Uzasadnienie
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją nr [...], z dnia [...] czerwca 2013 r., na podstawie art. 53a ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (j.t. Dz. U. z 2011 r., nr 264, poz. 1573 ze zm.) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...].03.2013 r. Nr [...] orzekającą o odmowie udzielenia M. T. ur. [...] kwietnia 1991 r. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W ustaleniach faktycznych organ wskazał, że w dniu 20 grudnia 2012 r. M. T. wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z uwagi na fakt kontynuacji studiów na terytorium Polski. Do wniosku cudzoziemka dołączyła zaświadczenie W. Wyższej Szkoły Zarządzania i Przedsiębiorczości z dnia 15 grudnia 2012 r. potwierdzające, że jest studentką drugiego roku studiów niestacjonarnych w roku akademickim 2012/2013.
Ponieważ jednak powyższy wniosek został złożony z naruszeniem terminu określonego w art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, wnioskodawczyni w dniu 19 lutego 2013 r. wystąpiła z prośbą o rozpatrzenie złożonego wniosku w oparciu o art. 53a ust. 2 pkt 2 ww. ustawy. Uzasadniając wniosek, wnioskodawczyni wskazała, że przekroczenie terminu do złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony nastąpiło z powodu trudności w kompletowaniu dokumentów koniecznych do ubiegania się o zezwolenie. Cudzoziemka wyjaśniła, że nie opuściła terytorium Polski przed upływem terminu zezwolenia na zamieszkanie udzielonego jej do dnia 18 stycznia 2013 r., gdyż dopiero po przeczytaniu pisma organu I instancji z dnia 7 lutego 2013 r. zdała sobie sprawę, że jej pobyt jest nielegalny. Wskazała ponadto, że w celu uzyskania zaliczenia roku studiów konieczne jest odbycie 85 godzin praktyk w semestrze letnim 2012/2013, co uniemożliwia jej opuszczenie terytorium Polski.
Cudzoziemka nadmieniła, że wyjazd z Polski uniemożliwi jej uzyskanie prawa jazdy kategorii B. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2013 r. orzekł o odmowie udzielenia cudzoziemce wnioskowanego zezwolenia, stwierdzając w uzasadnieniu, że cudzoziemka nie wykazała, że jej aktualna sytuacja życiowa wynikła niezależnie od jej woli i wymaga jej obecności w Polsce.
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców ponownie rozpoznając sprawę na skutek odwołania wnioskodawczyni od decyzji organu I instancji stwierdził, że ustawa o cudzoziemcach przewiduje możliwość udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, w szczególnym trybie art. 53a ust. 2 tylko w przypadku wystąpienia zdarzenia niezależnego od woli cudzoziemca i uniemożliwiającego mu opuszczenie terytorium Polski.
Organ odwoławczy wskazał, że M. T. przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej od października 2011 r. w związku z podjętymi studiami w W. Wyższej Szkole Zarządzania i Przedsiębiorczości w W. w trybie niestacjonarnym. Z uwagi na fakt, że zajęcia dla studentów niestacjonarnych odbywają się na zjazdach co dwa tygodnie, Wojewoda [...] udzielił cudzoziemce zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony do dnia 18 stycznia 2013 r. Z kolejnym wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony strona wystąpiła w dniu 20 grudnia 2012 r. Zgodnie z przepisami art. 61 ust.1 i 4 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemka powinna opuścić terytorium Polski najpóźniej w ostatnim dniu legalnego pobytu tj. 18 stycznia 2013 r. Ponieważ M. T. nie wyjechała z Polski we wskazanym okresie, w związku z czym jej pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest nielegalny.
W ocenie organu odwoławczego zamiar zamieszkiwania w Polsce w celu kontynuacji studiów oraz chęć legalnego wyjazdu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do kraju pochodzenia w celu uzyskania wizy, która ma umożliwić jej legalny wjazd na terytorium Polski, nie jest okolicznością, która może uzasadniać udzielenie wnioskowanego zezwolenia w szczególnym trybie art. 53a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2013 r. wniosła M. T. Skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 53a ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach przez błędną wykładnię przesłanki "wyjątkowej sytuacji osobistej cudzoziemca" skutkującą odmową przyznania zezwolenia i przyjęcie, iż podawane przez skarżącą okoliczności nie kwalifikują się do kategorii "wyjątkowej sytuacji".
Ponadto skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
- - art. 12 § 1 i 2 w zw. z art. 35 § 1 i 2 k.p.a. przez opieszałe prowadzenie postępowania, w szczególności wzywanie skarżącej do uzupełniania pism częściami oraz zwrócenie się o stanowisko innych organów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy miesiąc po wpłynięciu wniosku, co uniemożliwiło wydanie decyzji w okresie legalnego pobytu skarżącej na terytorium RP;
- - art. 8 i 9 k.p.a. przez nie zawarcie w piśmie z dnia 21 grudnia 2012 r. wyjaśnienia o skutkach niedochowania 45 dniowego terminu do złożenia wniosku o zezwolenie a w konsekwencji doprowadzenie do poniesienia przez skarżącą szkody z powodu nieznajomości prawa;
- - art. 77 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez nie uwzględnienie stanowiska organów, do których Wojewoda zwrócił się o opinię, czy pobyt skarżącej stanowiłby zagrożenie dla bezpieczeństwa lub interesów Rzeczypospolitej Polskiej.
