Uzasadnienie
Burmistrz Miasta M. decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. nr 115, poz. 1229 ze zm.), zwanej dalej "p. w.", nakazał U. K., właścicielce działki nr [...] w obrębie [...] w M., wykonanie drenażu w ulicach [...], [...] i [...] w terminie do 30 października 2003 r., który powinien zapewnić taki odpływ wód, by nie występowało lokalne podtapianie zabudowanych nieruchomości położonych przy wspomnianych wyżej ulicach. Odpływ z urządzeń drenarskich nakazano skierować do kanalizacji deszczowej w Al. [...]. Organ zaznaczył, że przed przystąpieniem do budowy drenażu należy uzyskać pozwolenie na budowę i uzgodnić warunki budowy z Zarządem Dróg Urzędu Miasta M. W uzasadnieniu powyższej decyzji podniesiono, że w toku postępowania na podstawie przeprowadzonych pomiarów ustalono, iż w wyniku zasypania przez U. K. wyrobisk znajdujących się na należącej do niej działce nr [...] oraz podsypania dodatkowych ilości ziemi rzędne jej działki podniosły się średnio o jeden metr, co spowodowało zmianę kierunku spływu wód na przeciwny, tj. z działki należącej do U. K. na zabudowane tereny położone przy ulicach [...], [...] i [...] skutkując ich okresowym podtapianiem. W ocenie organu konstatacja taka wynika z opinii biegłego dra inż. L. S. U. K. wniosła odwołanie od powyższej decyzji.
W uzasadnieniu odwołania podniosła, że naruszono art. 129 p. w. przez błędną jego interpretację i niewłaściwe zastosowanie oraz rażąco naruszono art. 7 k. p. a., art. 8 k. p. a., art. 9 k. p. a. i art. 10 k. p. a. przez niezastosowanie się do tych przepisów.
Odwołująca się stanęła na stanowisku, iż problem zalewania zabudowanych działek położonych przy ulicach [...], [...] i [...] ze względu na swą skalę wykracza poza sferę prywatności jej działki, lecz dla swego rozwiązania wymaga czegoś więcej niż opinii dra inż. L. S., która nie jest poparta żadnymi badaniami geologicznymi i badaniami zgodności stanu wykonanej zabudowy tych ulic oraz mediów na tych ulicach z obowiązującym prawem.
Ponadto w odwołaniu zwrócono uwagę na konieczność zbadania zgodności wykonawstwa powyższych mediów z zatwierdzonymi planami w obliczu zalewu działki nr [...] fekaliami pochodzącymi z domów przy ulicach [...], [...] i [...].
Podniesiono również, że likwidacja wyrobisk (glinianek) odbywała się za wiedzą i zgodą Burmistrza Miasta M. Zdaniem odwołującej się z opinii dra inż. L. S. wynika, że to Miasto M. we własnym zakresie i na swój koszt powinno rozwiązać problem zalewania ulic i to zarówno od strony opracowania projektów, jak i wykonawstwa, natomiast udział odwołującej się może polegać jedynie na ewentualnym obniżeniu terenu jej działki do przedstawionego przez miasto projektu kompleksowego rozwiązania tego problemu.
Odwołująca się przedstawiła opinię dra inż. W. S. i dra inż. W. M., z której wynika jej zdaniem, że przyczyna podstopień nie wynika z dokonanej przez nią rekultywacji działki nr [...], lecz jest wynikiem zdarzeń od tej rekultywacji niezależnych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w części orzekającej o terminie wykonania drenażu i wyznaczyło nowy termin do 30 kwietnia 2004 r., a w pozostałej części utrzymało decyzję Burmistrza Miasta M. z dnia [...] lipca 2003 r. w mocy.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy podniósł, że dokładna analiza obszaru przed zasypaniem i po zasypaniu glinianek została przedstawiona w opracowaniu sporządzonym przez dr inż. L. S., w której wskazano, iż przyczyną zalewania zabudowanych działek przy ulicach [...], [...] i [...] była rekultywacja byłych glinianek, nadmierne wyniesienie rzędnych obszaru rekultywowanego oraz jego nieprawidłowe ukształtowanie, ponieważ przed wykonaniem tych prac podtapianie nie występowało. Opracowanie dr inż. W. S. i dr inż. W. M. (sporządzone na zlecenie U. K.) zdaniem organu jest rzetelne, choć niepełne, ponieważ brak w nim przedstawienia stanu terenu przed rekultywacją i zasypaniem glinianek.
Kolegium wskazało w uzasadnieniu decyzji, że organ I instancji prawidłowo oparł swoje rozstrzygnięcie na wnioskach wynikających z opracowania sporządzonego przez dr inż. L. S. w styczniu 2003 r. bowiem opracowanie to przedstawia stan przedmiotowego terenu zarówno przed jak i po wykonanej rekultywacji.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na decyzję organu drugiej instancji U. K. oprócz zarzutów zawartych już w odwołaniu podniosła, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. bezpodstawnie nie uwzględniło wniosku o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej i o ewentualne uzupełnienie opinii złożonych przez skarżącą, przez co naruszyło zasadę równości wobec prawa, bezpodstawnie forując opinię korzystną dla Burmistrza Gminy M. i naruszając ty samym zasadę bezstronności zawartą w art. 8 k. p. a.
Skarżąca wskazuje, że zalewanie zabudowanych działek nie jest spowodowane zasypaniem glinianek, ale niedrożnością rowu melioracyjnego. Podnosi także, iż zasypując wyrobiska nie zmieniła kierunku odpływu wód opadowych ani nie spowodowała odprowadzania wód i ścieków z jej działki na działki sąsiednie. Wskazuje, że nawet jeśli wyszła poza rzędne i wypiętrzyła swoją działkę, to owo wypiętrzenie jest dowodem na to, że wszystkie wody opadowe z sąsiednich działek zlewały się do jej wyrobiska i w tym znaczeniu rzeczywiście nastąpiła po jego zasypaniu zmiana kierunku.
Zdaniem skarżącej opinia dr inż. L. S. nie jest poparta takim zakresem badań, jak opinia dr inż. W. S. i dr inż. W. M. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej "p. p. s. a.", (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związanym, stosownie do art. 134 p. p. s. a., zarzutami i wnioskami skargi, uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 prawa wodnego, właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:
- 1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich;
- 1) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie.
Na właścicielu gruntu ciąży ponadto obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (art. 29 ust. 2 p. w.).
Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie burmistrz może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (art. 29 ust. 3 p. w.).
Z brzmienia powyższych przepisów wynika ogólny zakaz dokonywania przez właściciela działki jakichkolwiek zmian stanu wody na gruncie oraz kierunku jej spływu, ze szkodą dla gruntów sąsiednich oraz obowiązek prawny usunięcia wszelkich przeszkód oraz zmian powstałych na jego działce, jeżeli szkodliwie wpływają one na grunty sąsiednie.
Do właściwego rozpoznania niniejszej sprawy rozstrzygnąć należało kwestię, czy wyżej opisane zmiany ukształtowania terenu (zasypanie glinianek i nawiezienie ziemi) doprowadziły do zmieniły stanu wód na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na gruncie wody opadowej - ze szkodą dla gruntów sąsiednich.
W sprawie przedstawiono dwie opinie. Jedną na zlecenie Urzędu Miasta M. sporządził w styczniu 2003 r. dr inż. L. S. pt. "Ocena przebiegu rowu wg. propozycji zawartej w decyzji Burmistrza Miasta M. nr [...] z dnia [...].01.2002 r. oraz propozycji [...] U. K. w aspekcie skutecznego zabezpieczenia przed podtopieniem nieruchomości położonych przy ul. [...] w M. wraz z przedstawieniem własnych propozycji jego przebiegu, w przypadku negatywnej oceny dwóch dotychczasowych propozycji". Druga opinia autorstwa dr inż. W. S. i dr inż. W. M. (listopad 2002 r.) została wykonana na zlecenie skarżącej i nosi tytuł "Wpływ rekultywacji dołów po wydobytej glinie na odpływ wód opadowych i podziemnych na terenie nieruchomości nr [...] przy ul. [...] w M.".
Ze zgromadzonego przez organy materiału dowodowego bezspornie wynika, że glinianki znajdujące się na należącej do skarżącej działki nr [...] zostały zasypane, a teren zrekultywowany. Z raportu sporządzonego w dniu 5 września 2001 r. na podstawie przeprowadzonych pomiarów przez geodetę uprawnionego - mgr inż. D. K. - wynika, że nie zmieniły się rzędne terenu w rejonie zabudowanych działek przy ulicach [...], [...] i [...] oraz w rejonie ulic [...] i [...], natomiast w wyniku zasypania glinianek i rekultywacji terenu działki nr [...] rzędna terenu na tej działce wzrosła do 88,3, to znaczy podniosła się średnio o jeden metr w stosunku do stanu pierwotnego. Okoliczności tej skarżąca nie kwestionuje. Skutkiem tego była zmiana kierunku odpływu wód i zalewanie zabudowanych działek położonych przy ulicach [...], [...] i [...]. Raport ten został wykorzystany przy sporządzaniu opinii przez dr inż.
L. S., która w związku z tym określa stan przedmiotowego terenu (jego rzędne wraz z kierunkiem odpływu wód) przed i po zasypaniu glinianek. W ocenie Sądu, zasadnie podniósł organ odwoławczy, iż okoliczności tych nie uwzględnia opinia przygotowana przez dr inż. W. S. i dr inż. W. M. Nie można zatem czynić zarzutów organom administracji orzekającym w niniejszej sprawie, że rozstrzygnięcia swoje oparły na wnioskach wynikających z opracowania sporządzonego przez dr inż. L. S. w styczniu 2003 r. bowiem opracowanie to przedstawia stan przedmiotowego terenu zarówno przed jak i po wykonanej rekultywacji, co miało zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 p. p. s. a. orzekł jak w sentencji.