Uzasadnienie
R. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2013 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o udzielenie azylu obywatelowi [...] E. S. W toku postępowania skarżący w piśmie z dnia 20 marca 2014 r. zwrócił się do sądu z: "warunkowym wnioskiem o wyłączenie sędziego". W piśmie tym wniósł o wyłączenie: "każdej osoby mianowanej sędzią w oparciu o ocenę jej kandydatury na stanowisko sędziego przeprowadzoną między dniem 5 grudnia 2007 r. a dniem 28 marca 2012 r. – jeśli taką osobę upoważniono do orzekania w sprawie (...)". W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że wyrokiem z dnia 29 listopada 2007 r., sygn. akt SK 43/06, Trybunał Konstytucyjny od dnia 5 grudnia 2007 r. (data publikacji wyroku w Dzienniku Ustaw), pozbawił mocy przepis art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa.
Ustawodawca nie wprowadził stosownej regulacji przed datą wejścia w życie ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa i przed dniem 28 marca 2012 r., tj. datą wejścia w życie ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw. Skutkiem tego, zdaniem skarżącego, od dnia 6 grudnia 2007 r., do dnia 27 marca 2012 r. Prezydent RP nielegalnie powoływał nielegalnych kandydatów do nielegalnego pełnienia urzędów na stanowiskach sędziów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach:
- 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki;
- 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia;
- 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;
- 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron;
- 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą;
- 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator;
6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie;
- 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.
Stosownie do treści art. 19 p.p.s.a. niezależnie od przyczyn wyłączenia sędziego z mocy ustawy, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art.18 § 1 p.p.s.a.), wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (art.19 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej skarżący nie wskazał konkretnego sędziego, lecz - jak to ujął - wniósł o "warunkowe wyłączenie sędziego". Wniosek ten dotyczy sędziów mianowanych w oparciu o ocenę ich kandydatur przeprowadzoną między dniem 5 grudnia 2007 r. a dniem 28 marca 2012 r. W ocenie skarżącego między publikacją wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 listopada 2007 r. (5 grudnia 2007 r.) a datą wejścia w życie określającej kryteria ocen kandydatur ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (28 marca 2012 r.), kandydatów na sędziów oceniano według kryteriów pozbawionych podstawy prawnej, tym samym Prezydent nielegalnie powoływał kandydatów na stanowiska sędziów.
W ocenie Sądu powyższe okoliczności, nie stanowią podstawy do wyłączenia sędziów w niniejszej sprawie. Po pierwsze sąd nie stwierdził, aby zachodziły w niniejszej sprawie podstawy do wyłączenia sędziów z urzędu. Po drugie, wskazane przez skarżącego okoliczności, nie stanowią również podstawy do wyłączenia sędziów na wniosek, tzn. skarżący nie wskazał okoliczności, o których mowa w art. 19 p.p.s.a. (uzasadniona wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie). Powoływanie się na rzekomą nielegalność pełnienia urzędu sędziego przez bliżej nieokreślonego sędziego, nie stanowi okoliczności, o których mowa w art. 18 § 1 i art. 19 § 2 p.p.s.a. Dlatego też sąd odstąpił od wzywania skarżącego do wskazania konkretnych sędziów, których wyłączenia się domaga.
Ze wskazanych powyżej względów na mocy art. 22 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.