie mogli nabyć tej działki na własność skoro w dacie zawarcia umowy sprzedaży była już z mocy prawa własnością [...] (obecnie [...]).

Z odpisu księgi wieczystej KW nr [...] wynika, iż przed wydaniem ostatecznej decyzji deklaratoryjnej Wojewody [...], jako właściciele przedmiotowego gruntu, wpisani byli w księdze wieczystej KW nr [...] P. H. F. i P. R. F., na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...].XI.2000 r. Rep. A nr [...].

Z treści powyższej umowy sprzedaży zawartej w dniu. [...].11.2000 r. nie wynika, aby poprzedni właściciel nieruchomości w wyniku zawarcia umowy przeniesienia własności z nabywcami przeniósł także roszczenia o odszkodowanie za działkę zajętą pod ul. [...].

Strony nie dokonały przelewu wierzytelności także w późniejszym terminie na podstawie innej umowy. Potwierdził to Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie IV SA/WA 1037/16.

Będąc związanym oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), dalej "P.p.s.a." organ I instancji po ponownym jej rozpatrzeniu, odszkodowanie ustalił na rzecz P. M. S., jako poprzedniego właściciela nieruchomości zajętej pod ul. [...] w [...].

Zdaniem organu odwoławczego odszkodowanie należne jest temu, kto został pozbawiony prawa własności i w zamian za to nie uzyskał żadnego ekwiwalentu.

Organ uznał za niezasadne zarzuty podniesione w odwołaniu przez skarżącego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł H. F. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj:

1. 1. art. 8 § 1 k.p.a. i art. 11 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej oraz zasadą przekonywania,
2. 2. art. 7 kpa i 77 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania z naruszeniem przepisów prawa i zaniechanie wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, co skutkowało dokonaniem błędnych ustaleń faktycznych polegających na przyjęciu, że skarżącemu nie przysługuje odszkodowanie w trybie 73 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r. Nr 133, poz. 872 ze zm.).

Wniósł o uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, jak również uchylenie decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].08.2017 r. nr [...] w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w pkt. 2, 3, 4, 5 sentencji tej decyzji oraz o zasądzenia od Wojewody [...] na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zdaniem skarżącego, obie zaskarżone decyzji zapadły z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, są pobieżne i lakoniczne a przede wszystkim nie uwzględniają słusznego interesu obywateli a więc są sprzeczne z art. 8 § 1 k.p.a. i naruszają art. 11 K.p.a., nie wyjaśniają stronie przesłanek jakimi kierował się organ przy ich wydawaniu i nie przekonują.

Wojewoda [...], jak też Prezydent Miasta [...] nie wyjaśnili faktycznych i prawnych przesłanek swojej decyzji. Organy wydające decyzje w przedmiotowej sprawie naruszyły także przepis art. 7 k.p.a. i 77 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania z naruszeniem przepisów prawa i zaniechanie wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, co skutkowało dokonaniem błędnych ustaleń faktycznych polegających na przyjęciu, że Skarżącemu nie przysługuje odszkodowanie w trybie 73 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r. Nr 133, poz. 872 ze zm.). Przepis art. 7 k.p.a. wskazuje na konieczność podejmowania przez organy administracji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Wojewoda [...], jak też Prezydent Miasta [...] wyprowadzili z materiału dowodowego mylny wniosek, że Skarżącemu nie przysługuje odszkodowanie w trybie 73 ust. 2 w/w ustawy.

Organy pominęły prawidłowe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2010 r, sygn. I OPS 3/09, zgodnie z którym "uprawnionym do złożenia wniosku o ustalenie i wypłacenie odszkodowania, o którym mowa w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) może być także osoba, która po dniu 31 grudnia 1998 r., ale przed wydaniem decyzji na podstawie art. 73 ust. 3 tej ustawy, zawarła w formie aktu notarialnego umowę nabycia nieruchomości zajętej pod drogę publiczną z osobą, która była właścicielem tej nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r., i została wpisana jako właściciel tej nieruchomości do księgi wieczystej'. W niniejszej sprawie uprawnionymi do odszkodowania w świetle przepisu art. 73 ust. 3 w/w ustawy jest wyłącznie Skarżący.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Ponadto wskazać należy, że Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga jedynie w granicach danej sprawy, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.

