Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 29 lutego 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 2023/11

Uzasadnienie

1. I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] października 2011 r. nr [...] (dalej "decyzją odwoławczą") Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] (dalej "Inspektor") uchylił decyzję Starosty G. (dalej "Starosty") z dnia [...] września 2011 r. nr [...], orzekającą o odmowie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków, polegającej na zmianie powierzchni działek nr [...] i [...], położonych we wsi I. gm. L., powiatu [...], stanowiących własność T. S. (dalej odpowiednio "żądanej zmiany" oraz "skarżącej") i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji.
2. II. Zaskarżona decyzja odwoławcza zapadła w następującym stanie faktycznym:
3. 1. W dniu [...] maja 2011 r. skarżąca złożyła do Starosty wniosek o wprowadzenie żądanej zmiany do ewidencji gruntów i budynków. We wniosku skarżąca podniosła, że w aktualnym zasobie geodezyjnym znajdują się mapy oraz inne dokumenty z 1960 r., które są niezgodne z właściwą powierzchnią działek, ujawnioną w dokumentach z 1961 r. Również w wyniku przeprowadzanych pomiarów geodezyjnych powstały rozbieżności co do granic działek oraz ich wielkości. Wadliwe, zdaniem skarżącej, dokumenty powstały po przeprowadzeniu w 1961 r. podziału rodzinnego przedmiotowych działek.
4. 2. Pismem z dnia [...] maja 2011 Starosta zwrócił się do skarżącej o uzupełnienie wniosku poprzez dostarczenie stosownych dokumentów geodezyjnych i kartograficznych, niezbędnych do wprowadzenia żądanej zmiany.
5. 3. W odpowiedzi z dnia [...] czerwca 2011 r. skarżąca podniosła, że załączone przez nią do wniosku dokumenty są sfałszowane, a żądana zmiana ma polegać na przywróceniu powierzchni zgodnej z dokumentami z 1961 r. Obecny stan prawny i stan faktyczny działek, zdaniem skarżącej, jest dla niej krzywdzący, ponieważ przez zmiany wprowadzane w sfałszowanych dokumentach z 1960 r. została pozbawiona części nieruchomości w stosunku do stanu na podstawie dokumentów z 1961 r.
6. 4. Decyzją z dnia [...] września 2011 r. Starosta odmówił wprowadzenia żądanej zmiany do ewidencji. Motywując swoją decyzję organ wskazał, że w toku postępowania skarżąca została wezwana do nadesłania stosownych dokumentów, umożliwiających wprowadzenie zmian w ewidencji, jednak nie zastosowała się do tego obowiązku. Tym samym Starosta nie miał podstaw do wydania decyzji uwzględniającej wnioskowane zmiany.

Dodatkowo organ wskazał, że przedmiotowe postępowanie jest tożsame z postępowaniem prowadzonym przed Starostą w 2009 r., które zakończyło się ostateczną decyzją Inspektora z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] o odmowie uwzględnienia zmian w ewidencji (dalej: "poprzednie decyzje w sprawie").

1. 5. Skarżąca wniosła do Inspektora odwołanie od decyzji Starosty, podtrzymując stanowisko przedstawione w pismach z dnia [...] maja 2011 r. oraz z dnia [...] czerwca 2011 r.
2. III. Rozpatrzywszy odwołanie zaskarżoną obecnie decyzją odwoławczą Inspektor, działając na podstawie art.138§1 pkt 1 k.p.a., uchylił decyzję Starosty i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji.

Uzasadniając własne rozstrzygnięcie Inspektor wskazał w szczególności, że:

(-) skarżąca nie dostarczyła stosownych dokumentów umożliwiających uwzględnienie wniosku, (-) żądanie skarżącej zostało już rozstrzygnięte poprzednimi decyzjami w sprawie, (-) Starosta powinien był ustalić, czy wniosek skarżącej z dnia [...] maja 2011 r. zmierza do wznowienia zakończonego decyzją Inspektora z dnia [...] kwietnia 2010 r. postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji zapadłych w poprzednim postępowaniu.

1. IV. Skarżąca wniosła do Sądu skargę na decyzję odwoławczą.

W skardze skarżąca przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego, wskazując że nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu drugiej instancji.

1. V. W odpowiedzi na skargę Inspektor podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

VI. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje organów administracji (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm. -zwanej dalej "p.p.s.a.").

Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy Sąd, orzekając w granicach sprawy nie był związany - stosownie do art. 134 p.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi. Sąd umocowany był zatem do kontroli zaskarżonej decyzji Inspektora również w zakresie w skardze nie wymienionym.

1. VII. W wyniku przeprowadzenia kontroli, o której mowa powyżej, Sąd stwierdził, że skargę należy uwzględnić z przyczyn innych, aniżeli w niej podniesione.

Konieczność wydania w sprawie rozstrzygnięcia tego rodzaju wynika z następujących przesłanek:

1. 1. Orzeczenia organów obu instancji wydano z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art.138§1 pkt 2 k.p.a. (naruszeniem tego przepisu obarczone jest orzeczenie Inspektora) oraz art.7, 77§1 i 156§1 pkt 3 k.p.a. (naruszeniem tego rodzaju obarczone jest orzeczenie Starosty). Naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy, stąd orzeczenia organów obu instancji należało wyeliminować z obrotu prawnego.
2. 2. Organ odwoławczy niezasadnie zastosował w sprawie art.138 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. uchylił orzeczenie Starosty i umorzył postępowanie administracyjne.

Inspektor trafnie uznał, że Starosta nie wyjaśnił w sposób dostateczny żądania skarżącej zawartego w piśmie z dnia [...] maja 2011 r., a następnie orzekł w sposób naruszający zakaz wynikający z art.156§1 pkt 3 k.p.a. (res iudicata). Uchylenie decyzji Starosty było w tej sytuacji zasadne. Prawidłowo jednakże Inspektor winien był orzec w sprawie na podstawie art.138§2 k.p.a., tj. uchylić decyzję Starosty i przekazać temu organowi sprawę do ponownego rozpoznania. W konsekwencji powyższego Starosta rozpatrzyłby sprawę ponownie, podejmując stosowne decyzje procesowe, po uprzednim prawidłowym wezwaniu skarżącej do precyzyjnego określenia przedmiotu żądania.

Zastosowanie instytucji procesowej z art.138§1 pkt 2 k.p.a., tj. uchylenie decyzji Starosty i umorzenie postępowania administracyjnego właściwe byłoby dla sytuacji, w której Starosta orzekłby w przedmiocie nieobjętym kognicją organów administracji. Do sytuacji takiej w niniejszej sprawie nie doszło.

Wskutek wydania zaskarżonego orzeczenia odwoławczego doszło zatem do umorzenia postępowania administracyjnego w sytuacji, w której w obrocie prawnym funkcjonuje wniosek skarżącej zawierający żądanie wszczęcia postępowania, wymagający ostatecznego ustalenia jego przedmiotu. Sytuacja taka jest wadliwa.

W tej sytuacji decyzję Inspektora należało wyeliminować z obrotu prawnego.

1. 3. Na zasadzie art.135 p.p.s.a. należało wyeliminować z obrotu prawnego decyzję Starosty. Decyzja ta jest wadliwa z przyczyn, które prawidłowo wskazał w swojej decyzji Inspektor.
2. 4. W następstwie uprawomocnienia się niniejszego wyroku Starosta wezwie skarżącą do ostatecznego sprecyzowania przedmiotu żądania zwartego w piśmie z dnia [...] maja 2011 r., w szczególności poprzez: 1) wskazanie, czy skarżąca żąda wszczęcia postępowania w przedmiocie wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów i budynków, z zaznaczeniem, że postępowanie takie mogłoby zostać skutecznie wszczęte przez skarżącą wyłącznie w sytuacji, w której przedłożyłaby ona dokumentację inną, aniżeli przedłożona w poprzednich postępowaniach w tym przedmiocie (w przeciwnym przypadku organ I instancji będzie zobowiązany do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art.61a w związku z zaistnieniem sytuacji, o której mowa w art. 156§1 pkt 3 k.p.a., 2) wskazanie, czy skarżąca żąda wszczęcia któregoś z trybów nadzwyczajnych w stosunku do poprzednich rozstrzygnięć w przedmiocie wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów i budynków, a jeżeli tak, to którego. Wyjaśniwszy ostatecznie przedmiot żądania wniosku Starosta dokona stosownych czynności przewidzianych w k.p.a., tj.: orzeknie w sprawie co do meritum, ewentualnie odmówi wszczęcia postępowania administracyjnego, ewentualnie przekaże wniosek skarżącej organowi właściwemu.
3. 5. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145§1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.