Uzasadnienie
IV SA /Wa 229/04
Zaskarżonym do Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia [...] lutego 2004 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska na zasadzie art. 59 K.p.a. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o odroczenie terminu płatności łącznej kary pieniężnej ustalonej dla [...] Fabryk Mebli Sp. z o.o.. decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2001 r.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano między innymi, iż rozstrzygnięcie zostało wydane w związku ze złożeniem wniosku o odroczenie terminu płatności administracyjnej kary pieniężnej przez [...] Fabryki Mebli. Wniosek o odroczenie został złożony do [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w dniu 4. grudnia 2003 r. Natomiast decyzja o ustaleniu łącznej kary pieniężnej została doręczona [...] Fabrykom Mebli w dniu 7. czerwca 2001 r. W ocenie organu orzekającego nie zachodziły warunki przywrócenia terminu, o których mowa w art. 58 K.p.a., gdyż nie można przyjąć aby uchybienie terminu nastąpiło nie z winy strony.
Jednocześnie z zaskarżonym postanowieniem Główny Inspektor Ochrony Środowiska wydał decyzję z dnia [...] lutego 2004 r. (nr [...]), mocą której uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska nr [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. w sprawie odmowy odroczenia terminu płatności łącznej kary pieniężnej ustalonej dla [...] Fabryk Mebli Sp. z o.o.. decyzją z dnia [...] maja 2001 r. i na zasadzie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. umorzył postępowanie w sprawie.
W skardze na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska [...] Fabryki Mebli wniosły o jego uchylenie i przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o odroczenie terminu płatności administracyjnej kary pieniężnej. Skarżący podnosi błędne przyjęcie przez organy orzekające, iż decyzja o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej została doręczona prawidłowo. Potwierdzenia jej odbioru dokonała M. L., osoba która od dnia 1. kwietnia 2001 r., a więc także w dniu odbioru decyzji nie była już pracownikiem Zakładów i nie posiadała uprawnień do odbioru korespondencji. Nie przekazała ona nigdy odebranej korespondencji skarżącemu. Stąd o fakcie wydania decyzji w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej skarżący dowiedział się dopiero w dniu 28. listopada 2003 r., kiedy to otrzymał upomnienie do zapłaty kary.
Skarżący był zaskoczony, że decyzja została przesłana do Zakładów. W dniu 2. grudnia 2003 r. przedstawiciel Zakładów odebrał w siedzibie WIOŚ kopie tej decyzji. W tej sytuacji, w ocenie skarżącego, istniały przesłanki do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o odroczenie terminu płatności kary.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie z przyczyn w niej podniesionych. Sąd w związku z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.
Stwierdzając nieważność zaskarżonego postanowienia Sąd miał na względzie, iż zostało ono wydane przez organ niewłaściwy. Wyczerpane zostały więc przesłanki, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a.. Ponieważ w świetle art. 110c ust. 4 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (jt. Dz.U. z 1994 r. Nr 49, poz. 196 ze zm.), który to przepis znajdzie zastosowanie stosownie do treści art. 9 ust. 1 z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.), organem właściwym do rozstrzygnięcia o odroczeniu terminu płatności administracyjnej kary pieniężnej był wojewódzki inspektor ochrony środowiska, był on także właściwym do rozpatrzenia w pierwszej instancji wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia podania o odroczenie kary.
W świetle art. 8 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (j.t. Dz.U. z 2002 r. Nr 112 poz. 982 ze zm.), Główny Inspektor Ochrony Środowiska jest, co do zasady, organem wyższego stopnia w stosunku do rozstrzygnięć wydawanych przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska. Rozstrzygniecie wniosku o przywrócenie terminu przez organ II. instancji, pozbawia zainteresowanego możliwości wykorzystania przysługujących mu środków odwoławczych (art. 59 § 1 zd.
- 2. K.p.a.). Stwierdzenie wydania kontrolowanego orzeczenia z naruszeniem przepisów o właściwości prowadzi do stwierdzenia przez Sąd jego nieważności.
Sąd nie mógł uwzględnić zawartego w skardze wniosku Zakładów o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o odroczenie płatności administracyjnej kary pieniężnej. Zgodnie ze swoją właściwością Sądy Administracyjne są bowiem uprawnione jedynie od oceny legalności wydawanych rozstrzygnięć, nie są natomiast właściwe do zastępowania organów administracji w zakresie przysługujących im kompetencji orzeczniczych.
Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.