Uzasadnienie
W skardze z dnia 22 października 2005 r. J. K. w imieniu "Grupy Inicjatywnej [...]" zaskarżył decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, "która to decyzja, wyrażona m.in. w piśmie z dnia [...] sierpnia 2005 r." doprowadziła do nierozpatrzenia wniosku mieszkańców o utworzenie w województwie [...] nowej gminy [...] z części gminy [...].
W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż stosownie do przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym "ze zmianami do dnia 29 stycznia 2001 r. " mieszkańcy wsi złożyli wniosek w dniu 30 kwietnia 2001 r. do Wojewody [...] o utworzenie nowej gminy. Wcześniej tj. 18 lutego 2001 r. na zebraniu wiejskim została utworzona Grupa Inicjatywna [...].
Skarżący przedstawiając własną wykładnię powołanej ustawy o samorządzie gminnym twierdzi, iż w dniu 18 lutego 2001 r. obowiązywała ustawa o samorządzie gminnym w brzmieniu, które pozwalało na wystąpienie mieszkańcom gminy z inicjatywą utworzenia nowej gminy. Tworzenie bowiem, łączenie, podział i znoszenie gmin następowało w drodze rozporządzenia Rady Ministrów po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami. Jednocześnie do 30 czerwca 2000 r. nie można było dokonać podziału gminy w celu utworzenia nowej gminy. Składając wniosek do Wojewody [...] w dniu 30 kwietnia 2001 r. Grupa Inicjatywna miała na uwadze ustawę o samorządzie gminnym ze zmianami "do dnia 2001-01-29".
Dopiero 15 maja 2001 r. zostaje ogłoszona zmiana ustawy o samorządzie gminnym (ustawa z dnia 11 kwietnia 2001 r.). Zgodnie z tą zmianą rozporządzenie Rady Ministrów o utworzeniu gminy może być wydane także na wniosek zainteresowanej rady gminy (art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym). Jednakże pismem z dnia 14 września 2001 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zwrócił przedmiotowy wniosek Grupie Inicjatywnej.
Następnie 31 marca 2005 r. Grupa Inicjatywna złożyła wniosek o utworzeniu w województwie [...] nowej gminy [...] z części gminy [...]. Zdaniem skarżącego wniosek powyższy przywracał rozpoczętą 30 kwietnia 2001 r. procedurę zmierzającą do utworzenia nowej gminy.
W ocenie skarżącego data 30 kwietnia 2001 r. jest datą złożenia wniosku i uruchomienia procedury w celu utworzenia nowej gminy. Natomiast 31 marca 2005 r. jest "tylko ostatnim terminem złożenia wniosku", pozwalającym na uruchomienie takiej procedury.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej odrzucenie, twierdząc, iż nie należy ona do właściwości sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga winna ulec odrzuceniu.
Przede wszystkim stosownie do art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), kontrola działalności administracji przez sąd administracyjny obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, wymienione postanowienia w postępowaniu rozpoznawczym, postanowienia wydawane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym oraz akty lub czynności z zakresu administracji dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Nadto sąd administracyjny rozpoznaje skargi na akty prawa miejscowego, akty jednostek samorządu terytorialnego inne, niż akty prawa miejscowego, a także akty nadzoru.
Skarżący J. K. – albowiem stosownie do art. 26 § 1 powołanej ustawy – osoba fizyczna posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych posiada zdolność procesową, a zatem zdolność do wystąpienia ze skargą, wniósł skargę na "decyzję" Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie odmowy dopuszczenia wniosku Grupy Inicjatywnej o utworzenie nowej gminy.
Na wstępie należy podnieść, iż nie sposób podzielić stanowiska skarżącego, iż wniosek z dnia 31 marca 2005 r. stanowi "przywrócenie" procedury utworzenia gminy zainicjowanej wnioskiem z kwietnia 2001 r. Otóż, jak przyznaje sam skarżący, wniosek z 2001 r. został zwrócony pismem MSW i A z 14 września 2001 r. Sprawa zatem została zakończona na tamtym etapie.
Wniosek zatem z 31 marca 2005 r. należało potraktować jako nową inicjatywę społeczną w celu utworzenia nowej gminy. Stosownie jednakże do art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) w brzmieniu zobowiązującym w dniu złożenia wniosku Rada Ministrów w drodze rozporządzenia tworzy, łączy, dzieli i znosi gminy.
Przepisy zatem nie przewidują wydawania decyzji administracyjnej w sprawie tworzenia gminy, lecz akt tworzenia prawa jakim jest rozporządzenie Rady Ministrów. Stosownie bowiem do art. 87 ust. 1 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa jest konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Rada Ministrów zaś z mocy art. 146 ust. 4 pkt 2) Konstytucji RP wydaje rozporządzenia. Tym samym nie można twierdzić, iż stanowisko Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wyrażone w piśmie z [...] sierpnia 2005 r. stanowi decyzję administracyjną, która podlega kontroli sądowej. Stanowisko zawarte w tym piśmie nie może być także zakwalifikowane jako akt wymieniony w art. 3 § 2 pkt 2-7) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tym samym skarga na powyższe pismo nie podlega kognicji sądu administracyjnego i jako niedopuszczalna winna być odrzucona.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie.