Uzasadnienie
Przedmiotem skarg rozpoznanych w niniejszym postępowaniu sądowo — administracyjnym jest uchwała Nr (...) Rady Miejskiej w G. z dnia (...) stycznia 2006 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów w gminie G. dla miejscowości T., zwana też dalej "uchwałą".
Skarżące, T. K. i M. N., reprezentowane przez pełnomocnika, dopełniając wymagań określonych w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), tj. powołując się na naruszenie ich interesu prawnego oraz bezskutecznie wzywając Radę Miejską w G. (Rada) do usunięcia naruszenia i dochowując terminu określonego w art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sformułowały pod adresem zaskarżonej uchwały szereg zarzutów dotyczących jej niezgodności z prawem materialnym i formalnym. Skarżące wskazały, że:
- 1) w sprawie o sygn. IV SA/Wa 5190 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność uchwały odrzucającej zarzuty skarżących do projektu planu dla działki Nr (...) w miejscowości T. Po tym wyroku Rada ponownie uchwaliła plan, ale tym razem nie tylko dla działki Nr (...), ale dla całej wsi T., a wykorzystała przy tym procedurę planistyczną przeprowadzoną poprzednio wyłącznie dla działki (...),
- 2) Rada w sposób nieuzasadniony naruszyła ich prawo własności. Uchwalony plan zmierza do realizacji indywidualnego interesu właściciela jednej z działek (działki Nr...), tj. budowy ubojni, spalarni i masarni. To wpłynie zdecydowanie negatywnie na wartość nieruchomości skarżących,
- 3) plan umożliwia realizację obiektów uciążliwych w odległości zaledwie 500 m od zespołu parkowo - pałacowego, co godzi w zasadę ochrony dóbr kultury,
- 4) plan nie uwzględnienia raportu oddziaływania na środowisko sporządzonego na potrzeby planu dla działki Nr (...). Raport ten powinien być uwzględniony w czasie uchwalania planu dla całej wsi, w studium uwarunkowań tereny objęte planem były przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową, ekologiczną. Możliwość realizacji obiektów uciążliwych pozostaje w sprzeczności ze studium,
- 1) plan narusza art. 73 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) poprzez zezwolenie na budowę zakładów stwarzających zagrożenie dla życia i zdrowia oraz stwarzających możliwość poważnej awarii,
- 2) plan nie uwzględnia walorów krajobrazowych i architektonicznych terenów nim objętych, nie uwzględnia też prognozy wpływu na środowisko, w tym na pobliski park krajobrazowy,
- 3) stosownie do art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), integralną częścią planu powinien być załącznik graficzny. Tymczasem istnieją znaczne rozbieżności pomiędzy załącznikiem wyłożonym do publicznego wglądu, a załącznikiem towarzyszącym podjętej uchwale,
- 4) Rada nie wykonała zaleceń Państwowego Inspektora Sanitarnego, według których na terenach oznaczonych jako (...) i (...) zakazano lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Tymczasem Rada jedynie zmieniła te oznaczenia na (...) i (...). Tym samym naruszono art. 73 Prawa ochrony środowiska,
- 10) istnieją rozbieżności w oznaczeniach i nazewnictwie w legendzie załącznika Nr 1 do uchwały względem tekstu planu, choć z rozporządzenia Ministra Infrastruktury wynika, że takich rozbieżności być nie może,
- 11) w związku z planowaną ubojnią na działce Nr (...) z części nieruchomości M. N. utworzono strefę buforową, co godzi w jej prawo własności,
- 12) według planu Rada zamierza realizować budowę drogi publicznej przechodzącej przez nieruchomość M. N., choć wszystkie okoliczne, sąsiednie działki mają dostęp do drogi publicznej. Działka skarżącej uległa więc podziałowi,
- 13) Rada niezasadnie odmówiła zmiany charakteru działki M. N. z rolnej na umożliwiającą realizację budownictwo mieszkaniowego.
Skarżące w odrębnych pismach z dnia 9 marca 2006 r., nazwanych "skargami", podniosły analogiczne zarzuty, jak w skardze pełnomocnika skarżących.
