Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 7 listopada 2012 r. odrzucił skargę J. S. na wskazane w sentencji postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O.. Przedmiotowe postanowienie zostało doręczone skarżącej w dniu 28 listopada 2012 r.
Skarżąca w dniu 30 listopada 2012 r. zwróciła się do Sądu z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu z dnia 7 listopada 2012 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia 5 grudnia 2012 r. przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, o którego wyznaczenie Sąd zwrócił się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. Pismem z dnia 17 grudnia 2012 r. Okręgowa Rada Adwokacka w W. wyznaczyła adwokata M. Z. pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej J. S..
W dniu 5 lipca 2013 r. wyznaczony w sprawie pełnomocnik poinformował Sąd, że po zapoznaniu się z aktami sprawy sporządził opinię o braku podstaw do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu z dnia 7 listopada 2012 r., którą przesłał skarżącej listem poleconym w dniu 5 lipca 2013 r. Pełnomocnik wniósł jednocześnie o przyznanie na jego rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone w całości, ani w części. Do wyżej wymienionego pisma została załączona kserokopia dowodu nadania listu poleconego do J. S. w dniu 5 lipca 2013 r.
Rozpoznając wniosek należy zważyć, co następuje:
Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej jako p.p.s.a.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Podkreślić należy, że pełnomocnikowi ustanowionemu na podstawie art. 244 p.p.s.a. należy się wynagrodzenie, w zakresie określonym w art. 250 p.p.s.a., jedynie za pomoc prawną rzeczywiście udzieloną, a decyzja o przyznaniu pomocy prawnej oznacza, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu i że sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Przyznanie tego wynagrodzenia musi być poprzedzone zbadaniem, czy taka pomoc została rzeczywiście udzielona.
O wysokości przyznanego wynagrodzenia zarówno referendarz sądowy jak i Sąd orzeka na podstawie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348). Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji 240 zł. Dodatkowo z § 2 ust. 1 i 3 cytowanego rozporządzenia wynika, że zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, należy wziąć pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia.
Na adwokacie jako fachowym pełnomocniku procesowym ciąży więc obowiązek starannego działania. Faktyczne udzielenie nieopłaconej pomocy prawnej ma miejsce dopiero wówczas, gdy sporządzony przez profesjonalnego pełnomocnika środek prawny zapewnia jego mocodawcy dostęp do sądu. To zaś następuje wtedy, gdy środek ten został sporządzony w sposób umożliwiający jego merytoryczne rozpoznanie (Jan Paweł Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Warszawa 2011 Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis (wydanie V) s. 776, ISBN: 978-83-7620-986-9). Nie może budzić wątpliwości, iż przez faktyczne udzielenie pomocy prawnej należy rozumieć profesjonalne działanie wyznaczonego adwokata i znajomość obowiązujących przepisów prawa. Reprezentowana strona ma bowiem prawo wymagać, by czynności pełnomocnika były skuteczne, adekwatne do stanu sprawy i zgodne z prawem (postanowienie SN z dnia 14 sierpnia 1997 r. sygn. akt II CZ 88/97, OSNC 1998/3/40).
W opinii referendarza sądowego, pismo datowane na dzień 18 lutego 2013 r., skierowane do Sądu oraz skarżącej w dniu 5 lipca 2013 r., nie może stanowić podstawy do wypłaty wynagrodzenie za podjęte czynności, gdyż nie może być uznane za opinię prawną o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, a tylko taka daje podstawę do zastosowania powołanego powyżej § 18 ust. 1 pkt 2 lit b rozporządzenia.
Podkreślenia wymaga, że opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej powinna być sporządzona i doręczona skarżącej w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej. Jak wynika z akt sądowych niniejszej sprawy skarżąca otrzymała postanowienie Sądu odrzucające jej skargę w dniu 28 listopada 2012 r. Wobec tego należy uznać, że termin na złożenie skargi kasacyjnej kończył się w niniejszej sprawie z upływem trzydziestego dnia, tj. 28 grudnia 2012 r. Natomiast wyznaczony w sprawie pełnomocnik poinformował skarżącą oraz Sąd o sporządzeniu opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej dopiero w dniu 5 lipca 2013 r., zatem z uchybieniem ustawowego terminu. Uchybienie w/w terminu ma fundamentalne znaczenie dla sprawy, albowiem skarga kasacyjna złożona po terminie nie wywołuje skutków prawnych i podlega odrzuceniu (art. 178 p.p.s.a).
W związku z powyższym należy uznać, iż również opinia prawna jako alternatywna skardze kasacyjnej, sporządzona z przekroczeniem terminu, nie wywołuje skutków prawnych. Opinia o jakiej mowa powyżej powinna być zatem sporządzona najdalej w terminie odpowiadającym terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej. W przedmiotowej sprawie radca prawny wniósł do tut. Sądu opinię po upływie tego terminu.
Mając powyższe na uwadze, działanie pełnomocnika skarżącej nie może być uznane za skuteczne i stanowiące podstawę dla przyznania wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
W związku z powyższym, na podstawie art. 250 w zw. z art. 258 § 1 § 2 pkt 8 ustawy p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.