Uzasadnienie
W skardze z dnia 6 listopada 2008 r. na opisaną powyżej decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji skarżąca, reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego, wniosła o zwolnienie jej od "kosztów i opłat". Żądanie dotyczące przyznania prawa pomocy strona sprecyzowała we wniosku z dnia 15 stycznia 2009 r., złożonym zgodnie z wymogami z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), tj. na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF). Wniosek zawiera żądanie zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W jego uzasadnieniu wskazano, że skarżąca jest uczennicą gimnazjum i nie osiąga żadnych dochodów. Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z ojcem oraz bratem, który przebywa obecnie w zakładzie karnym, i jest na utrzymaniu ojca.
Trzyosobowa rodzina skarżącej utrzymuje się z emerytury S. K. w wysokości 1618 zł miesięcznie netto i – według oświadczenia strony - ponosi stałe wydatki (m.in. czynsz, prąd, gaz, woda, leki, wydatki szkolne, a także wydatki związane z eksploatacją samochodu marki Fiat 126P rocznik 1986) w wysokości 1346 zł miesięcznie. W skład majątku osób pozostających ze skarżącą we wspólnym gospodarstwie domowym wchodzi dom o powierzchni 40 m2, mieszkanie – 56,79 m2 oraz nieruchomość rolna (0,1176 ha). Skarżąca oraz osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają oszczędności ani przedmiotów wartościowych.
Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje:
W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika procesowego, a zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, co wynika z treści art. 245 § 2 p.p.s.a. Warunkiem uwzględnienia wniosku w takim zakresie jest wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest bowiem formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie skarżąca wykazała bowiem, że nie posiada zdolności do partycypowania w kosztach postępowania w jakimkolwiek zakresie. Wiek skarżącej, brak majątku, który mógłby stanowić źródło dochodów, a także sytuacja osobista (rodzinna) wnioskodawczyni uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając bowiem na uwadze, że skarżąca jest kilkunastoletnią uczennicą gimnazjum, która nie posiada żadnych własnych źródeł dochodów i pozostaje na utrzymaniu ojca, oceny możliwości partycypowania przez nią w kosztach postępowania należało dokonać z uwzględnieniem sytuacji majątkowej (finansowej) osób, które sprawują nad nią pieczę, tj. członków jej najbliżej rodziny. Okoliczności ujawnione w rozpoznawanym wniosku uzasadniają zaś przyjęcie, że sytuacja majątkowa domowników skarżącej, osób o ograniczonych możliwościach zarobkowych (ojciec - emeryt oraz przebywający w zakładzie karnym brat), nieposiadających żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych, również jest trudna.
Jedynym źródłem dochodów członków rodziny skarżącej jest emerytura S. K. w wysokości 1618 zł netto. Zestawienie wysokości osiąganych dochodów z wykazanymi przez stronę stałymi miesięcznymi wydatkami, których nie można wyeliminować bez ryzyka znacznego pogorszenia sytuacji bytowej skarżącej i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym (ok. 1346 zł) prowadzi do wniosku, że skarżąca nie posiada zdolności do ponoszenie jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym kosztów ustanowienia pełnomocnika procesowego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.