Uzasadnienie
I. Z. w imieniu własnym oraz jako przedstawiciel ustawowy małoletniego A. Z. wywiodła do Sądu skargę na pismo Ministra Spraw Zagranicznych z [...]listopada 2014 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku z 23 lipca 2014 r. o wydanie paszportu tymczasowego.
Minister Spraw Zagranicznych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, a w przypadku nie uwzględnienia powyższego wniosku o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę, w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu. Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a." kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Zgodnie z przepisem art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż decyzje administracyjne i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień bądź obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z powyższego wynika, że akt lub czynność podlegające kontroli sądu administracyjnego muszą spełniać następujące warunki: nie mają charakteru decyzji lub postanowienia wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym, ale posiadają charakter publicznoprawny, są skierowane do indywidualnego podmiotu oraz dotyczyć jego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ten ostatnio wymieniony warunek oznacza, że musi istnieć ścisły związek między przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek, a aktem lub czynnością, która dotyczy takiego uprawnienia lub obowiązku.
Odnosząc powyższe rozważania do zaskarżonego pisma Ministra Spraw Zagranicznych z [...] listopada 2014 r. znak: [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku z 23 lipca 2014 r. o wydanie paszportu tymczasowego stwierdzić należy, że pismo to nie jest decyzją – na co wskazuje skarżąca, jak również nie posiada wszystkich elementów niezbędnych do uznania go za akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Z akt sprawy wynika, że I. Z., posiadająca obywatelstwo polskie, mieszka i pracuje w [...]. W Ambasadzie Rzeczypospolitej Polskiej w [...] Wydział Konsularny złożyła wniosek o wydanie paszportu tymczasowego dla małoletniego syna A. Pismem z [...] września 2014 r. Konsul RP w [...] poinformował skarżącą, że ww. wniosek został pozostawiony bez rozpoznania z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych wniosku. Skarżąca pismem z 15 września 2014 r. wniosła do Ministra Spraw Zagranicznych pismo stanowiące, w jej ocenie odwołanie, od pisma konsula z [...] września 2014 r. Minister Spraw Zagranicznych pismem z [...] października 2014 r. przedstawił I. Z. wyjaśnienia w zakresie wniosku o wydanie paszportu tymczasowego, a I. Z. uczyniła pismo to przedmiotem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Sąd w składzie orzekającym stoi na stanowisku, że pismo Ministra Spraw Zagranicznych z [...] października 2014 r. nie mieści się w katalogu spraw podlegających kontroli sądów administracyjnych. Nie sposób uznać pisma za decyzję, jak również za inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
W ocenie Sądu zaskarżone pismo Ministra Spraw Zagranicznych stanowi w istocie wyjaśnienie dlaczego przedstawione dokumenty w toku postępowania o wydanie paszportu tymczasowego nie zostały uwzględnione, a w konsekwencji dlaczego wniosek pozostawiono bez rozpoznania. Pismo to nie zawiera ustaleń czy wniosków, które miałyby bezpośredni wpływ na tworzenie nowej sytuacji prawnej skarżącej i jej syna. Minister Spraw Zagranicznych nie posiada bowiem kompetencji statusu organu paszportowego w odniesieniu do paszportów tymczasowych. Organem właściwym w sprawach sporządzania paszportów tymczasowych oraz ich wydawania za granicą jest konsul (art. 41 ust. 2 oraz art. 43 ust. 1 ustawy z 13 lipca 2006 r. o dokumentach paszportowych /Dz. U. z 2013 r. poz. 268 ze zm./).
Natomiast organem sprawującym zwierzchni nadzór nad prowadzeniem spraw dotyczących paszportów tymczasowych oraz organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do konsulów dotyczącym paszportów tymczasowych - minister właściwy do spraw wewnętrznych (art. 42 ust. 1 i 3 ustawy o dokumentach paszportowych).
Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że skarga jako niepodlegająca kognicji sądów administracyjnych jest niedopuszczalna i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.