Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 21 marca 2013 r. referendarz sądowy przyznał M. M. (skarżącemu) prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
W piśmie z dnia 9 kwietnia 2013 r. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] poinformowała, że wyznaczała adwokata D. B. pełnomocnikiem skarżącego w niniejszej sprawie.
Wyrokiem z dnia 2 lipca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę i przyznał wyznaczonemu pełnomocnikowi stosowne wynagrodzenie.
Adwokat D. B. upoważnił adwokata M. L. do prowadzenia sprawy skarżącego m. in. w postępowaniu przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym.
W dniu 30 sierpnia 2015 r. adwokat M. L. wniósł w imieniu skarżącego skargę kasacyjną, w której zwrócił się m. in. o przyznanie "kosztów pomocy prawnej nie opłaconych w całości lub w części przez skarżącego".
Wyrokiem z dnia 15 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 2510/13 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w niniejszej sprawie.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych, rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Omawiany wyżej przepis wyraźnie i jednoznacznie wskazuje, komu należy się wynagrodzenie w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej ustanowionej z urzędu. Stanowi on, że to "wyznaczony" adwokat, radca prawny, doradca podatkowy czy też rzecznik patentowy może składać wniosek o przyznanie stosownego wynagrodzenia od Skarbu Państwa. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że Okręgowy Rada Adwokacka w [...] w dniu 8 kwietnia 2013 r. wyznaczyła adwokata D. B. pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego w niniejszej sprawie (k. 48). On zatem, jako wyznaczony przez ORA jest jedynie uprawnioną osobą do złożenia wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. I tylko adwokatowi D. B., jako wyznaczonemu adwokatowi przysługuje, przy jednoczesnym spełnieniu wszystkich innych przesłanek określonych przepisami prawa, stosowne wynagrodzenie. Z akt sprawy wynika natomiast, że wniosek o zasądzenie wynagrodzenia złożył we własnym imieniu pełnomocnik substytucyjny.
Udzielone przez wyznaczonego pełnomocnika pełnomocnictwo substytucyjne adwokatowi M. L. nie stanowi podstawy do ubiegania się przez dalszego pełnomocnika o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, i to niezależnie od tego, czy domaga się on przyznania wynagrodzenia na rzecz wyznaczonego pełnomocnika czy też na własną rzecz. Pełnomocnictwo substytucyjne nie powoduje bowiem zmiany osoby pełnomocnika wyznaczonego przez samorząd zawodowy. Udzielenie dalszego pełnomocnictwa powoduje, że substytuta oraz stronę łączy taki sam stosunek, jaki łączy stronę i pełnomocnika, a zatem strona ma dwóch równorzędnych pełnomocników procesowych (vide uchwała 7 sędziów – zasada prawna z 23 kwietnia 1938r. C III 1140/35, Zb. Urz. 1938 poz. 471). Wynikają z tego dalsze konsekwencje, zarówno procesowe jak i materialnoprawne, nie ulega jednak zmianie osoba wyznaczonego pełnomocnika.
Podsumowując, tylko pełnomocnikowi wyznaczonemu przez odpowiedni samorząd zawodowy przysługuje prawo złożenia wniosku o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane z urzędu na zasadzie prawa pomocy.
W związku z powyższym, na zasadzie art. 250 § 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 cytowanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji niniejszego postanowienia.