Uzasadnienie
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. Minister Infrastruktury i Budownictwa, po rozpatrzeniu wniosku M. G. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. odmawiające wznowienia, na wniosek J. G. oraz M. G., postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] października 2012 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., którą ustalono odszkodowanie za udział w części nieruchomości zajętej pod drogę gminną ulicę [...] w [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] - odmówił przywrócenia terminu.
W uzasadnieniu postanowienia Minister podał, zgodnie z orzecznictwem sądowo-administracyjnym aby organ administracji mógł przywrócić termin do dokonania określonej czynności procesowej, to wnioskujący o jego przywrócenie powinien uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W konsekwencji to na stronie ciąży obowiązek uwiarygodnienia, poprzez przedstawienie stosownej argumentacji, że dochowała ona należytej staranności, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanego i istniejącej przez cały czas.
Organ wskazał, że przesyłkę organu I. instancji pozostawiono w dniu 23 marca 2016 r. na okres 14 dni do dyspozycji adresata w placówce Poczty Polskiej [...], następnie zaś po upływie ww. terminu przesyłkę zwrócono nadawcy w dniu 7 kwietnia 2016 r. Zatem 7 - dniowy termin do wniesienia zażalenia rozpoczął swój bieg w dniu 7 kwietnia 2016 r. a upłynął w dniu 13 kwietnia 2016 r. W zaskarżonym postanowieniu prawidłowo pouczono strony o sposobie i terminie wniesienia zażalenia.
Ustawowy termin do wniesienia zażalenia nie został przez skarżącą zachowany. Strona przedmiotowe zażalenie nadała w Urzędzie pocztowym w dniu 2 maja 2016 r., w swym zażaleniu zwróciła się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. We wniosku o przywrócenie terminu M. G. powołała się na okoliczność przebywania poza miejscem zamieszkania w terminie od dnia 13 marca 2016 r. do dnia 3 kwietnia 2016 r. z uwagi na pobyt w sanatorium. Skarżąca załączyła również zaświadczenie z dnia 4 kwietnia 2016 r. wydane przez Komendę Powiatowej Policji w [...] o dokonanym w domu skarżącej włamaniu.
Powyższe okoliczności, w ocenie organu, nie uprawdopodabniają aby uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącej. Skarżąca w ośrodku sanatoryjnym przebywała od dnia 13 marca 2016 do dnia 3 kwietnia 2016 r. przesyłka pocztowa oczekiwała w placówce pocztowej do dnia 6 kwietnia 2016 r. zaś termin do wniesienia przedmiotowego zażalenia upływał w dniu 13 kwietnia 2016 r. Skarżąca, mimo ww. okoliczności, mogła, zdaniem Ministra, bez przeszkód wnieść przedmiotowe zażalenie.
Minister podał, że z zaświadczenia Komendy Powiatowej Policji w [...] z dnia 4 kwietnia 2016 r. wynika, że w dniu 4 kwietnia 2016 r. M. G. zawiadomiła Komendę Powiatową Policji w [...] o kradzieży z włamaniem do domu przy ul. [...] w [...], poprzez wyłamanie lufcika, po czym sprawca dokonał zaboru w celu przewłaszczenia wodomierza, trójników, wiertarki, biżuterii oraz zegarka.
W ocenie Ministra faktycznie okoliczności wskazują na trudną sytuację skarżącej, jednak włamanie nie dotyczyło skrzynki pocztowej i pomimo tego skarżąca nadal miała czas na odebranie przesyłki listownej (do dnia 6 kwietnia 2016 r.) i wniesienie zażalenia w terminie (do dnia 13 kwietnia 2016 r.).
Dodatkowo Minister podał, że M. G. we wniosku o przywrócenie terminu, nie uprawdopodobniła również, iż wnosi wniosek w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.
Na to postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła M. G. podnosząc zarzut naruszenia:
- 1) art. 6 art. 7 art. 8 art.
