Uzasadnienie
E. M. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] października 2012 r. nr [...] orzekającą o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej i wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Podniósł, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje nieodwracalne skutki, gdyż wraz z powrotem do kraju pochodzenia zagrożone będzie jego życie i bezpieczeństwo. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych skarżący wskazał ponadto, że opuszczenie terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przed wydaniem przez Sąd ostatecznego orzeczenia naruszałoby standardy rzetelnej procedury i realizację prawa do sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże stosownie do treści § 3 powołanego przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Instytucja wstrzymania wykonania ma jednak charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w przypadku zaistnienia przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 61 § 3 tej ustawy, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane.
Wniosek zasługuje na uwzględnienie, gdyż z okoliczności sprawy wynika, iż wykonanie decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki.
Wskazać należy, iż trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Za takie właśnie skutki należy uznać wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej E. M. wobec odmowy nadania statusu uchodźcy oraz odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej, zanim Sąd zbada legalność przedmiotowej decyzji.
Wyjazd cudzoziemca z Polski przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd, pozbawia go nie tylko możliwości osobistego uczestnictwa w postępowaniu sądowym, ale także sprawia, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi, udzielona cudzoziemcowi ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna. Jedynym środkiem ochrony dla cudzoziemca jest zatem uzyskanie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Udzielenie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji nakazującej cudzoziemcowi opuszczenie terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do czasu zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie decyzji odmawiającej nadania statusu uchodźcy jest związane ze standardami rzetelnej procedury i realizacją prawa do sądu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w z dnia 14 grudnia 2005 r., sygn. akt II OZ 1330/05 niepubl.).
Stwierdzić zatem należy, że przymusowe opuszczenie przez cudzoziemca terytorium Polski przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd, pozbawi go możliwości osobistego uczestnictwa w postępowaniu sądowym, a tym samym skorzystania w pełnym zakresie z prawa do sądu.
Biorąc więc pod uwagę faktyczne i prawne następstwa, jakie wiązałyby się z wykonaniem zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, że brak wstrzymania wykonania tej decyzji groziłby niebezpieczeństwem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.