Uzasadnienie
Skarżąca złożyła skargę na wskazaną w sentencji decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie jej wykonania. Uzasadniając go pełnomocnik skarżącej powołał się na treść art. 331 ust. 1 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (DZ. U. 2016 poz. 1990 ze zm.) gwarantujący cudzoziemcowi, który złożył skargę na decyzję o zobowiązaniu go do powrotu, że z mocy samego prawa termin przymusowego wykonania tej decyzji przedłuża się do dnia wydania przez wojewódzki sąd administracyjny postanowienia w sprawie takiego wniosku.
Jednocześnie podkreślono, że nie toczyło się wobec cudzoziemki żadne postępowanie karne dotyczące czynu zabronionego dotyczącego szpiegostwa, zatem nie powinien obowiązywać rygor natychmiastowego wykonania decyzji zobowiązującej do powrotu. Zaznaczono też, że rozłąka z rodziną spowodowana wykonaniem decyzji spowoduje negatywne skutki w sferze emocjonalnej rodziny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu. Jednakże art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi, że po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu, o którym mowa w art. 61 § 1 p.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa bowiem na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń. Przy tym możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza, że Sąd jest zobligowany w każdym przypadku – niezależnie od okoliczności sprawy – uwzględnić wniosek strony skarżącej. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, co potwierdza sam pełnomocnik Skarżącej, że opuściła ona już terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Podkreślenia wymaga to, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji, o której mowa w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a., jest zapewnienie skarżącemu ochrony tymczasowej w toku sądowej kontroli skarżonego aktu przed następstwami wadliwych aktów lub czynności organów administracji publicznej, których wykonanie może doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ta nie służy odwróceniu już zaistniałych następstw wykonania decyzji. Nie ma zatem podstaw do jej zastosowania, gdy wszystkie skutki, które mogły wyniknąć z wykonania decyzji już wystąpiły. W sytuacji zatem, gdy decyzja została już wykonana – tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie – bezprzedmiotowym jest wydawanie postanowienia o wstrzymaniu jej wykonania. Skoro bowiem postanowienie Sądu ma uchronić stronę przed skutkami wykonania decyzji, to jej wykonanie niweczy cel zastosowania tej instytucji.
Ponadto w ocenie Sądu sam fakt zobowiązania skarżącego do powrotu do kraju pochodzenia i zakaz ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz innych państw obszaru Schengen niewątpliwie łączy się z koniecznością opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu i wymusza zmianę planów życiowych, ale nie oznacza automatycznie powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, którym zapobiec może wstrzymanie wykonalności zaskarżonego aktu. Przyjąć należałoby, że uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania takiej decyzji jest możliwe, jeśli strona wykaże, że zmiana w jej życiu osobistym, w tym rodzinnym, jaka nastąpi wskutek powrotu do kraju pochodzenia i zakazu ponownego wjazdu na terytorium Polski oraz innych państw obszaru Schengen, będzie miała charakter znacznej szkody lub wywoła trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu wniosku nie zostały wskazane żadne konkretne okoliczności, które wskazywałyby na zaistnienie takich skutków.
Odnosząc się do kwestii uczestnictwa w postepowaniu sądowym, należy zauważyć, że postępowanie sądowoadministracyjne nie wymaga osobistego udziału strony na rozprawie w związku z zasadą orzekania na podstawie akt sprawy (art. 107 i art. 133 § 1 p.p.s.a.), co wyklucza przyjęcie, że do zapewnienia stronie prawa do sądu konieczne jest orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Jak już wyżej wskazano, tego rodzaju "automatyzm" stosowania ochrony tymczasowej, oznaczałby zaś, że w przypadku każdej skargi na rozstrzygnięcie, które wiąże się z opuszczeniem kraju przez cudzoziemca, uzasadnione jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, czego ustawodawca nie przewidział stawiając wymóg, by to strona uprawdopodobniła przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a., a ich istnienia nie można domniemywać. Ponadto Skarżąca jest reprezentowana w postępowaniu przez profesjonalnego pełnomocnika.
W świetle powyższego Sąd uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie może zostać uwzględniony. Mając to na względzie Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.