Uzasadnienie
W dniu [...] sierpnia 2006 r. Geodeta Powiatu W. wydał postanowienie nr [...], którym na podstawie art. 65 § 1 k. p. a. przekazał do Urzędu Miejskiego w W. pismo H. S. wraz z załącznikami, dotyczącym wypłacenia odszkodowania za położoną w W. działkę nr [...]. W postanowieniu tym pouczono, że stronie służy zażalenie na to postanowienie.
Zażalenie na przedmiotowe postanowienie z dnia [...] sierpnia 2006 r. zostało podpisane przez Naczelnika Wydziału Strategii i Rozwoju Gminy, działającego z upoważnienia Burmistrza Gminy W. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że żądanie odszkodowania nie znajduje podstaw prawnych, a Gmina W. nie posiada legitymacji w niniejszej sprawie, gdyż zobowiązania wynikłe z zawinionego działania terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, mającego miejsce przed dniem 27 maja 1990 r., przejmuje Skarb Państwa.
Postanowieniem z dnia [...] października 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. stwierdziło niedopuszczalność zażalenia na podstawie art. 134 k. p. a. W uzasadnieniu podkreślono, iż wnoszący zażalenie Burmistrz Gminy W. nie był adresatem zaskarżonego postanowienia. Jego adresatem był Urząd Gminy W.. W związku z tym zaś, że skutecznie zażalenie wnieść może jedynie strona, tj. podmiot, którego praw i obowiązków sprawa dotyczy, organ drugiej instancji obowiązany był stwierdzić niedopuszczalność zażalenia.
W skardze na wymienione wyżej postanowienie Gmina W. podniosła, że zażalenie na postanowienie z dnia [...] sierpnia 2006 r. było wniesione przez Gminę W. jako jednostkę samorządu terytorialnego, w imieniu której działa Burmistrz. Ponadto podniesiono, iż wniosek H. S. o odszkodowanie ma charakter cywilnoprawny, a więc ewentualne roszczenie może być dochodzone przed sądem powszechnym, a nie w trybie postępowania administracyjnego (art. 65 § 1 k. p. a. nie ma zastosowania w tym przypadku).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na to, że skarżącemu nie przysługuje legitymacja do wniesienia skargi. Gmina W. nie była bowiem stroną postępowania administracyjnego, ponieważ pismo H. S. przekazane zostało nie do Gminy W. ani jej Burmistrza, lecz do Urzędu Gminy W. Wobec tego Gminie W. przymiot strony nie przysługiwał zarówno w postępowaniu administracyjnym z uwagi na treść art. 28 k. p. a. oraz nie przysługuje jej także w postępowaniu sądowoadministracyjnym w związku z treścią art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 58 § 3 oraz art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p. p. s. a.".
Postępowanie sądowoadministracyjne ma charakter kontradyktoryjny. Zgodnie bowiem z art. 50 § 1 p. p. s. a. sąd administracyjny wszczyna postępowanie na podstawie skargi wniesionej przez uprawniony podmiot. Struktura postępowania sądowoadministracyjnego ukształtowana jest jako spór prowadzony przed niezawisłym sądem przez podmiot żądający ochrony prawnej (skarżącego) i organ administracji publicznej, którego działanie stało się przyczyną zgłoszenia żądania udzielenia ochrony prawnej. Postępowanie sądowoadministracyjne może być zainicjowane jedynie przez podmiot żądający ochrony prawnej, a nie przez sąd czy organ administracji publicznej.
Legitymacja (posiadanie uprawnienia) do wniesienia skargi stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi. Zgodnie z art. 50 § 1 p. p. s. a. uprawnionym do wniesienia skargi jest: każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym, a zgodnie z art. 50 § 2 p. p. s. a. jest nim również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi.
Jest oczywiste, że wnosząca skargę Gmina W. nie jest prokuratorem, Rzecznikiem Praw Obywatelskich ani organizacją społeczną, o której mowa w art. 50 § 1 p. p. s. a.
Pozostaje rozważyć kwestię, czy skarga wniesiona została w sprawie dotyczącej interesu prawnego Gmina W. (art. 50 § 1 in principio p. p. s. a.). Oparcie legitymacji do wniesienia skargi na kryterium interesu prawnego oznacza, że zaskarżone przez Gminę W. postanowienie musi dotyczyć jej własnego interesu prawnego. O tym zaś, czy dany podmiot ma w danej sprawie własny interes prawny przesądza konkretny przepis prawa i jego bezpośredni związek z zaskarżonym postanowieniem, tzn. wtedy, gdy zaskarżone postanowienie kształtuje indywidualne prawa lub obowiązki wnoszącego skargę.
W ocenie Sądu jest oczywiste, że nie istnieje przepis prawa, z którym zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2006 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia pozostawałoby we wspomnianym wyżej bezpośrednim związku w zakresie dotyczącym skarżącej Gminy W. Ani zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. ani postanowienie podpisane przez Geodetę Powiatu W. z dnia [...] sierpnia 2006 r. nie kształtują bowiem sfery prawnej (uprawnień lub obowiązków) Gminy W. Nie jest spełniony również warunek z art. 50 § 2 p. p. s. a., gdyż żaden przepis ustawy nie daje skarżącej Gminie W. uprawnienia do wniesienia skargi w niniejszej sprawie.
Zgodnie z art. 65 § 1 k. p. a., jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Zażalenie nie przysługuje jednak organowi administracji publicznej, któremu przekazano sprawę, lecz wnoszącemu podanie. Skoro organ, któremu przekazano podanie uznał, że nie jest właściwy w sprawie, a właściwy jest sąd powszechny, to powinien zastosować art. 66 § 3 k. p. a., który stanowi, iż gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu w formie postanowienia, na które służy zażalenie.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że w niniejszej sprawie skarżąca Gmina W. nie ma legitymacji do wniesienia skargi, co na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 58 § 3 oraz art. 50 § 1 p. p. s. a. skutkuje jej odrzuceniem.