Uzasadnienie
Zaskarżonym do Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia [...].08.2013 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [...].05.2013 r. - wydane z wniosku W. G. - odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia Kierownika Delegatury w C. Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w W. z dnia [...].05.2009 r., uzgadniającego realizację inwestycji polegającej na rozbudowie budynku handlowo-usługowego na działkach o numerach [...] i [...] w C., u zbiegu ul. [...] i [...].
Minister nie podzielił argumentacji wnioskującej, że na organie uzgadniającym spoczywał obowiązek ustalenia, czy podmiot wskazany jako inwestor był uprawniony do składania wniosku o warunki zabudowy dla zamierzonej inwestycji. Zaznaczył, że kwestia ta pozostawała w gestii organu głównego, organ uzgadniający był związany jego ustaleniami w tym zakresie i podniesiona okoliczność nie mogła prowadzić do stwierdzenia nieważności kwestionowanego postanowienia uzgadniającego z dnia [...].05.2009 r. Skutkować nieważnością tego postanowienia nie mogło także niedołączenie do uzgadnianego projektu decyzji o warunkach zabudowy wyników przeprowadzonej analizy. Stwierdził także, iż uchybienia w zakresie postępowania dowodowego oraz uzasadnienia rozstrzygnięcia należą do naruszeń prawa procesowego i tylko wyjątkowo mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia, co w rozpatrywanej sprawie nie jest uzasadnione.
We wniesionych skargach B. C. oraz W. G. wniosły o stwierdzenie nieważności, względnie o uchylenie postanowień obu instancji wraz z postanowieniem uzgadniającym.
Zarzuciły naruszenie artykułów: 6, 7, 8, 9, 28, 61 § 1, 77, 106, 124, 138 § 1 pkt 1 K.p.a oraz art. 53 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (zwanej dalej u.p.z.p.), a także artykuły: 4, 6,ust. 1 pkt 1 lit c, 7, 18, 20 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, jak również art. 5 Konstytucji RP.
Zarzuciły, że inwestor - spółka "O." s.c. [...] i S-ka nie istniała i nie istnieje. Fakt ten obligował organ uzgadniający do zbadania interesu prawnego osób występujących w tym postępowaniu. Podniosły także dokonanie uzgodnienia z pominięciem faktu bezpośredniego sąsiedztwa należącego do nich budynku zabytkowego, będącego w remoncie. Rozbudowa budynku handlowo- usługowego miałaby zostać wykonana od strony kamienicy zabytkowej, na około połowie jej ściany szczytowej, o czym postanowienie uzgadniające nie wspominało. Nie zawarto więc żadnych wskazań i ograniczeń wiążących inwestora, w celu zapewnienia bezpieczeństwa sąsiadującemu z inwestycją obiektowi zabytkowemu. Pominięcie tego sąsiedztwa, w ocenie skarżących, stanowi rażące naruszenie prawa.
W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie, popierając w całości swą argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz, U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy zakreślonej skargą, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uznał iż oba postanowienia Ministra naruszyły obowiązujące prawo w sposób rażący, upatruje go jednakże w innych podstawach niż podniesione w skardze.
Jednocześnie należy zaznaczyć, że nie pozostaje w zakresie kompetencji Sądu eliminowanie z obrotu prawnego kwestionowanego postanowienia uzgadniającego, o co wniosły skarżące. Skutek ten jednakże wywoła ustatecznienie się decyzji SKO w P. z dnia [...].05.2014 r., stwierdzającej nieważności decyzji Nr [...] Prezydenta Miasta C., ustalającej warunki zabudowy dla tej inwestycji. W dacie nabycia przez nią waloru ostateczności upadną wszystkie uzgodnienia dokonane dla tej inwestycji.
Do stwierdzenia nieważności przez Sąd obu postanowień Ministra doprowadziły następujące ustalenia.
W myśl art. 60 ust. 1 u.p.z.p. - decyzję o warunkach zabudowy wydaje właściwy organ po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4, w tym z wojewódzkim konserwatorem zabytków (pkt 2). Przy czym treść art. 53 ust. 4 u.p.z.p. należy odczytywać w związku z normą art. 64 ust. 1 tej ustawy, która stanowi, iż przepisy m. in. art. 53 ust. 3-5a stosuje się odpowiednio do decyzji o warunkach zabudowy. Artykuł 53 ust. 3 - 5a u.p.z.p. odnosi się zarówno do decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, jak i decyzji o warunkach zabudowy.