- 80. w zw. z art. 124 i 126 Kodeksu postepowania administracyjnego poprzez błędną i niewłaściwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, a w konsekwencji wydanie zaskarżonego postanowienia o odmowie przywróceniu terminu,
- 2) art. 58 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie wskazanego przepisu, pomimo uprawdopodobnienia przez skarżącą, że uchybienie terminu, nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych, a w konsekwencji wydanie zaskarżonego postanowienia o przywróceniu terminu.
W uzasadnieniu Skarżąca podała, że w złożonym wniosku o przywrócenie terminu powołała się na pobyt w sanatorium oraz zdarzenie losowe, jakim jest włamanie do domu przy ul. [...] w [...]. Podała, że od dnia 13 marca 2016 r. do dnia 3 kwietnia 2016 r. przebywała w ośrodku sanatoryjnym w związku z leczeniem stawów i kręgosłupa. Bezpośrednio po powrocie do domu przy ul. [...] w [...]. Skarżąca zastała zdemolowany dom, wybity lufcik w jednym z okien oraz drzwi pozbawione klamek, gdyż zostały one skradzione. Skradziono również wszystkie krany, urządzenia wodnokanalizacyjne. Dom po włamaniu był wymrożony, ponadto ulatniał się gaz. Skarżąca wskazała, że widok zdemolowanego domu i utrata pamiątek rodzinnych stanowiły dla niej silne przeżycie. Podkreśliła, że musiała przede wszystkim zabezpieczyć dom oraz dokonać wszelkich formalności związanych ze zgłoszeniem włamania na Policji. Trudno zatem w tych okolicznościach, zdaniem Skarżącej, twierdzić że nie dokonała należytej staranności lub dopuściła się niedbalstwa. Skarżąca wskazała również, że w placówce pocztowej poinformowano ją, że pismo (decyzja organu I. instancji) została odesłana do nadawcy.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.).
Brak spełnienia jednego z wyżej wskazanych warunków uniemożliwia przywrócenie terminu. Przy czym wymóg zgłoszenia wniosku o przywrócenie terminu w siedmiodniowym terminie jest warunkiem formalnym jego rozpoznania, który organ ma obowiązek badać w pierwszej kolejności przed dokonaniem jego oceny merytorycznej, a więc przed rozpoznaniem, czy uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony. Natomiast sam termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu biegnie od czasu ustania przyczyn jego uchybienia, a zatem ustaleniu podlega moment, kiedy w rzeczywistości (obiektywnie) ustała przyczyna uchybienia terminu do dokonania czynności. Niedochowanie tego terminu skutkuje zaś odmową jego przywrócenia.
Z powyższych przepisów wynika, że przywrócenie terminu może nastąpić, gdy zostaną spełnione łącznie cztery przesłanki, tj. zostanie uprawdopodobnione przez brak winy zainteresowanego; zostanie wniesiony wniosek o przywrócenie terminu; zostanie dochowany termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (siedem dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu), który jest nieprzywracalny; wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostanie dopełniona czynność, dla której był ustanowiony przywracalny termin.
Z ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego wynika, że w dniu 22 października 2015 r. J. G.i M. G. wniosły do Starosty [...] o wznowienie postępowania którym ustalono odszkodowanie za udział w części nieruchomości zajętej pod drogę gminną ulicę [...] w [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...]. Starosta wniosek ten, zgodnie z właściwością przekazał w piśmie z dnia 2 listopada 2015 r. Wojewodzie [...].
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] odmówił uwzględnienia tego wniosku. Odpis tego postanowienia został doręczony Skarżącej M. G. w sposób zastępczy. Pierwsze awizo dokonano bowiem w dniu 23 marca 2016 r. a powtórne w dniu 31 marca 2016 r., o czym zamieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej. W świetle art. 44 § 1 pkt 1 Kpa w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; a zgodnie z art. 44 § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Wobec tego skuteczne doręczenie decyzji organu I. instancji nastąpiło w dniu 6 kwietnia 2016 r.