Poza tym, zgodnie z art. 153 P.p.s.a. organy związane są oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w danej sprawie przez sąd który wcześniej ją rozpoznawał. Oznacza to, że organy nie mogą w odmienny niż to zaprezentował Sąd rozstrzygający daną sprawę ocenić danego stanu faktycznego i zastosować innych kryteriów oceny prawnej.

W niniejszej sprawie w wyroku WSA w Warszawie w sprawie IV Sa/Wa 1037/16, tenże sąd, uchylając wcześniejszą decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2016 r. nr [...]r. którą przyznano odszkodowanie małżonkom F., przesądził że:

1. - wnioski o odszkodowanie złożone zostały zarówno przez małżonków F. jak i M. S.;
2. - oba wnioski zostały złożone w ustawowym terminie;
3. - przed wydaniem ostatecznej decyzji deklaratoryjnej Wojewody Mazowieckiego o nabyciu prawa własności przedmiotowej działki jako właściciele przedmiotowego gruntu w księdze wieczystej wpisani było H. F. i R. F., na podstawie umowy sprzedaży z 17 listopada 2000r. ale okoliczność ta nie przesądza o stanie prawnym nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r.
4. - małżonkowie F. nie mogli nabyć przedmiotowej nieruchomości tj działki o nr. ew [...], skoro w dacie zawarcia umowy notarialnej powyższa nieruchomość była już własnością innego podmiotu –. [...].
5. - przy nabywaniu tej nieruchomości strony nie zawarły umowy cesji wierzytelności do odszkodowania ani też w terminie późniejszym takie porozumienie (umowa) nie zostały zawarte, nie doszło do przelewu wierzytelności w trybie art. 509 kodeksu cywilnego;
6. - nie ma zastosowania w niniejszej sprawie wyrok NSA (7) z 11 stycznia 2010r., sygn. akt I OPS/3/09, gdyż dotyczy zupełnie innego stanu faktycznego – zbywca nieruchomości nie złożył wniosku o odszkodowanie a nabycie własności nastąpiło w formie darowizny);
7. - konsekwencją tak ustalonego stanu faktycznego było to, że należne za wywłaszczoną nieruchomość odszkodowanie powinno być wypłacone na rzecz M. S. (str. 10 uzasadnienia sądu in fine).

W związku z tym będąc związanym ww wyrokiem WSA organ zasadnie ustalił, że odszkodowanie należne jest M. S. a nie H. F. W zaskarżonej decyzji organ w sposób prawidłowy i zgodny z wytycznymi WSA zawartymi w tym wyroku dokonał ustalenia stanu faktycznego i jego subsumpcji pod normę art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1997 r Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Niewadliwie przyjął że decyzja o nabyciu przez [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r prawa własności nieruchomości zajętej pod ulicę [...] ma charakter deklaratoryjny. Oznacza to, że potwierdza ona jedynie skutek prawny na dzień 1 stycznia 1999r. W tej dacie ujawnionym właścicielem nieruchomości nie był skarżący ale M. S. a nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną. Niewadliwe także organ ustalił, że małżonkowie F. nie mogli nabyć tej nieruchomości umową z 17 listopada 2000 r. skoro w tej dacie z mocy prawa stanowiła ona własność podmiotu publicznoprawnego.

Jak się wskazuje w orzecznictwie sądowadminsitracyjnym skutki nabycia nieruchomości z mocy prawa na podstawie ww ustawy odnoszą się do każdego stanu władania nieruchomością, nawet wbrew woli właściciela o ile nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. nie stanowiła własności publicznej (por. wyrok NSA z 16 września 2016 r. sygn. akt I OSK 2973/14, LEX nr 2143024).

