Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r., Wojewoda [...] uchylił decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2005r. w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego J. D. z lokalu położonego w W. przy ul. [...] oraz orzekł o umorzeniu postępowania w pierwszej instancji.
Powyższe rozstrzygnięcie organ drugiej instancji uzasadnił faktem, że wnioskujący o wymeldowanie – K. D. - nie wykazał, iż dysponuje tytułem prawnym do budynku nr [...] przy ul. [...] w W. Organ odwoławczy stwierdził, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy trudno było uznać, iż istnieje przepis prawa materialnego powszechnie obowiązujący, który dawałby K. D. - osobie dopiero zainteresowanej nabyciem budynku nr [...] przy ul. [...] w W. - prawo do żądania wymeldowania J. D. W tej sytuacji Wojewoda [...] uznał, iż decyzję organu pierwszej instancji należy uchylić, a prowadzone postępowanie umorzyć.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. D. zarzucając naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych i w związku z tym wnosząc o jej uchylenie.
Skarżący podniósł, iż w myśl art. 15 ust. 2 ww. ustawy właściwy organ nawet bez wniosku K. D. powinien wydać decyzję o wymeldowaniu J. D. K. D. stwierdził ponadto, iż powinien on być traktowany jako strona przedmiotowego postępowania, gdyż od wielu lat zamieszkuje w tej nieruchomości i jest jej samoistnym posiadaczem, a posiadanie podlega ochronie przewidzianej w przepisach kodeksu cywilnego. Tym samym był on zobowiązany do złożenia wniosku o wymeldowanie osoby, która faktycznie od wielu lat nie zamieszkuje na posesji, której jest on samoistnym posiadaczem. Przepisy kodeksu wykroczeń - art. 147 § 1 i 2 - z kolei nakładają obowiązek poinformowania właściwego organu, iż stan faktyczny jest sprzeczny ze stanem ujawnionym w ewidencji ludności. Za niedopełnienie tego obowiązku grozi określona przepisami sankcja.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 października 2005r. (sygn. akt IV SA/Wa 1156/06) oddalił skargę wniesioną przez K. D., uznając że organ odwoławczy zasadnie uznał, iż skarżący nie ma legitymacji procesowej do wystąpienia z wnioskiem o wymeldowanie J. D. K. D. wniósł skargę kasacyjną od ww. wyroku.
Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2006r. sygn. akt II OSK 106/06 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy skarżący może mieć interes prawny w tym, aby wystąpić z wnioskiem do organu meldunkowego o wymeldowanie byłej żony J. D. z lokalu położnego przy ul. [...] w W., który wynika chociażby z przysługującego mu roszczenia o zawarcie umowy przenoszącej własność przedmiotowej nieruchomości, po wtóre przymiot strony można wywodzić z faktu nieprzerwanego posiadania przez skarżącego przedmiotowej nieruchomości od kilkudziesięciu lat.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Rozpatrując ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że organ odwoławczy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie uwzględnił wszystkich okoliczności niezbędnych do prawidłowej oceny legalności wystąpienia z wnioskiem o wymeldowanie przez K. D. W myśl ogólnych zasad postępowania administracyjnego organy administracji powinny podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a) i w tym celu stosownie do dyspozycji art. 77 § 1 k.p.a obowiązane są do zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy. Wynik oceny powinien znaleźć prawidłowe odzwierciedlenie w uzasadnieniu (art. 107 § 1 i 3 k.p.a).
W świetle oceny prawnej zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt II OSK 106/06) istotne dla przedmiotowego postępowania jest wyjaśnienie okoliczności, które wskazywały by na to, w jaki sposób skarżący wszedł w posiadanie zajmowanej nieruchomości oraz z jakich powodów traktował tę nieruchomość przez kilkadziesiąt lat jako swoją własność. Godnym podkreślenia jest fakt posiadania przez skarżącego przedmiotowej nieruchomości nieprzerwanie od 1977r. a więc ok. trzydzieści lat, co może prowadzić do nabycia przez niego prawa własności tej nieruchomości przez zasiedzenie.
Należy też zwrócić uwagę na przysługujące skarżącemu roszczenie
- 0. zawarcie umowy przenoszącej własność przedmiotowej nieruchomości, w stosunku do spadkobierców K. L. Powyższe jest następstwem zawartej w dniu 5 kwietnia 1977r. pomiędzy K. L. - współwłaścicielem nieruchomości - a wnioskodawcą i jego żoną umowy przedwstępnej zobowiązującej do przeniesienia udziału w przedmiotowej nieruchomości na K. D.
- 1. B. D., pod warunkiem nie wykonania prawa pierwokupu przez Skarb
Państwa. Wnioskodawcy zapłacili K. L. połowę ceny sprzedaży tej nieruchomości.
Okoliczności powyższe zostały wskazane w rozstrzygnięciu organu drugiej instancji, choć nie wyciągnięto z ich stwierdzenia właściwych wniosków w świetle oceny prawnej zawartej w wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia (sygn. akt II OSK 106/06).
Jak wskazano w wyroku okoliczności te mogą statuować określony stan prawny na gruncie stosunków cywilnoprawnych, które mogą mieć znaczenie dla orzeczenia w sprawie (ewentualna możliwość żądania zawarcia umowy przeniesienia własności, czy możliwość zasiedzenia).
Dla oceny tego rodzaju okoliczności właściwe są sądy powszechne, nie zaś organy administracji. W tej sytuacji organ orzekający w sprawie winien zawiesić postępowanie w myśl art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a i podjąć je dopiero po wyjaśnieniu w ramach właściwych procedur kwestii prawnych istotnych w sprawie.
Okoliczności te są istotne dla prawidłowego wykazania czy skarżący miał interes prawny w toczącym się postępowaniu stosownie do art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz czy przysługuje mu przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Każdorazowo bowiem przy ocenie istnienia interesu po stronie podmiotu, który występuje z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie wymeldowania innej osoby należy wziąć pod uwagę wszelkie okoliczności konkretnej sprawy i rozważyć jakie uprawnienia do nieruchomości mogą temu podmiotowi przysługiwać.
Z przytoczonych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Wojewoda [...] winien uwzględnić wskazówki co do dalszego toku postępowania zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 cyt. wyżej ustawy