Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku usługowo - handlowego na działce o nr ew. [...] położonej w miejscowości C. i zjazdu z drogi gminnej.
Powyższe postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
A.D. pismem z dnia 18 sierpnia 2008 r. złożył odwołanie od decyzji z dnia [...] lipca 2006 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. We wniosku wskazał, iż jako strona nie został poinformowany o możliwości wniesienia odwołania w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji organu I instancji. W trakcie załatwiania innej sprawy w Urzędzie Gminy C. uzyskał kopię decyzji z dnia [...] lipca 2006 r. i stwierdził, iż pomimo, iż był stroną postępowania decyzja nie została mu nigdy doręczona. Przy nazwisku wnioskodawcy w rozdzielniku w/w decyzji widnieje adnotacja "adres nieznany", co zdaniem A. D. świadczy o braku należytej staranności ze strony organu, albowiem nikt nie sprawdził jego adresu w rejestrze gruntów ani nie próbował doręczyć mu tej decyzji do miejsca jego czasowego pobytu w miejscowości C. Ręczny dopisek na decyzji został naniesiony w oparciu o brak adresu wnioskodawcy w referacie odpowiedzialnym za pobór podatków w Urzędzie Gminy C. Dodatkowo A.D. wskazał, iż ten sam urząd doręczył mu dokumenty na jego [...] adres podczas trwania sprawy związanej z uzyskaniem pozwolenia na budowę garażu w 1998 r.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Kolegium podniosło, iż nie może ustalić czy prośba o przywrócenie terminu wpłynęła z zachowaniem siedmiodniowego terminu określonego w art. 58 § 2 kpa, co oznacza, że wnioskodawca A. D. wnosząc o przywrócenie terminu nie zachował należytej staranności wymaganej przepisami prawa. W tej sytuacji organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] października 2008 r. odmówił przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] lipca 2006 r.
Z tym rozstrzygnięciem nie zgodził się A. D. i wniósł na w/w postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jego uchylenie.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż w dniu 14 sierpnia 2008 r. podczas załatwiania innej sprawy w Urzędzie Gminy został zapoznany z treścią decyzji z dnia [...] lipca 2006 r. Wskazał, iż jak wynika z akt sprawy, nie została podjęta żadna próba doręczenia mu tej decyzji na adres jego posesji w C., ani nie podjęto próby doręczenia decyzji na jego adres zamieszkania w W. mimo, że był on znany urzędnikom gminy z wcześniejszej korespondencji. Adres zamieszkania był także doskonale znany ówczesnemu właścicielowi działki [...] z prywatnych kontaktów tj. Wójtowi Gminy C. Skarżący zarzucił organowi naruszenia art. 58 i 10 kpa, a także art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Wskazał, iż nie może zgodzić się z interpretacją organu, iż uchybienie terminu nastąpiło z jego winy i było wynikiem jego niedbalstwa przy dbaniu o swoje interesy. W chwili wydawania decyzji z [...] lipca 2006 r. skarżący nie wiedział, że działka sąsiadująca z jego posesją zmieniła właściciela i że przez nowych właścicieli zostały podjęte działania zmierzające do rozbudowy istniejącego budynku.
To urzędnicy nie dochowali należytej staranności, nie zadając sobie trudu by doręczyć decyzję wszystkim stronom postępowania, a w szczególności właścicielowi posesji, która w największym stopniu może być narażona na negatywne skutki związane z wydaniem tej decyzji.
W związku ze stwierdzeniem Kolegium, iż nie mogło ustalić czy prośba o przywrócenie terminu wpłynęła z zachowaniem siedmiodniowego terminu, skarżący podniósł, iż jest to brak rzetelności ze strony organu odwoławczego, albowiem został wezwany do osobistego stawiennictwa celem uzupełnienia braków formalnych wniosku, a jednocześnie nikt nie zwrócił się do niego o wskazanie kiedy zapoznał się z decyzją Wójta Gminy C. z dnia [...] lipca 2006 r. Wniosek złożył w terminie siedmiu dni tj. w dniu 21 sierpnia 2008 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym).
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Odnosząc się do twierdzeń zawartych w skardze organ odwoławczy dodał tylko, iż wskazane przez skarżącego okoliczności sprawy wskazywały na powody do wznowienia postępowania administracyjnego w trybie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, lecz A. D. zarówno w pismach do organu, jak i w skardze do Sądu jednoznacznie wskazuje na formę odwoławczą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną (art.134 § 1 ustawy P.p.s.a.).
Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszym postępowaniu jest rozstrzygnięcie o charakterze procesowym. Organ II instancji odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] lipca 2006 r., którą ustalono warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku usługowo - handlowego na działce o nr ew. [...] położonej w miejscowości C. i zjazdu z drogi gminnej. Z tego też względu Sąd w niniejszym postępowaniu nie bada zgodności z prawem przedmiotowej decyzji Wójta. Postępowanie sądowe ogranicza się jedynie do zbadania zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., tj. do zbadania, czy organ prawidłowo uznał, że nie wystąpiły przesłanki określone w art. 58 kpa, warunkujące przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
W związku z tym Sąd nie badał zasadności zarzutów skarżącego dotyczących postępowania Wójta Gminy C. przed wydaniem decyzji z dnia [...] lipca 2006 r., które dotyczyły naruszenia obowiązków organu wynikających m.in. z art. 10 kpa.
Zgodnie z art. 58 kpa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i jednocześnie należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. A zatem organ administracji publicznej obowiązany jest przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki:
- 1. uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony,
- 2. zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi,
- 3. zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu.
W rozpoznawanej sprawie A. D. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania dopełniając jednocześnie czynności, której uchybił tj. złożył odwołanie od decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] lipca 2006 r. Spełniona została zatem jedna, z wymaganych w/w przepisem, przesłanek. W tym miejscu należy wskazać, iż rację ma skarżący wskazując, iż jego wniosek został złożony w dniu 21 sierpnia 2008 r. tj. w dniu nadania pisma w urzędzie pocztowym (art. 57 § 5 kpa).
Podanie zawierające żądanie przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej należy wnieść do właściwego organu w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Ustanie takiej przyczyny to z reguły ustanie przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia przez zainteresowanego, który dołożył należytej staranności. We wniosku z dnia 21 sierpnia 2008 r. skarżący nie wskazał terminu, w którym ustała przyczyna uchybienia terminowi, jednakże to na organie spoczywał obowiązek wezwania A. D. do uzupełniania braków wniosku - art. 64 § 2 kpa. Powołany przepis musi być interpretowany przy uwzględnieniu zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Zgodnie z wymogami wynikającymi z przepisów kpa, a w szczególności jego art. 7, na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek stania na straży praworządności i podejmowania wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do jej załatwienia mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Dodatkowo art. 77 kpa wskazuje, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Nadto art. 107 kpa wskazuje na elementy, jakie powinny znaleźć się w decyzji aby można było uznać ją za prawidłową. Uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności. Organy administracji publicznej obowiązane są także do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 kpa).
Rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty może nastąpić tylko po dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego. Ocena czy strona dochowała terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, a w szczególności czy przeszkoda ustała w dniu, w którym w mniemaniu zainteresowanego ustała przyczyna uchybienia, należy do organu administracji publicznej, jednakże brak wskazania takiej daty we wniosku nie może stanowić podstawy merytorycznej jego oceny i odmowy przywrócenia terminu. Dopiero uzupełnienie podania na żądanie organu, upoważnia go do badania warunków formalnych tego podania, a następnie merytorycznej oceny argumentów strony wnoszącej o przywrócenie terminu.
W rozpoznawanej sprawie organ uchybił w/w przepisom kpa. Odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, nie wzywając uprzednio strony do uzupełnienia braków podania. W dniu wydania zaskarżonego postanowienia nie było podstaw do odmowy przywrócenia terminu, albowiem podanie strony zawierało braki podlegające uzupełnieniu w trybie art. 64 § 2 kpa. Nie zmienia tej sytuacji fakt, że organ wzywał skarżącego do uzupełnienia braków wniosku poprzez jego podpisanie.
Podsumowując - Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie z dnia [...] października 2008 r. zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 64 § 2, 7, 77 i 107 § 3 kpa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Jedynie dodatkowo Sąd zauważa, iż okoliczności podnoszone przez skarżącego wskazują, iż nie brał on udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] lipca 2006 r. w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Jak zauważył organ okoliczność ta stanowi podstawę wznowienia postępowania na zasadzie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. W tej sytuacji organ winien był rozważyć, czy mimo powoływania się przez skarżącego na tryb odwoławczy, intencją jego nie jest złożenie wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] lipca 2006 r., którą uważa za wadliwą, a co do której nie mógł zająć stanowiska w toczącym się, bez jego udziału, postępowaniu.
Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy weźmie pod uwagę ocenę prawną i wskazówki zawarte w niniejszym orzeczeniu. Wyjaśni w sposób nie budzący wątpliwości, czy pismo skarżącego z dnia 21 sierpnia 2008 r. stanowi odwołanie od decyzji z dnia [...] lipca 2006 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, czy też jest w istocie wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego w/w decyzją. Bez względu na powyższe wyjaśnienia organ wezwie skarżącego na podstawie art. 64 § 2 kpa do uzupełnienia braków formalnych pisma z dnia 21 sierpnia 2008 r. poprzez wskazanie daty, w której dowiedział się o wydaniu decyzji, od której to daty liczyć się będzie siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jak również miesięczny termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. (art. 58 § 2 i art.148 § 2 kpa).
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
W punkcie II orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.