Uzasadnienie
W piśmie z dnia 4 listopada 2014 r. Gmina S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2014 r., nr [...], która uchylono decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nakazującej właścicielom gruntu stanowiącego działkę nr ew. [...] położoną w miejscowości Z. wykonanie rowu opaskowego i przywrócenie terenu działki do stanu poprzedniego oraz przekazano sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu podniesiono, że skarżone postanowienie Kolegium ma wpływ na prawa i obowiązki Gminy, czyniąc ją legitymowaną do udziału na prawach strony w postępowaniu, ponieważ skutkiem wydania zaskarżonego postanowienia jest powstanie po stronie Gminy obowiązku poniesienia kosztów sporządzonej opinii przez biegłego hydrologa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o odrzucenie skargi podnosząc, iż w niniejszej sprawie Wójt Gminy S. nie posiada legitymacji do wniesienia skargi, bowiem jako organ, który w pierwszej instancji wydał rozstrzygnięcie w sprawie, nie jest uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu, gdyż w niniejszej sprawie Wójt Gminy S., reprezentujący Gminę S., nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi.
Zgodnie z art. 50 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) Sąd wszczyna postępowanie na podstawie skargi wniesionej przez uprawniony podmiot, którym według § 1 wyżej wspomnianego przepisu jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawowo przyznano takie uprawnienie (art. 50 § 2 powołanej ustawy).
Podstawę procesowej legitymacji strony musi stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Tak więc istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką normą, która można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje.
Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to konkretny podmiot jest wprawdzie zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz dla którego z przepisu prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia lub obowiązki. Podmiot taki nie posiada zatem uprawnień lub obowiązków chronionych przepisami prawa.
Zgodnie z zasadą ukształtowaną w orzecznictwie, organ administracji publicznej, który z mocy przepisów prawa został powołany do rozstrzygania w pierwszej instancji, nie ma uprawnienia do kwestionowania, w trybie wniesienia skargi do sądu administracyjnego, rozstrzygnięcia wydanego przez organ II instancji (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 19 maja 2003 r. sygn. OSP 1/03). Stanowisko to jest obecnie powszechnie akceptowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m. in. orzeczenia NSA z dnia 20 października 2009 r., sygn. akt I OSK 1396/09, z dnia 27 października 2009 r., sygn. akt I OSK 1461/09).
Wskazać również należy, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 29 października 2009 r. w sprawie K 32/08 orzekł, że art. 33 i art. 50 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi są zgodne z art. 165 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał stwierdził, że art. 33 i art. 50 § 1 są zgodne z wymienionym przepisem konstytucyjnym również przy takiej interpretacji, która odmawia jednostkom samorządu terytorialnego prawa do uczestniczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz prawa do wnoszenia skarg do sądów administracyjnych w sytuacji, w której organ danej jednostki rozpatrywał sprawę administracyjną i wydał decyzję administracyjną w pierwszej instancji.
Z akt sprawy wynika, że decyzję w I. instancji wydał Wójt Gminy S. Gmina nie była stroną postępowania administracyjnego. Podnoszona w niniejszej sprawie okoliczność, że skutkiem wydania zaskarżonego postanowienia jest powstanie po stronie Gminy obowiązku poniesienia kosztów sporządzonej opinii przez biegłego hydrologa nie może przyznawać jej interesu prawnego. Z przepisów art. 263 i art. 262 § 1 k.p.a. wynika, że tylko niektóre koszty postępowania administracyjnego obciążają strony tego postępowania. Stronę obciążają jedynie te koszty postępowania, które wynikły z jej winy albo zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Skoro organ I. instancji nie orzekł – stosownie do art. 264 § 1 K.p.a. o wysokości kosztów postępowania oraz nie wskazał osób zobowiązanych do ich poniesienia nie może teraz uzurpować sobie przymiotu strony i skarżyć do Sądu Administracyjnego decyzji, która w toku kontroli instancyjnej została uchylona przez organ odwoławczy.
Reasumując stwierdzić należy, że Wójt Gminy S., z racji orzekania w sprawie w charakterze organu administracji publicznej I instancji, nie miał legitymacji procesowej strony w tym postępowaniu, a zatem nie był podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.