Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa (dalej jako organ) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 poz. 267 z późn. zm. – dalej jako kpa) w związku z art. 123 ust. 2 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o nasiennictwie (Dz. U. 2012 r. poz. 1512 z późn. zm. dalej jako ustawa) utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa we [...] z dnia [...] maja 2015 r., znak [...] o nałożeniu na [...] Sp. z o.o. we [...] (dalej jako spółka/skarżąca) opłaty sankcyjnej w wysokości 2 270,00 złotych (dwa tysiące dwieście siedemdziesiąt złotych) za prowadzenie obrotu materiałem siewnym bez zgłoszenia zamiaru prowadzenia obrotu materiałem siewnym właściwemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Roślin i Nasiennictwa.
Podstawę ww. decyzji stanowił art. 123 ust. 2 ustawy, a przewidziana w tym przepisie sankcja jest wynikiem naruszenia art. 84 ust. 1 ustawy. Organ wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stan faktyczny sprawy (powołał się m.in. na fakturę VAT nr [...] z dnia [...] września 2014 r.) i wyjaśnił stan prawny, przywołując stosowne przepisy ustawy.
Skargę na powyższą decyzję złożyła spółka zarzucając organowi naruszenie:
- I. przepisów prawa materialnego w postaci art. 124 ustawy w zw. z art. 22 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ordynacja podatkowa poprzez ich niezastosowanie wskutek czego została wymierzona opłata sankcyjna w kwocie 2270 zł, mimo uprawdopodobnienia przez skarżącą okoliczności niewspółmierności wymierzonej kary w stosunku do osiągniętego przez skarżącą zysku ze sprzedaży materiału siewnego;
- II. przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- - art. 7 oraz 8 art. kpa, przez ich niezastosowanie tj. niepodjęcie dostatecznych kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, podczas gdy organ powinien był wziąć pod uwagę, że skarżąca uprawdopodobniła w stopniu wystarczającym zasadność zwolnienia jej z uiszczenia opłaty sankcyjnej wskazując, że jest to sankcja niewspółmiernie wysoka w stosunku do zysków spółki, osiągniętych nadto w toku z niewielkich transakcji, które trwały nie dłużej niż przez okres pięciu miesięcy,
- - art. 80 kpa, poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego i pominięcie kwestii związanej z możliwością zwolnienia skarżącej z uiszczenia opłaty sankcyjnej, tym bardziej, że organ przyznał, że skarżąca w wystarczający sposób uprawdopodobniła okoliczności, dla których winna zostać zwolniona z uiszczenia tejże opłaty;
- - art. 138 § 1 pkt 1 kpa przez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, mimo że istniały podstawy do jej uchylenia i orzeczenia co do istoty sprawy.
Zarzucając powyższe skarżąca spółka wniosła o uchylenie decyzji obu organów w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta jest sprawowana pod względem legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego oraz prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. (art. 1 § 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm. dalej jako ppsa). Przeprowadzone w tak określonych ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie. W działaniu organu administracji Sąd nie dopatrzył się ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania.
Obrót materiałem siewnym roślin rolniczych i warzywnych może prowadzić przedsiębiorca, który w terminie 7 dni przed planowanym dniem rozpoczęcia prowadzenia obrotu tym materiałem zgłosi zamiar jego prowadzenia wojewódzkiemu inspektorowi ochrony roślin i nasiennictwa właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę przedsiębiorcy (art. 84 ust. 1 i 2 ustawy). Prowadzenie obrotu materiałem siewnym bez zgłoszenia skutkuje obowiązkiem wniesienia na rachunek właściwego wojewódzkiego inspektoratu opłaty sankcyjnej w wysokości 2.270 zł. Decyzje w tym zakresie wydaje wojewódzki inspektor ochrony roślin i nasiennictwa właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę prowadzącego obrót albo dostawcy (art. 123 ust. 2 ustawy). Jak stanowi art. 124 ustawy, ww. opłata sanacyjna stanowi dochód budżetu państwa i stosuje się do niej przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, 1101 i 1342 – dalej jako Ordynacja).
Stan faktyczny i prawny sprawy nie budzi wątpliwości. Strona skarżąca nie kwestionuje okoliczności zaistnienia przesłanek do zastosowania w stosunku do niej ww. opłaty sanacyjnej określonej w art. 123 ust. 2 ustawy; wskazuje jedynie, że organ winien zastosować art. 124 w zw. z art. 22 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Ten ostatni przepis stanowi, że organ podatkowy na wniosek podatnika może zwolnić podatnika z obowiązku pobrania podatku, jeżeli pobranie podatku zagraża ważnym interesom podatnika, a w szczególności jego egzystencji.
