Uzasadnienie
W niniejszej sprawie E.S. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Oświadczył, że jest rolnikiem samotnie prowadzącym gospodarstwo rolne położone na bardzo słabych glebach. Pola uprawne są oddalone 13 km od zabudowań gospodarczych, co podnosi koszty produkcji rolnej. Orzeczeniem komisji lekarskiej KRUS z marca 2014 r. skarżący został uznany za czasowo niezdolnego do pracy Majątek wnioskodawcy stanowi nieruchomość rolna o powierzchni 16 ha, w tym: 14,5 ha gruntów rolnych i 1,5 ha lasu, drewniany dom o powierzchni 60 m² z 1908 r., stare i niefunkcjonalne budynki gospodarskie, ciągnik rolniczy o wartości około 20.000 zł oraz 6 sztuk bydła (w tym 3 krowy). Źródłem utrzymania skarżącego pozostaje renta w wysokości 473 zł miesięcznie.
Dodatkowo wnioskodawca otrzymuje czynsz dzierżawny w wysokości 1.000 zł (rocznie) oraz uzyskał zwrot podatku akcyzowego w kwocie 1100 zł (rocznie), a także otrzymał kwotę 1033 zł. tytułem dopłat unijnych do gruntów.
Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2015 r., referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Referendarz stwierdził, że skarżący posiada majątek w postaci areału użytków rolnych, maszyn rolniczych, inwentarza żywego. Z akt sprawy nie wynika natomiast, że tym majątkiem skarżący może swobodnie dysponować. Nie ma także powodów by przyjąć, że skarżący nie środki finansowe należne skarżącemu na mocy wyroku sądowego (z tytułu zniesienia współwłasności) zostały zajęte przez komornika.
Na powyższe postanowienie skarżący złożył sprzeciw, wskazując na naruszenie art. 80 k.p.a., poprzez dowolną i stronniczą ocenę zgromadzonych dowodów świadczących o bardzo złym stanie zdrowia i tragicznej sytuacji materialnej. Nadto zarzucił zupełne pominięcie dowodu z postanowienia SN uchylającego orzeczenie w przedmiocie zniesienia współwłasności i zasiedzenia. Podkreślił, że jest osobą samotną, od dziesiątków lat nękaną niezliczoną ilością procesów, co doprowadziło go do rozstroju zdrowia tak psychicznego jak i fizycznego oraz zrujnowało gospodarstwo. Brak siły powoduje, że prace polowe wykonywane są z dużym opóźnieniem, co jest przyczyną znacznego spadku plonów a tym samym i dochodów. Koszty prowadzenia gospodarstwa pozostają w zasadzie stałe i to powoduje wzrost długów i kosztów egzekucyjnych.
Skarżący wywiódł, że dopuszczenie do egzekucji, która stale się powiększa, to najlepszy dowód na to że nie ma pieniędzy na regulację długów. Nie jest prawdą, że ma duże możliwości zarobkowe, ponieważ obecna wieś jest wyludniona i starzeje się i w związku z tym nie ma kogo wynająć do prac w polu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Wobec wniesienia sprzeciwu od ww. postanowienia referendarza sądowego, złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpatrzeniu przez sąd stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej powoływana jako p.p.s.a.), w brzmieniu obowiązującym do 15 sierpnia 2015 r. – art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r., o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658).
Zdaniem Sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy jest uzasadniony. Wnioskodawca przedkładając kopie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2015 r., IV CSK 575/15, wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a).
Trzeba przypomnieć, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że źródłem jego stałego miesięcznego utrzymania pozostaje renta w wysokości 473 zł., czynsz dzierżawny w wysokości 1.000 zł. oraz jednorazowy dochód z tytułu zwrotu podatku akcyzowego i dopłat unijnych. W skład jego majątku wchodzą nieruchomość rolna o powierzchni 16 ha oraz drewniany dom o powierzchni 60 m².
Sądowi z urzędu wiadomym jest, że w 2014 r. została złożona do depozytu sądowego kwota 121.779,25 zł, należna skarżącemu, tytułem spłaty za zniesienie współwłasność określonych użytków rolnych. Jednakże w wyniku orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2015 r., IV CSK 575/15 uchylone zostało postanowienie Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] marca 2014 r., [...] oddalające apelację Skarżącego od postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. w przedmiocie zniesienia współwłasności i zasiedzenia. Tym samym, orzeczenie na podstawie którego, została złożona do depozytu sądowego kwota 121.779,25 zł utraciło walor prawomocności, a w konsekwencji Skarżący nie ma możliwości pełnego dysponowania powyższą kwotą.
Z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy i złożonego sprzeciwu wynika również, że w lutym 2015 r. skarżący przeszedł ostry zawał serca. Powyższe niewątpliwie miało wpływ nie tylko na jego aktualny stan zdrowia, ale również w istotny sposób ograniczyło zdolność do pracy w gospodarstwie rolnym oraz zwiększyło wydatki związane z leczeniem kardiologicznym i neurologicznym. Owszem, skarżący posiada znaczny areał użytków rolnych, maszyny rolnicze, w tym 3 kombajny i inwentarz żywy, jednakże aktualny jego stan zdrowia, w istotny sposób może ograniczać lub wręcz uniemożliwiać uzyskiwanie stałych dochodów z posiadanego gospodarstwa rolnego.
Powyższe okoliczności, w szczególności okazjonalność uzyskiwanego dochodu (kilka razy w roku) oraz wysokość wydatków związanych z utrzymaniem siebie w powiązaniu ze stanem zdrowia oraz brakiem oszczędności i prowadzonymi postepowaniami egzekucyjnymi pozwalają na stwierdzenie, że skarżący aktualnie nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowoadministracyjnego oraz kosztów związanych z wynagrodzeniem pełnomocnika.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.