Organ prowadzący postępowanie zażaleniowe zobowiązany jest do stosowania przepisów prawnych obowiązujących w dacie orzekania przez ten organ. W dniu 17 lipca 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. Nr 106, poz. 675) zwana dalej ustawą o rozwoju usług). Wprowadziła ona istotną, z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy, zmianę do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zmieniła w sposób zasadniczy art. 53 ust. 5 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 199, poz. 1227 ze zm. - dalej określanej - u.p.z.p.). W myśl art. 70 pkt 6 lit. b tej ustawy, art. 53 ust. 5 u.p.z.p. otrzymał brzmienie: "Uzgodnień, o których mowa w ust. 4, dokonuje się w trybie art. 106 Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że zażalenie przysługuje wyłącznie inwestorowi". Zmiana wprowadzona |art. 153 ust. 2 oraz ust. 2a ustawy o informacji wyeliminowała zatem tryb zażaleniowy na postanowienia uzgadniające. "W przypadku niezajęcia stanowiska przez organ Uzgadniający w terminie 2 tygodni od dnia doręczenia wystąpienia o uzgodnienie - uzgodnienie uważa się za dokonane." Ustawa o wspieraniu rozwoju usług zaczęła obowiązywać, o czym była już mowa, od 17 lipca 2010 r. (data aktu - 7 maja 2010 r., data ogłoszenia - 16 czerwca 2010 r.) i od tego też dnia obowiązuje art. 53 ust. 5 u.p.z.p. o przywołanej treści i winien zostać więc przez Ministra uwzględniony.
W świetle przytoczonych okoliczności od dnia 17 lipca 2010 r. wyłączona została możliwość wniesienia zażalenia przez inną osobę bądź inny podmiot - niż sam inwestor - na postanowienie w przedmiocie uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy (por. postanowienie NSA z 25.04.201:2 r., sygn. akt II OSK 937/12).
Reasumując obecnie (także w dacie rozpatrywania wniosku o stwierdzenie nieważności przedmiotowego uzgodnienia) zażalenie na postanowienie uzgodnieniowe nie przysługiwało żadnej innej stronie postępowania poza inwestorem, co wynika wprost z art. 53 ust. 5 u.p.z.p., wobec czego od możliwości wniesienia zażalenia wyłączone są skarżące jako współwłaścicielki zabytkowej kamienicy, usytuowanej w bezpośrednim sąsiedztwie przewidzianego do rozbudowy obiektu handlowo-usługowego.
Konsekwencją tego stanowiska ustawodawcy jest również wyłączenie możliwości żądania stwierdzenia nieważności przedmiotowego postanowienia uzgodnieniowego przez inny podmiot niż inwestor. Przyjęcie przeciwnego poglądu prowadziłoby do obejścia prawa, a więc de facto do możliwości przeprowadzenia na etapie uzgodnieniowym kontroli prawidłowości dokonanego uzgodnienia także z wniosku innych stron postępowania inwestycyjnego niż inwestor.
Mając na uwadze cele przyświecające ustawodawcy we wprowadzeniu omówionych zmian legislacyjnych, mających służyć przyśpieszeniu procedury ustalania warunków zabudowy, stanowiska zajętego przez organ nie można uznać za uprawnione.
Dopuszczenie takiej możliwości, przeczyłoby racjonalności ustawodawcy.
Na marginesie zaznaczyć należy, że postanowienia uzgadniające podlegają kontroli przy ocenie prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu głównym.
Ze wskazanych przyczyn bezprzedmiotowe stało się zajmowanie stanowiska wobec zarzutów skarg.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 152 P.p.s.a. orzekł jak w pkt. 1 i 2 sentencji.
O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a.
Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, rozpoznając ponownie wniosek skarżących o stwierdzenie nieważności kwestionowanego postanowienia uzgadniającego, należy zastosować się do wskazań i oceny prawnej zawartych w uzasadnieniu tego wyroku.