Uzasadnienie
Wnioskiem złożonym w dniu 30 sierpnia 2013 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) J. L. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Wniosek o przyznanie prawa pomocy złożył do sprawy z jego skargi na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] sierpnia 2013 r. o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r. orzekającą o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w P. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczył, że: 1) gospodarstwo domowe prowadzi z żona i synami (w wieku 14 i 33 lat), 2) jego żona (E. L.) jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę za wynagrodzeniem 1920 złotych brutto miesięcznie, 3) skarżący poszukuje pracy i utrzymuje się z prac dorywczych, a dochody te obciążone są egzekucją komorniczą, 4) syn skarżącego (K. L.) pozostaje bez pracy od czerwca 2013 r., 5) rodzina nie posiada majątku (ruchomego, nieruchomego), 6) na wynajem i utrzymanie mieszkania (media) przeznacza ok. 1300 złotych miesięcznie. Wnioskodawca dołączył do wniosku kopie zeznań podatkowych o wysokości dochodu za 2012 r. złożonych przez pełnoletnich członków rodziny.
Skarżący w odpowiedzi na wezwanie z dnia 1 października 2013 r. dodatkowo wskazał, że "jedynymi środkami na bieżące utrzymanie są dochody uzyskiwane przez E. L.", żaden z członków rodziny nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej (zabezpieczenia społecznego) i nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna oraz nie posiada rachunku bankowego, czynsz najmu mieszkania wynosi 900 złotych (skarżący przedstawił kopię umowy najmu mieszkania z dnia 22 października 2010 r.); a łączny koszt utrzymania mieszkania wznosi ok. 1200 -1300 złotych. Skarżący przedstawił także kopię zaświadczenia o wysokości środków wyegzekwowanych w toku postępowania egzekucyjnego.
Postanowieniem z dnia 4 listopada 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy. J. L. wniósł sprzeciw do Sądu. W sprzeciwie wskazał, że część kosztów wynikających z opłat za wynajem mieszkania w kwocie 900 złotych pokrywa matka skarżącego. Dodatkowo w odpowiedzi na wezwanie z dnia 2 grudnia 2013 r. skarżący poinformował, że z tytułu pracy dorywczej skarżący J. L. oraz jego syn K. L. uzyskują średnio miesięcznie kwotę 900 złotych. Z kolei stałe koszty utrzymania osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym kształtują się na poziomie 350 złotych miesięcznie. Żadna z osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiada rachunku bankowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm.) dalej: "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, zaś prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, o czym stanowi § 2 i § 3 powołanego wyżej przepisu.
Przepis art. 246 § 1 p.p.s.a., wprost przenosi na stronę obowiązek wykazania, że nie ma środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Zatem to strona składając wniosek o przyznanie prawa pomocy obowiązana jest przedstawić wszystkie okoliczności dowodzące, iż mimo podjęcia wszelkich starań, nie jest w stanie, ze względu na swoją sytuację majątkową i rodzinną, ponieść jakichkolwiek, czy też pełnych kosztów postępowania. W razie pojawienia się wątpliwości co do przedstawionych na formularzu danych, bądź jeśli okażą się one niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, sąd administracyjny może na podstawie art. 255 p.p.s.a. wezwać stronę do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów.
Zgodnie z oświadczeniami skarżącego jego rodzina utrzymuje się nie tylko z wynagrodzenia żony 1920 złotych brutto miesięcznie, ale także ze środków z pracy dorywczej w kwocie 900 złotych miesięcznie oraz 900 złotych miesięcznie przekazywanych na rzecz skarżącego przez jego matkę jako czynsz najmu. Jednocześnie koszty ponoszone przez wszystkie osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym wynoszą około 750 złotych miesięcznie (około 400 złotych pozostałych kosztów utrzymania mieszkania oraz 350 złotych na utrzymanie osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym). Skarżący nie przedstawił innych wydatków ponoszonych we wspólnym gospodarstwie domowym, ani też przez któregoś z członków rodziny.
Skarżący nie przedstawił stosownych dokumentów potwierdzających koszty utrzymania jego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Jedynym udokumentowanym wydatkiem rodziny skarżącego jest czynsz najmu, którego ciężar według oświadczenia skarżącego ponosi jego matka. Rzeczywiste obciążenia i możliwości płatnicze skarżącego należało zatem zbadać wyłącznie na podstawie oświadczeń skarżącego.
W ocenie Sądu przedstawione źródła utrzymania wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym oraz partycypowanie w kosztach utrzymania przez matkę skarżącego, która nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wskazują, że skarżący jest w stanie ponieść koszty postępowania sądowoadministracyjnego oraz skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Wskazane przychody znacznie przewyższają ponoszone koszty utrzymania, które wynoszą według oświadczenia skarżącego około 750 złotych. Skarżący nie udokumentował jakichkolwiek innych kosztów utrzymania. Dodatkowo wynagrodzenie żony skarżącego stanowi stałe źródło utrzymania, a praca dorywcza skarżącego i jego syna dodatkowo zwiększa kwotę, którą miesięcznie dysponują razem wszystkie osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym skarżącego.
Całkowite zwolnienie od kosztów sądowych jest możliwe wyjątkowo w przypadku osób żyjących w ubóstwie, które są pozbawione środków do życia, a pozyskanie przez nie kwot na sfinansowanie kosztów udziału w sporze sądowym jest obiektywnie niemożliwe. W rozpatrywanej sytuacji trudno stwierdzić, że skarżący jest osobą, która nie jest w stanie pozyskać kwot umożliwiających udział w sporze sądowym. Reasumując, skarżący nie wykazał, by zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie był w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Sytuacja majątkowa skarżącego nie pozwala również stwierdzić, by poniesienie kosztu skorzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika przekraczało jego możliwości finansowe.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.