Uzasadnienie
Skarżący Miasto W. wniósł do Sądu skargę na pismo Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] października 2009r. w przedmiocie odmowy przyjęcia do rozpoznania wniosku o dofinansowanie gminy miasta W. w zakresie zbierania porzuconych pojazdów, zarzucając mu naruszenie art. 401 ust. 12 pkt 3 ustawy Prawo ochrony środowiska i wnosząc o jego uchylenie.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżący w II kwartale 2009r. złożył do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w W. wniosek o dofinansowanie w zakresie zbierania porzuconych pojazdów. Pismem z dnia 9 października 2009 r. organ odmówił rozpatrzenia wniosku z uwagi na jego spóźnione złożenie. Pismo to nie zostało nazwane decyzją ani postanowieniem, nie zawiera żadnego pouczenia o możliwości wniesienia odwołania, skargi. Rozpoznawane zagadnienie ma charakter indywidualnej sprawy administracyjnej, a rozstrzygnięcie w przedmiocie nie przyjęcia wniosku do rozpoznania należy traktować jako postanowienie w rozumieniu art. 123 § 2 k.p.a. Organ naruszył przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska gdyż ani art. 401, ani 410b tej ustawy nie ustalają wiążącego terminu do składania wniosku o dofinansowanie. Przepis § 9 ust. 5 rozporządzenia wykonawczego ma jedynie charakter terminu instrukcyjnego, a nie terminu do którego stosuje się przepisy o prekluzji.
W odpowiedzi na skargę Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wnosił o jej odrzucenie z uwagi na to, że podmiot ten nie jest organem administracji publicznej i nie jest upoważniony do podejmowania w trybie administracyjnym jakichkolwiek działań bez umocowania ustawowego, ewentualnie o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazał, ze przedmiotowa sprawa nie ma charakteru sądowo administracyjnego. Stosownie do przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska, podmiotom o statusie gminy przysługuje dotacja z Funduszu po spełnieniu określonych prawem wymogów w postaci złożenia kompletnego i prawidłowo wypełnionego wniosku, we wskazanym terminie nie dłuższym niż do 31 marca roku następującego po roku, w którym przekazano do stacji demontażu porzucone pojazdy wycofane z eksploatacji. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej nie został zakwalifikowany w tej ustawie ani do 1 sygn. akt IV SA/Wa 2113/09 kategorii organu administracji, ani do kategorii organu ochrony środowiska, stanowiąc jedynie instytucję ochrony środowiska.
Żaden z aktów prawnych regulujących materię recyklingu pojazdów nie łączy wniosku o udzielenie dotacji gminom z wydaniem decyzji administracyjnej czy podjęciem innego aktu lub czynności o charakterze administracyjnoprawnym. Dotyczy to również przypadków odmowy udzielenia takiej dotacji. Za takim stanowiskiem przemawia również wykładnia systemowa prawa dotyczącego działań Funduszu jako osoby prawnej, wpisanej w krąg podmiotów finansów publicznych. Wywodzenie przez Miasto prawa do otrzymania informacji o odmowie w formie postanowienia lub decyzji jest za daleko idące. Kompetencji bowiem nie domniemywa się, musi ona wynikać z dyspozycji konkretnego przepisu. Termin zawarty w rozporządzeniu wykonawczym ma charakter stanowczy, prawno kształtujący, bowiem jego zachowanie prowadzi do powstania stosunku zobowiązaniowego w postaci umowy dotacji.