Odnosząc się do ww. żądania, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podniósł, że nałożenie kary administracyjnej w trybie art. 123 ustawy o nasiennictwie stanowi bezwzględny wymóg ustawowy a odpowiednie zastosowanie art. 22 § 2 pkt 1 Ordynacji w zw. z art. 124 ustawy może mieć miejsce ale w odrębnym postępowaniu administracyjnym. Organ zaznaczył, że czym innym jest ustalenie zobowiązania podatkowego (w tym przypadku ustalenie wysokości opłaty sankcyjnej), a czym innym zwolnienie z obowiązku pobrania podatku tzn. zwolnienie z uiszczenia ustalonej opłaty. W tym zakresie organ powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2008 r. III SA/Wa 76/08, w którym wskazano, że postępowanie w przedmiocie udzielenia ulgi o której mowa w art. 22 § 2 Ordynacji może być prowadzone tylko wtedy gdy nie ma wątpliwości, iż na podatniku ciąży określony obowiązek podatkowy.
Zasadnie przy tym organ wskazał, że ewentualny wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłaty sankcyjnej może być skutecznie złożony dopiero po tym jak decyzja o nałożeniu tej opłaty stanie się ostateczna. Trzeba podkreślić, że przepisy ustawy Ordynacja podatkowa do omawianej opłaty sanacyjnej stosuje się jedynie odpowiednio. Nie jest zatem zasadne przekładanie wprost rozwiązań z Ordynacji do znanych z góry zobowiązań podatkowych (zaliczek na podatek, choćby jeszcze niewymagalnych) pobieranych np. na podstawie deklaracji podatnika. Organy podatkowe są uprawnione do zwolnienia płatnika z obowiązku pobrania podatku, na jego wniosek, w drodze decyzji uznaniowej. Decyzję tę wydaje się po przeprowadzeniu postępowania, w którym organ podatkowy ustala, czy są spełnione przesłanki zastosowania tego zwolnienia określone w art. 22 § 2 Ordynacji.
Przenosząc powyższe na grunt kontrolowanej sprawy należy wskazać, że w sprawie administracyjnej prowadzonej na podstawie art. 123 ust. 2 ustawy - przedmiotem badania organu jest zaistnienie przesłanek z tejże ustawy, tj. w szczególności wypełnienie bądź niewypełnienie obowiązku zgłoszenia określonego w art. 84 ustawy. Natomiast odpowiednie zastosowanie art. 22 § 2 Ordynacji (w oparciu o art. 124 ustawy) może mieć miejsce w osobnym postępowaniu, w którym jedynym przedmiotem badania organu jest zaistnienie przesłanek z tego przepisu tj. wystąpienie zagrożenia dla ważnych interesów podatnika, a w szczególności jego egzystencji, lub niewspółmierna wysokość podatku pobranego (tu kary sanacyjnej) w stosunku do podatku należnego za dany rok podatkowy lub inny okres rozliczeniowy. W obu przedstawionych sprawach zarówno przedmiot postępowania jest zgoła inny jak i inne są podstawy prawne, stąd też zasadnie w ocenie Sądu organ przyjął, że zastosowanie art. 22 § 2 Ordynacji w stosunku do opłaty sanacyjnej przewidzianej w art. 123 ust. 2 ustawy może mieć miejsce jedynie w osobnym (wszczętym na wniosek zobowiązanego), postępowaniu, którego przedmiotem jest zaistnienie przesłanek z ww. przepisu Ordynacji a nie zaistnienie przesłanek do zastosowania omawianej kary administracyjnej.
W konsekwencji nie można uznać za zasadne zarzuty wskazujące na naruszenie art. 7 kpa, 8 kpa czy art. 80 kpa – odnośnie do niewłaściwej oceny przesłanek zastosowania art. 22 § 2 Ordynacji gdyż w kontrolowanym postępowaniu są one przedwczesne a przez to bezprzedmiotowe. Z tych samych powodów niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 124 ustawy o nasiennictwie w zw. z art. 22 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.
Nie jest też zasadny zarzut wskazujący na naruszenie przez organ konstytucyjnej zasady sprawiedliwości przez to, że nałożona na skarżącą sankcja w kwocie 2270,00 zł "jest niezależna od stopnia jej winy i poziomu sprzedaży". Przedmiotowa sankcja administracyjna jest jednoznacznie określona w ustawie, jej wysokość jest stała a zatem – gdy chodzi o samo jej zastosowanie - organ nie ma kompetencji do jej miarkowania. Określona przez ustawodawcę kara, w ocenie Sądu, nie narusza przy tym zasad konstytucyjnych; jej wysokość w stosunku do mierzonego średnimi miesięcznymi dochodami podawanymi w obwieszczeniach GUS poziomu życia społeczeństwa nie narusza "konstytucyjnej zasady sprawiedliwości".
Uwzględniając powyższe Sąd oddalił skargę w oparciu o art. 151 ppsa.