W konsekwencji powyższego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarga jest zasadna.
Podstawą prawną w oparciu o którą rozpoznawany był wniosek skarżącej z dnia 20 grudnia 2012 r. o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, zmodyfikowany pismem z dnia 19 lutego 2013 r., był przepis art. 53a ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach. Zgodnie z tym przepisem zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony można udzielić cudzoziemcowi, który przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie, jeżeli wyjątkowa sytuacja osobista wymaga obecności cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Z powyższego przepisu wynika, że przesłankami, które muszą wystąpić aby móc zastosować ten przepis są:
- - cudzoziemiec musi przebywać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie,
- - czynnikiem decydującym jest sytuacja osobista cudzoziemca mająca charakter wyjątkowy,
- - sytuacja osobista cudzoziemca wymaga jego obecności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Przepis art. 53a ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach ma charakter przepisu uznaniowego, zatem w toku postępowania administracyjnego należy dokładnie rozpatrzeć i ocenić sytuację osobistą cudzoziemca.
Z akt administracyjnych wynika, że legalny pobyt skarżącej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej skończył się w dniu 18 stycznia 2013 r. Modyfikując w dniu 19 lutego 2013 r. pierwotny wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP, skarżąca przebywała już w Polsce nielegalnie. Zatem uprawniona była do złożenia wniosku w trybie art. 53a ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach.
Skarżąca składając wniosek powołała się na swoją sytuację osobistą związaną ze studiami w W. Wyższej Szkoły Zarządzania i Przedsiębiorczości. W tym czasie skarżąca była studentką drugiego roku studiów niestacjonarnych na Wydziale Pedagogiki. W dniu 16 lutego 2013 r. rozpoczęła semestr letni w roku akademickim 2012/2013, tj. czwarty semestr studiów I stopnia licencjackich.
W ocenie Sądu, dla młodej 22-letniej osoby, tak jak skarżąca, głównym zadaniem i celem życiowym w tym okresie życia jest nauka, tj. studiowanie i zdobywanie zawodu. Przerwanie studiów, w związku z koniecznością wyjazdu z Polski, wiązać się będzie dla skarżącej z nagłą, negatywną zmianą jej sytuacji życiowej. Dlatego też, w tych okolicznościach sprawy można uznać, że sytuacja osobista w jakiej znalazła się skarżąca ma charakter wyjątkowy. Konieczność przerwania studiów nie tylko z subiektywnego punktu widzenia skarżącej jest negatywne, również obiektywnie, w interesie Uczelni, społeczeństwa nie leży to, żeby student, który rozpoczął studia musiał je przerywać z powodu sytuacji w jakiej znalazła się skarżąca.
Ponieważ nauka wiąże się z koniecznością osobistego uczestniczenia studenta w zajęciach zgodnie ze złożonym do akt sprawy grafikiem zjazdów, należy uznać, że sytuacja osobista skarżącej wymaga jej obecności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Udzielenie skarżącej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie art. 53a ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, pozwoli jej legalnie opuścić Polskę, a następnie ponownie wjechać celem kontynuacji studiów.
W ocenie Sądu, z treści art. 53a ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach nie wynika, jak przyjęły to organy orzekające w sprawie, że wyjątkowa sytuacja osobista cudzoziemca musi się wiązać ze zdarzeniem niezależnym od jego woli. Skarżąca znalazła się w sytuacji nielegalnego pobytu w Polsce, gdyż z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 61 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach złożyła wniosek o udzielenie kolejnego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W okolicznościach przedmiotowej sprawy, Sąd uznaje za zasadny zarzut podniesiony w skardze naruszenia przez organ I instancji w toku postępowania art. 8 i 9 k.p.a. Ponieważ już z treści wniosku skarżącej z dnia 20 grudnia 2012 r. wynika, że złożyła ona ten wniosek z uchybieniem co najmniej 45 dni przed upływem terminu ważności poprzedniego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, organ wypełniając dyspozycję art. 8 i 9 k.p.a. powinien był od razu poinformować skarżącą o tym fakcie w piśmie z dnia 21 grudnia 2012 r., a nie dopiero w piśmie z dnia 16 stycznia 2013 r.
Organ zobowiązany jest przestrzegać obywatela, w tym cudzoziemca przed grożącymi mu negatywnymi konsekwencjami.
Co do pozostałych zarzutów skargi, Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej.
Organ ponownie rozpoznając sprawę uwzględni powyższe uwagi.
Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c), art. 135, art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ww. ustawy.