Skarżący w piśmie z dnia 14 maja 2010r. podtrzymał stanowisko zaprezentowane w skardze. Dodatkowo wskazał, że dotacja pochodzi ze środków państwowych zgromadzonych na podstawie ustawy. W razie formalnej poprawności wniosku Fundusz wydaje jednostronne oświadczenie o przyznaniu dotacji. Odmowa udzielenia dotacji stanowi rodzaj rozstrzygnięcia o charakterze władczym, dlatego też nie widać przeszkód formalnych, aby ten nienazwany akt mógł być zaskarżony na drodze sądowo administracyjnej. Przepis § 9 ust. 5 rozporządzenia wykonawczego został wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej wyrażonej w art. 410b ustawy Prawo ochrony środowiska. Określony w rozporządzeniu termin może być traktowany jedynie jako techniczno-porządkowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż jej wniesienie było niedopuszczalne. Przedmiotowa sprawa nie należy bowiem do właściwości sądu administracyjnego. Stosownie do treści art. 401 ust. 12 pkt 3 ustawy prawo ochrony środowiska w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego pisma, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wpływy z opłat wyszczególnionych w ustawie o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji przeznacza m.in. na dofinansowanie gmin w zakresie zbierania porzuconych pojazdów wycofanych z eksploatacji.
2 sygn. akt IV SA/Wa 2113/09
Z kolei z § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 2008r. w sprawie szczegółowych warunków przeznaczania wpływów pochodzących z opłat w zakresie recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, wydanego na podstawie art.410 b ustawy Prawo ochrony środowiska wynika natomiast, że finansowanie gmin w tym zakresie następuje w formie dotacji na podstawie kompletnego i prawidłowo wypełnionego wniosku o udzielenie dofinansowania, złożonego w terminie do dnia 31 marca następującego po roku, w którym przekazano do stacji demontażu porzucone pojazdy.
Jednocześnie art. 411 ust. 8 w/w ustawy określa wprost, że dofinansowania w formie dotacji udziela się na podstawie umowy cywilnoprawnej, a § 9 ust. 9 w/w rozporządzenia uściśla, że umowy te zawierane są w terminie do dnia 30 czerwca następującego po roku w którym przekazano do stacji demontażu porzucone pojazdy. Nie ma więc wątpliwości, że ustawodawca określił formę i tryb załatwiania tego rodzaju spraw przez Narodowy Fundusz upoważniając tę instytucję do działania w zakresie udzielania dotacji gminom w formie cywilnoprawnej. Powyższe przepisy nie dają podstaw do przyjęcia, że w ramach rozstrzygania o udzieleniu gminie tej celowej dotacji należy wyodrębnić etap administracyjny, a więc związany z władczym działaniem Funduszu w zakresie przyznania bądź odmowy przyznania dotacji, a następnie etap cywilnoprawny polegający na technicznym przekazaniu dotacji.
W ocenie Sądu treść przepisów wskazuje, że na podstawie umowy cywilnoprawnej (a więc niewładczego środka działania) następuje nie tylko przekazanie dotacji, ale jej udzielenie i brak jest podstaw do wydawania przez Fundusz w tym zakresie decyzji czy innego aktu lub czynności o charakterze administracyjnoprawnym. Jedynym działaniem do którego Fundusz został upoważniony na podstawie obowiązujących przepisów prawa (w ramach wykonywania zadania powierzonego na podstawie art. 401 ust. 12 pkt 3 ustawy Poś) jest zawarcie umowy cywilnoprawnej z gminą, która w terminie złożyła kompletny i poprawnie wypełniony wniosek.
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej jest posiadającym osobowość prawną państwowym funduszem celowym, który nie został zakwalifikowany przez ustawodawcę ani do kategorii organu administracji, ani do kategorii organu ochrony środowiska, a przez to jako instytucja ochrony środowiska, 3 sygn. akt IV SA/Wa 2113/09 nie został też generalnie wyposażony w środki prawne właściwe dla organów administracji publicznej.
Zatem zaskarżone pismo Prezesa Zarządu Narodowego Funduszu z dnia [...] października 2009 r. w przedmiocie odmowy przyjęcia do rozpoznania wniosku o dofinansowanie gminy miasta W. w zakresie zbierania porzuconych pojazdów nie należy do żadnej z form działalności administracji publicznej poddanej kontroli sądów administracyjnych, wymienionej w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).
Skarżąca gmina, której odmówiono dofinansowania za dany rok, może dochodzić swoich ewentualnych roszczeń na drodze cywilnoprawnej.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt 1 sentencji.
O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 powołanej ustawy.