W odpowiedzi na skargi organ (Rada Miejska w G.) ocenił, że podjęta uchwała nie narusza prawa własności ani interesu prawnego skarżących. Plan został uchwalony zgodnie z procedurą określoną w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zarzuty skarżących organ ocenił jako gołosłowne, zaś argumentację za nie mającą znaczenia dla sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie natomiast do art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem materialnym i procesowym obowiązującym w dacie podjęcia takiego aktu. Stosownie do art. 134 cytowanej wyżej ustawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skargi T. K. i M. N. analizowane według powyższych kryteriów zasługują na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 6 obowiązującej do dnia 11 lipca 2003 r. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.), a także z art. 9 aktualnej ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), jedną z pierwszych czynności gminy w trakcie realizacji procedury planistycznej jest uchwalenie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego (studium). Podjęcie uchwały w tym zakresie jest obligatoryjne, a jej brak oznacza nieważność uchwały ustalającej plan zagospodarowania przestrzennego.
Ponadto ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych, a naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy podjętej z takim naruszeniem (art. 9 ust. 4 i art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Brak studium, na podstawie którego uchwalono plan miejscowy, oznacza nieważność zaskarżonej w niniejszej sprawie uchwały, albowiem brak taki uznać należy za istotne naruszenie trybu uchwalania planu.
Jak wynika z zaskarżonej uchwały, podstawą, na której została ona podjęta, była m.in. uchwała Nr (...) Rady Miejskiej w G. z dnia (...) lutego 2005 r. w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy G. Wyrokiem z dnia 2 listopada 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. IV SA/Wa 1322/06 stwierdził nieważność uchwały Nr (...). Wyrok powyższy jest prawomocny od 23 grudnia 2006 r.
Raz jeszcze wskazać należy, że podstawą zaskarżonej uchwały Nr (...) była rrun. uchwała w sprawie studium Nr (...). Wynika to jednoznacznie z § 1 in fine zaskarżonej uchwały. Powyższe prowadzi zatem do wniosku, że plan zagospodarowania przestrzennego objęty zaskarżoną uchwałą oparty został na nieważnym, a zatem nieistniejącym studium. Stwierdzenie nieważności studium, jako skutkujące ex tunc, oznacza, że ważnie uchwalone studium nie istniało już w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały, co - jak wyżej wyjaśniono - prowadzić musiało do stwierdzenia nieważności planu opartego ha takim studium.
Niezależnie od powyższego Sąd orzekający w niniejszej sprawie wskazuje, że podjęcie uchwały w sprawie uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego poprzedzać powinna uchwała w sprawie stwierdzenia zgodności planu ze studium. Wynika to jednoznacznie z art. 20 ust. 1 aktualnej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która - w ocenie Rady - znajduje zastosowanie w sprawie. Przepis ten wymaga jednak, aby stwierdzenie zgodności planu ze studium nastąpiło w formie odrębnej uchwały, ze wszystkimi tego konsekwencjami, w tym z prawem jej zaskarżenia do sądu administracyjnego (vide np. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 9 lutego 2006 r. sygn. II SA/Bk 583/05, LEX Nr 17315). Nie jest zatem możliwe, jak uczyniła to Rada w niniejszej sprawie, aby stwierdzenie tej zgodności nastąpiło w tej samej uchwale, w której następuje uchwalenie planu. Taki sposób procedowania nad uchwałą planistyczną także oceniony być musi jako istotnie naruszający tryb postępowania.
W tej sytuacji, wobec stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały, a także wobec stwierdzenia w wyżej przywołanym wyroku WSA w Warszawie nieważności studium, procedura planistyczna przeprowadzona dla wsi T. wymaga powtórzenia w stosownej, znaczącej części. Rada zobowiązana zatem będzie do prawidłowego przeprowadzenia procedury planistycznej spełniając wszystkie wymagania formalne w tym zakresie. Przypomnieć też należy, że Sąd - wbrew wnioskowi zawartemu w skardze - nie mógł uchylić zaskarżonej uchwały, lecz zgodnie z art. 147 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zobowiązany był do stwierdzenia jej nieważności.
Wobec powyższego, na podstawie przywołanego art. 147 § 1 ustawy procesowej Sąd orzekł, jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Odnośnie wstrzymania wykonania zaskarżonej uchwały Sąd orzekł na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a w zakresie kosztów - na podstawie art. 200 tej ustawy.