Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego: - uchylił pkt 4 decyzji nr [...][...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2012 r. w zakresie wskazania terminu 31 maja 2013 r. jako terminu wykonania nasadzeń zastępczych; - ustalił termin wykonania nasadzeń zastępczych do dnia 31 października 2013; - w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków, po rozpatrzeniu wniosku M. P. i A. K., decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. udzielił wnioskodawcom pozwolenia na usunięcie z terenu nieruchomości przy ul. [...] w P. (działka nr [...] obręb [...]) drzewa gatunku lipa drobnolistna o obwodzie pnia 170 cm, bez naliczania opłaty za usunięcie drzewa. Zezwolenie zostało uzależnione od posadzenia na terenie nieruchomości przy ul. [...] w P., trzech drzew liściastych form naturalnych o obwodach pni 16-18 cm, w terminie do dnia 31 maja 2013 r.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że pień drzewa prawie dotyka krawędzi dachu (odległość ok. 2 cm) i w czasie silnego wiatru może uszkodzić dach i obróbki. Korona drzewa jest wysoko wyniesiona po usunięciu dolnych gałęzi, zdrowa, bez suszu. Ponieważ jednak lipa jest bardzo cenna ze względu na wartości przyrodnicze i krajobrazowe, a przy rozbudowie domu zlekceważono te wartości i wykonano dach zbyt blisko istniejącej starej lipy, w związku z tym organ uznał, że należy posadzić w ramach kompensacji przyrodniczej co najmniej trzy drzewa na terenie nieruchomości. Zdaniem organu przedstawione na zdjęciach nasadzenia w żaden sposób nie stanowią rekompensaty przyrodniczej za utratę cennej lipy.
Od powyższej decyzji, w czyści dotyczącej obowiązku wykonania nasadzeń zastępczych za usuwaną lipę, odwołali się M. P. i A. K., argumentując, że organ przekroczył w tym zakresie granice uznania administracyjnego. Ich zdaniem, przeznaczona do usunięcia lipa nie odznacza się żadnymi szczególnymi walorami i jej wycinka nie spowoduje istotnego uszczerbku w środowisku, który należałoby! rekompensować nasadzeniami zastępczymi. Ponadto podkreślili, iż porządkując działkę dokonali już licznych nasadzeń drzew i krzewów, podnosząc walory | przyrodniczo - krajobrazowe nieruchomości i miejscowości.
Decyzją z dnia [...] października 2012 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego po rozpatrzeniu odwołania M. P. i A. K. od decyzji nr [...][...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków i zezwalającej na usunięcie z nieruchomości przy ul. [...] w P. jednego drzewa gatunku lipa drobnolistna o obwodzie pnia 170 cm, bez naliczania opłaty za usunięcie drzewu, pod warunkiem posadzenia na terenie tej nieruchomości trzech drzew liściastych fonu naturalnych o obwodach pni 16-18 cm - działając na podstawie art. 7 pkt 1,|art. 89 pkt 1 i art 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.) art. 83 ust 2 ustawy z dnia jl6 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 ze zm) oraz art. 17 pkt 2, art. 127 § 2 i art. 1 § 2 k.p.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzeniu przez organ pierwszej instancji.
M. P. i A. K. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych.
Wyrokiem z dnia 8 marca 2013 wydanym w sprawie IV SA/Wa 2739/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia [...] sierpnia 2013 r.
Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli M. P. i A. K. Zarzucili naruszenie: 1) art. 6 k.p.a.w zw. z art. 83 ust.3 ustawy o ochronie przyrody poprzez nałożenie obowiązku nasadzeń drzew określonego gatunku oraz o określonym obwodzie pnia;
- 2) art. 153 poprzez brak określenia w decyzji nowego terminu usunięcia drzewa w sytuacji, gdy w uzasadnieniu wyroku WSA z dnia 8.03.2013 wskazano, że Minister, wydając ponownie decyzję, powinien wziąć pod uwagę, że w decyzji organu I instancji został ustalony termin usunięcia drzewa;
- 3) 139 p.p.s.a. poprzez określenie terminu nasadzeń zastępczych;
- 4) naruszenie art. 107 ust 3 k.p.a. poprzez rażące przekroczenie granic uznania administracyjnego
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi o raz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).
Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wydana została z naruszeniem prawa tj. 139 k.p.a.
Przepis art. 153 p.p.s.a. stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
W uzasadnieniu wyroku z dnia 8.03.2013, wydanego w sprawie IV SA/Wa 2739/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że Minister, wydając ponownie decyzję, powinien wziąć pod uwagę, że w decyzji organu I instancji został ustalony termin usunięcia drzewa. Termin ten został ustalony w punkcie 3 decyzji organu I instancji na dzień 31 grudnia 2012 (vide- punkt 3 decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r.). Tymczasem organ il instancji, mimo związania wytycznymi, uchylił tylko punkt 4 decyzji organu I instancji w zakresie wskazania terminu 31 maja 2013 r. jako terminu wykonania nasadzeń zastępczych; - ustalił termin wykonania nasadzeń zastępczych do dnia 31 października 2013; - w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Zaskarżona decyzja jest zatem wadliwa, gdyż został utrzymany w mocy punkt 3 decyzji organu I instancji, podczas gdy w dacie orzekania przez organ II instancji termin ten już upłynął. W konsekwencji mimo obowiązku, organ II instancji nie wskazał (nowego) terminu usunięcia drzewa. Wniosek skarżących dotyczył usunięcia drzewa, jednakże brak określenia nowego terminu na jego usunięcie przez organ II instancji doprowadził do braku możliwości wykonania decyzji w tym zakresie. Tak daleko idąca wada decyzji doprowadziła do konieczności jej uchylenia. Podczas ponownego rozpoznania sprawy organ wskaże termin do usunięcia drzewa.
Zdaniem Sądu pozostałe zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Organy ochrony zabytków, dbające o układ urbanistyczny, zabudowę i zieleń miasta P. mają prawo wskazywać liczbę i gatunki drzew, które mają być posadzone w zamian za usunięte drzewo. Organy te mają również prawo wskazywać obwód pni tych drzew. Sąd ma na uwadze, że usunięcie drzewa następuję w szczególnym mieście: P., której zieleń objęta jest ochroną i dlatego wbrew twierdzeniom skargi, mimo braku w ustawie o ochronie przyrody przepisu, który wprost uprawniałby do tego organy, konieczność zachowania mieszanego składu drzew i odpowiednich proporcji między drzewostanem liściastym i iglastym, uprawnia organ do wskazywania gatunków drzew, sadzonych zamiast usuniętych. Posadzenie drzew iglastych w miejsce usuwanych drzew liściastych mogłoby w przyszłości doprowadzić do zaburzenia proporcji w ich występowaniu: np. do rażącej przewagi drzew iglastych bądź nawet do pozbycia się drzew liściastych z objętego ochroną terenu.
Wskazanie obwodu pnia drzew, które mają być posadzone, jest uzasadnione o tyle, by nie posadzono drzew tak młodych i co za tym idzie tak drobnych, że nie dojdzie we w miarę szybkim czasie do odtworzenia określonych proporcji pomiędzy drzewostanem iglastym i liściastym.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.