Uzasadnienie
A. H. (dalej "skarżący"), reprezentowany przez r.pr. M. K., zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie ze skargi na wskazane w sentencji postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...].
Z dołączonego do skargi formularza PPF wynika, że wnioskodawca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Skarżący, według wiedzy pełnomocnika nie posiada żadnych dochodów, majątku ani oszczędności. Utrzymuje się z drobnych pożyczek od osób bliskich. W dniu 7 marca 2014 r. pełnomocnik nadesłał oświadczenie skarżącego, w którym wnioskodawca wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz jej małoletnim synem. Skarżący pozostaje na utrzymaniu żony, która osiąga dochody z umowy o pracę. Wnioskodawca oszacował wydatki rodziny na kwotę 2.200 zł miesięcznie. Do wydatków tych skarżący zaliczył m.in. wynajem mieszkania w wysokości 1200 zł.
Ponieważ złożone przez skarżącego oraz jego pełnomocnika oświadczenia nie zawierały pełnych informacji co do aktualnej sytuacji finansowej skarżącego, pismem Sądu z dnia 12 marca 2014 r. wezwano pełnomocnika do uzupełnienia, w terminie 7 dni przedmiotowego wniosku poprzez nadesłanie:
- a) wyciągów z posiadanych przez żonę skarżącego I. S. rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- b) dokumentu potwierdzającego dochody I. S. z tytułu umowy o pracę, z trzech ostatnich miesięcy,
- c) kserokopii zeznania podatkowego I. S.,
- d) kserokopii umowy najmu mieszkania.
Wezwanie do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 17 marca 2014 r. Termin do wykonania wezwania Sądu z dnia 12 marca 2014 r. upłynął zatem w dniu 24 marca 2014 r. Skarżący, ani jego pełnomocnik w zakreślonym terminie nie wykonali wezwania Sądu.
Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje:
W postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zostały wyjaśnione podstawowe okoliczności dotyczące rzeczywistego stanu majątkowego skarżącego i jego możliwości płatniczych.
Informacje, do których udzielenia zobowiązano skarżącego, a które nadal pozostały niewyjaśnione miały istotny wpływ na merytoryczne rozpoznanie złożonego przez niego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, rzutując przede wszystkim na prawidłową ocenę jego sytuacji materialno – bytowej. Okoliczności te nie mogą stanowić domniemania ze strony zarówno referendarza sądowego jak i Sądu, zwłaszcza gdy mają stanowić podstawę udzielenia pomocy finansowej ze środków publicznych. Rodzi to obowiązek wszechstronnego ich wyjaśnienia, zwłaszcza gdy informacje udzielone przez osobę wnioskującą o przyznanie prawa pomocy budzą wątpliwości lub są rozbieżne z posiadanymi już przez Sąd, jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie.
W niniejszej sprawie skarżący wnioskował o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Warunkiem przyznania prawa pomocy w powyżej wskazanym zakresie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. jest wykazanie braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Oświadczenia pełnomocnika skarżącego zawarte w formularzu PPF okazały się z rozbieżne z tymi, które zostały złożone przez samego skarżącego w dniu 5 marca 2014 r. Z tego też względu pismem z dnia 12 marca 2014 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do złożenia dodatkowych wyjaśnień oraz nadesłanie stosownych dokumentów źródłowych. Skarżący, ani jego pełnomocnik nie wykonali wezwania Sądu z dnia 12 marca 2014 r. Nieudzielanie wymaganych informacji powoduje, iż brak jest możliwości ustalenia, czy skarżący spełnia przesłankę z art. 247 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy, z czym związany jest ścisły rygoryzm. Jeżeli strona pomimo nie budzącej wątpliwości treści wezwania nie stosuje się do niego i nie udziela wymaganych informacji – do czego ma oczywiście prawo, musi się przez to liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu. Powyższe stanowisko jest również prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W postanowieniu z 27 lipca 2011 r. o sygn. akt II OZ 650/11 podkreślono, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia oraz dokumentacji dotyczącej jej sytuacji materialnej uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przywołać warto również stanowisko wyrażone w postanowieniu z 5 listopada 2010 r. o sygn. akt II GZ 318/10, w uzasadnieniu którego Sąd stwierdził, iż czynności określone w art. 255 P.p.s.a. podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Strona wezwana do uzupełnienia oświadczenia winna z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania. To w jej interesie leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy (orzeczenia dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl)
Jak wskazano powyżej, referendarz sądowy uznał zawarte w urzędowym formularzu PPF z dnia 12 lutego 2014 r. oraz piśmie z dnia 3 marca 2014 r. oświadczenia skarżącego za niewystarczające dla dokonania oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych. Przedłożenie przez skarżącego, za pośrednictwem działającego w jego imieniu pełnomocnika żądanych dokumentów i oświadczeń pozwoliłoby nie tylko na weryfikację dochodów wskazanych przez niego w rubryce 10 formularza PPF ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej skarżący się znajduje.
Wnioskodawca na skierowane do jego pełnomocnika w dniu 12 marca 2014 r. wezwanie nie udzielił odpowiedzi. Za wystarczające dla merytorycznej oceny wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie mogą natomiast być uznać dane zawarte w formularzu wniosku oraz oświadczeniu z dnia 3 marca 2014 r.
Stwierdzić zatem należało, iż wnioskodawca nie przedstawił istotnych dla oceny wniosku dokumentów, wobec czego nie było możliwe dokonanie porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi winien się liczyć w postępowaniu sądowym z jego rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. Okoliczności te powodują ostatecznie, iż brak jest podstaw aby przyjąć, że wnioskodawca uprawdopodobnił, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy.
W tej sytuacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.