Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 18 września 2006r., sygn. akt IV SO/Wa 65/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał skarżącemu K. G. prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie z jego skargi na uchwałę Rady Gminy C. z [...] lutego 2006r w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W wykonaniu tego postanowienia Okręgowa Rada Adwokacka w W. wyznaczyła jako pełnomocnika adw. J. K. W dniu 11 września 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę K. G. Pismem z dnia 30 stycznia 2009r. skarżący wypowiedział pełnomocnictwo adw. J. K., natomiast w dniu 19 listopada 2010r. wniósł skargę o wznowienie postępowania sadowego w tej sprawie. Skarga o wznowienie postępowania oparta została na nienależytym reprezentowaniu skarżącego przez pełnomocnika wyznaczonego z urzędu – adw. J. K. W dniu 18 lutego 2011r.
Okręgowa Rada Adwokacka poinformowała Sąd o zmianie pełnomocnika z urzędu dla skarżącego (adw. P. M.). Jednakże 23 lutego 2011r. skarżący oświadczył, że rezygnuje z pomocy prawnej tego pełnomocnika (k.60 akt sprawy).
Postanowieniem z dnia 18 maja 2011r. sygn. akt IV SA/Wa 2122/10 Sąd odrzucił skargę K. G. o wznowienie postępowania sądowego.
Postanowieniem z dnia 1 lipca 2011 r. Sąd odrzucił skargę kasacyjną od tego postanowienia, następnie – odrzucił zażalenie na to postanowienie (postanowienie z dnia 3 sierpnia 2011r.).
W dniu 10 sierpnia 2011r. skarżący zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W odpowiedzi na ten wniosek, referendarz sądowy poinformował K. G., że nie ma potrzeby składania kolejnego wniosku o prawo pomocy, albowiem zostało ono mu już przyznane w postępowaniu ze skargi na uchwałę Rady Gminy C. z dnia 16 lutego 2006r. (postanowieniem z dnia 18 września 2006r.) i obejmuje także postępowanie w sprawie ze skargi o wznowienie tego postępowania.
W dniu 25 sierpnia 2011r. skarżący wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 3 sierpnia 2011r. o odrzuceniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej.
Postanowieniem z dnia 6 września 2011r. Sąd odrzucił zażalenie na postanowienie z dnia 3 sierpnia 2011r., stwierdzając, że skarżący uchybił terminowi do jego wniesienia. W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, że siedmiodniowy termin do jego wniesienia (art. 194 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) upłynął bezskutecznie dnia 10 sierpnia 2011r. Skoro skarżący złożył zażalenie w Biurze Podawczym tut. Sądu w dniu 25 sierpnia 2011r., to uczynił to z uchybieniem ustawowego terminu.
W dniu 13 września 2011r. skarżący zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 3 sierpnia 2011r. Stwierdził, ze Sąd odmówił mu przyznania adwokata z urzędu (zgodnie z jego kolejnym wnioskiem), a adwokat P. M. już go nie reprezentuje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 3 sierpnia 2011r. nie jest uzasadniony.
Czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu, jest bezskuteczna (art. 85 p.p.s.a.). Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności bez swej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 p.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia.
W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 p.p.s.a.).
Skarżący uchybienie terminu do wniesienia zażalenia upatruje w nieprzyznaniu mu zawodowego pełnomocnika w ramach prawa pomocy oraz w tym, ze dotychczasowy pełnomocnik "zrezygnował z pełnomocnictwa".
Analizując wyjaśnienia przedstawione przez skarżącego Sąd uznał, iż nie uprawdopodobnił on braku winy w uchybieniu terminu.
Podkreślić należy, że Sąd w sytuacji gdy strona, której przyznano prawo pomocy, ma zastrzeżenia do sposobu reprezentowania jej interesów przez wyznaczonego mu pełnomocnika, może zwrócić się do właściwego organu samorządu zawodowego ze skargą na występującego w jej imieniu pełnomocnika lub z wnioskiem o jego zmianę.
W niniejszej sprawie, wobec faktu niezadowolenia skarżącego ze sposobu prowadzenia jego sprawy przez pełnomocnika wyznaczonego przez Okręgową Radę Adwokacką w W., miał on możliwość zwrócenia się do tego organu o ustanowienie innego pełnomocnika w ramach przyznanego mu prawa pomocy (z czego zresztą skorzystał). Niezasadne jest zaś zwracanie się do Sądu o dokonanie takiej zmiany (składanie kolejnego wniosku o prawo pomocy), gdyż Sąd nie ma możliwości ponownego rozstrzygania o przyznaniu prawa pomocy w sytuacji gdy strona z takiego prawa już korzysta, a nie zostało ono cofnięte. Podobne stanowisko zostało wyrażone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 262/05, w którym stwierdzono, że "jeżeli pomimo ustanowienia pełnomocnika z urzędu stronie nie odpowiada sposób, w jaki jest reprezentowana, to powinna swoje zastrzeżenie zgłosić odpowiednio uprawnionym organom korporacji zawodowych, a nie sądowi, gdyż nie może on wydać ponownego rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa pomocy w postaci innego pełnomocnika, bowiem przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane".
Z tych przyczyn Sąd nie uwzględnił wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, o czym orzekł na podstawie art. 86 i art. 87 p.p.s.a.