Ustawodawca skutki nabycia własności nieruchomości z mocy prawa odniósł do każdego stanu władania cudzą nieruchomością, nawet wbrew woli jej właściciela, byleby nieruchomość nie stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własności publicznej. Z art. 73 ust. 1 i 4 ustawy z 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną wynika, że z dniem 31 grudnia 1998 r. dotychczasowy właściciel lub współwłaściciele tracą przysługujące im prawo własności a decyzja o nabyciu nieruchomości jedynie potwierdza ten stan (por. wyrok NSA z 14 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 1037/14, LEX nr 2032666). Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Wskazać należy, że działki [...],[...] i [...]odpowiadają działkom nr [...] i [...] o pow. 2737 m2. (k 125 akt. adm.).Jak wynikało z decyzji podziałowej (decyzja z [...] lutego 1997 r. nr [...] (k 115 akt adm.) działka. [...] o pow. 2737 m2 została podzielona na działki nr. [...] o pow.- 1362 m2,. [...] o pow. 1121 m2 i. [...] o pow. 254 m2. Mocą aktu notarialnego z [...] listopada 2000 r. małżonkowie H. i R. F. nabyli nieruchomość oznaczoną nr ew. [...] i [...] o łącznym obszarze 2737 m2. Jak wynika z aktualnej księgo wieczystej nr [...] obecnie ujawnione są w niej działki o nr ew. [...] i [...] o łącznej powierzchni 0,2473 ha a ich właścicielem na mocy umowy darowizny z [...] sierpnia 2007 r. jest syn skarżącego E. F. Natomiast dla działki o nr ew. [...] prowadzona jest księga wieczysta nr [...]. Zapisy aktu notarialnego i zapisy z ksiąg wieczystych wskazują, że w dacie zbycia nieruchomości skarżącemu M. S. nie poinformował nabywców o wydzieleniu działki pod drogę.

Z aktu notarialnego także nie wynika aby zbywca M. S. poinformował iż nieruchomość ta była przedmiotem decyzji podziałowej w wyniku której doszło do wydzielenia części nieruchomości pod drogę mimo że był on inicjatorem postępowania podziałowego. W istocie zatem zbył na rzecz skarżącego i jego ówczesnej żony działkę o nr ew. [...] mimo, że finalnie działka ta na mocy decyzji [...] z [...] września 2004 r. Wojewody [...], ze skutkiem od 1 stycznia 1999 r stała się własnością [...].

Oceniając zatem treść decyzji organu II instancji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organ przepisów art. 7, 77 § 1, 8 i 11 K.p.a. Wyrażona w art. 11 K.p.a. zasada przekonywania nie oznacza, że zadaniem organu jest uczynienie zadość żądaniu strony. Zasada ta sprowadza się do tego, że organ ma obowiązek przedstawić stronie racjonalne argumenty na poparcie twierdzeń decyzji, które jednak nie muszą przekonać strony do treści rozstrzygnięcia. Organ musi tylko przestawić swój tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego. (por. wyrok NSA z 25 października 2016 r., sygn.. akt II OSK 110/15, LEX nr 2258826 wyrok WSA w Warszawie z 7 listopada 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 818/17 w CBOSA). W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia te cechy.

Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 8 K.p.a. (zasada równego traktowania, proporcjonalności, pewności prawa) gdyż organ zastosował właściwe przepisy prawa i na ich podstawie i zgodnie z wytycznymi WSA dokonał prawidłowej oceny wniosku skarżącego. Zwrócić trzeba uwagę, że skarżący poza ogólnym powołaniem się na przepisy prawa (abstrahując od wytycznych WSA) nawet nie wskazał na czym miałoby polegać błędna wykładnia prawa czy błędne lub lakoniczne uzasadnienie decyzji. Powoływane przez skarżącego rozstrzygnięcie w spawie I OPS 3/09 została wcześniej ocenione przez Sąd w wyroku IV SA/WA 1037/16 i ocenę tę Sąd w tym składzie w pełni podziela wskazując, że sytuacja faktyczna opisana w nim była zupełnie odmienna niż ta objęta niniejszym postępowaniem i miała charakter wyjątkowy na co zwrócił uwagę NSA, wskazując, że w w niektórych przypadkach podmiotem uprawnionym do otrzymania odszkodowania może być także osoba która po dniu 31 grudnia 1998 r. nabyła nieruchomość zajętą pod drogę. W tamtej sprawie chodziło o to, że uprawniony do odszkodowania w ogóle nie złożył wniosku o jego wypłatę.

Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Sąd orzekł, jak w sentencji.