Od tego dnia rozpoczął 7 dniowy bieg na wniesienie zażalenia przez M. G. Jak wynika z akt sprawy M. G. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie w piśmie z dnia 29 kwietnia 2016 r. (data wpływu do organu – 2 maja 2016 r.), wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Do wniosku dołączyła kartę leczenia sanatoryjnego, zaświadczenie z Policji z dnia 4 kwietnia o przyjęciu zgłoszenia kradzieży, postanowienie w przedmiocie dowodów rzeczowych z dnia [...] kwietnia 216 r.
W pierwszej kolejności, w świetle przywołanego wyżej art. 58 § 1 k.p.a., przed dokonaniem oceny merytorycznej wniosku o przywrócenie terminu, organ ma obowiązek ustalić, czy zgłoszenie wniosku nastąpiło w siedmiodniowym terminie od czasu ustania przyczyn jego uchybienia. Organ orzekający w niniejszej sprawie w ogóle nie ustalił kiedy ustała przyczyna uchybienia, przyjął jedynie, że Skarżąca nie uprawdopodobniła, że wnosi wniosek w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia. Stanowisko to nie zostało poparte żadnym wywodem. Zauważyć należy, że z akt sprawy (pismo [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] z dnia 25 kwietnia 2016 r.) wynika, że Skarżąca kontaktowała się z Urzędem i przesłano jej kopię postanowienia z dnia [...] marca 2016 r. Nie jest zatem wykluczone, że o treści postanowienia Wojewody M. G. dowiedziała się dopiero przy doręczeniu jej kopii tego rozstrzygnięcia. Do okoliczności tej należało się odnieść, czego nie uczynił orzekający w niniejszej sprawie Minister.
Sąd nie podziela również stanowiska Ministra, że Skarżąca nie uprawdopodobniła, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu.
Z przedłożonej przez M. G. dokumentów wynika, że do dnia 3 kwietnia 2016 r. przebywała na leczeniu sanatoryjnym. Po powrocie do miejsca zamieszkania zastała zdemolowany dom i stwierdziła kradzież wielu przedmiotów – stanowiących również przedmiot stałego wyposażenia domu. Wobec tego logicznym wydaje się, że pierwszym odruchem okradzionej osoby jest zawiadomienie o tym odpowiednich organów oraz zabezpieczenie pozostałego dobytku. Z postanowienia o umorzeniu dochodzenia z dnia [...] kwietnia 2016 r. (znajdującego się w aktach sądowych) wynika, że w nieruchomości Skarżącej zniszczono lufcik, skradziono m.in. nagrzewnicę z termy gazowej, klamki, krany, wodomierz. Skarżąca podała również, że w domu ulatniał się gaz. Z doświadczenia życiowego wiadomo, że kradzież tych przedmiotów ogranicza możliwość normalnego korzystania z nieruchomości mieszkalnej – zwłaszcza w okresie wiosennym.
Wobec tego logicznym i naturalnym wydaje się podjęcie przez Skarżącą kroków zmierzających w pierwszej kolejności do przywrócenia normalnej funkcjonalności okradzionego domu, a w dalszej kolejności dopiero zadbanie o swoje inne interesy. Skoro włamania dokonano do domu Skarżącej kiedy przebywała na leczeniu sanatoryjnym, to wynika z tego, że mieszka w owym domu sama. Z akt sprawy wynika, że również sama załatwiała sprawy związane z postępowaniem w sprawie włamania.
Skarżąca podała również, że skradziono jej również pamiątki rodzinne, co stanowiło dla niej silne przeżycie. W ocenie Sądu są to okoliczności o charakterze obiektywnym, niezależne od Skarżącej, które mogą usprawiedliwiać uchybienie terminu do wniesienia żalenia.
Ponadto Minister z góry przyjął, że skoro nie włamano się do skrzynki pocztowej, to Skarżąca mogła odebrać awizo. Jest to jednak pogląd, który nie został w żaden zweryfikowany i nie bierze pod uwagę, że podczas włamania mógł np. zaginąć klucz do skrzynki.
Dlatego uznał, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 58 § 1 k.p.a, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718) orzeczono jak w pkt 1 sentencji.
W pkt 2 orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 powołanej ustawy.