Uzasadnienie
Decyzją z [...] grudnia 2013r., znak: [...], dalej zaskarżona decyzja, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, dalej MRiRW, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2013, poz. 267), dalej K.p.a., po rozpoznaniu wniosku W. i C. F. o ponowne rozpatrzenie sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1975 r., nr [...], dalej decyzja Wojewody [...], zatwierdzającej projekt scalenia gruntów miasta S. oraz wsi Z. i Z., gm. S., w części dotyczącej działki oznaczonej po scaleniu nr [...], obecnie [...], utrzymał w mocy własną decyzję z [...] października 2013 r., nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1975r.
Stan sprawy przedstawiał się następująco.
Decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 1975 r nr [...], zatwierdzono projekt scalenia gruntów miasta S. oraz wsi Z. i Z., gm. S. Skarżący C. F. i W. F. wnioskiem z 14 kwietnia 2009 r. wystąpili o stwierdzenie nieważności tej decyzji wskazując, że nie brali udziału w postępowaniu, które nie obejmowało wsi S. a w której położone były ich działki sąsiadujące z działkami objętymi scaleniem. W ich ocenie działka o nr ew. [...] utworzona w ramach scalenia, powstała z ich działki o nr ew. [...]. Decyzją z [...] października 2013 r. Minister Rolnistwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy własną decyzję z [...] sierpnia 2010 r., którą odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...].
Skarga skarżących do WSA została wyrokiem (nieprawomocnym) WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/WA 2924/13 oddalona. Wydanie tego wyroku poprzedzone było wydaniem przez MRiRW decyzji z [...] sierpnia 2010 r, [...] o odmowie wszczęcia postępowania z powodu braku po stronie skarżących przymiotu strony. Następnie decyzją MRiRW z [...] czerwca 2011 r. uchylono decyzję z [...] sierpnia 2010 r. Następnie wyrokiem WSA z 17 października 2011 r., sygn. akt 1322/11 oddalono skargę skarżących a wyrokiem NSA z 17 maja 2013r., sygn. akt II OSK 1399/12, uchylono wyrok WSA oddalający skargę oraz decyzję MRiRW z [...] czerwca 2011 r. Tym samym w tamtym postępowaniu pozostał do rozpoznania wniosek skarżących o ponowne rozpoznanie sprawy, od decyzji MRiRW z [...] sierpnia 2010 r. Decyzją z [...] października 2013r., znak [...] MRiRW utrzymał w mocy własną decyzję z [...] sierpnia 2010 r.
W dniu 22 sierpnia 2012 r. skarżący ponownie wystąpili ale do SKO o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...], wskazując jako przesłankę nieważnościową - niebranie udziału w postępowaniu scaleniowym. SKO postanowieniem z [...] października 2012 r. przekazało wniosek do rozpoznania MRiRW jako organowi właściwemu.
Decyzją z [...] października 2013r. MRiRW na podstawie art. 105 § 1 K.p.a umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...].
Powodem umorzenia było ustalenie przez organ, że decyzją z [...] października 2013 r. odmówiono skarżącym wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...], co stanowi o tym, że sprawa skarżących została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną i ponowne orzekanie w sprawie było niedopuszczalne i jako bezprzedmiotowe podlegało umorzeniu.
Skarżący nie zgodzili się z tym rozstrzygnięciem i wnieśli o ponowne rozpoznanie sprawy (wniosek z 11 listopada 2013r.), wskazując, że decyzja na jaką powołuje się MRiRW, z [...] października 2013r. nie była prawomocna, przysługiwał od niej środek odwoławczy tj. skarga do WSA. Swiadczy to o tym, że brak było podstaw do umorzenia postępowania.
Decyzją z [...] grudnia 2013 r. MRiRW utrzymał w mocy własną decyzję z [...] października 2013r. (zaskarżona).
W uzasadnieniu wskazując na art. 105 § 1 K.p.a. i 156 § 1 pkt 3 K.p.a podtrzymał swe wcześniejsze argumenty co do braku podstaw do prowadzenia tego postępowania, ponieważ niedopuszczalne jest orzekanie w sprawie zakończonej już ostateczną decyzją. Powołując się na wydanie przez siebie decyzji z [...] października 2013 r. stwierdził, że sprawa z wniosku W. i C. F. o stwierdzenie nieważności Wojewody [...] został już rozstrzygnięta decyzją administracyjną a ponowne orzekanie w tej sprawie jest niedopuszczalne a postępowanie stało się bezprzedmiotowe.
Skarżący wywiedli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając zaskarżonej decyzji niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, nie przeprowadzenie postępowania dowodowego, naruszenie art. 7 i 8 K.p.a. w zw. z art. 77 i 156 ust. 1 pkt 2 K.p.a., zastosowanie niewłaściwej podstawy prawnej oraz brak zasadności uznania za bezprzedmiotowego ich wniosku o stwierdzenie nieważności.
Wskazali, że dopiero NSA w wyroku z 17 maja 2013 r. wskazał Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jako właściwego do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...]. Wcześniej toczyły się spory kompetencyjne pomiędzy SKO w [...], Wojewodą [...] i MRiRW. Poza tym nie ma mowy z powagą rzeczy osądzonej, ponieważ decyzja MRiRW z [...] października 2013r. została zaskarżona do WSA. Dalej stwierdzają, że decyzja, która miała rozstrzygać ich wniosek i świadczyć o bezprzedmiotowości postępowania (z [...] sierpnia 2010r) został przez MRiRW uchylona decyzją z [...] czerwca 2011 r. i mają prawo domagać się aby ich wniosek z 22 sierpnia 2012 r. został rozpoznany.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia.
Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803).
Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja zapadła co prawda z naruszeniem art. 61 a K.p.a. jednakże, w ocenie Sądu naruszenie to nie miało istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Jako podstawę prawną umorzenia organ powołał art. 105 K.p.a. i argument o bezprzedmiotowości postępowania z powodu toczącego się i zakończonego decyzją ostateczną MRiRW z [...] 10.2013 r. rozstrzygającej wniosek skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...].
Zgodnie z tym przepisem organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania gdy stało się ono z jakiejkolwiek przyczyny za bezprzedmiotowe.
Oceniając zaskarżoną decyzję stwierdzić należy, że z bezprzedmiotowością mamy do czynienia w sytuacji w której brak jest w sprawie elementu materialnego stosunku prawnego i w związku z tym nie można wydać decyzji administracyjnej rozstrzygającej sprawą co do jej istoty z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozstrzygnięcia sprawy, brak podstawy prawnej do wydania decyzji, brak po stronie skarżącego interesu prawnego w rozumieniu art. 28 K.p.a (por. wyrok NSA z 8 maja 2013r, sygn.. akt I OSK 2679/11, Lex 1343892). Chodzi zatem o brak podstaw prawnych i faktycznych do prowadzenia postępowania administracyjnego.
W niniejszej sprawie natomiast generalnie nie mamy do czynienia z sytuacją w której brak jest tzw. sprawy administracyjnej, ale z sytuacją w której była już wszczęta i prowadzona sprawa tożsama wszczęta na skutek wcześniejszego wniosku skarżących z 14 kwietnia 2009 r. W takiej sytuacji zastosowanie znajduje nie art. 105 K.p.a. ale art. 61 a K.p.a., który stanowi podstawę do odmowy wszczęcia postępowania w sytuacji gdy żądanie dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej tzw. tożsamość sprawy. Z tożsamością sprawy mamy do czynienia gdy w sprawie występują te same podmioty, dotyczy tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym.
Porównując oba wnioski skarżących tj. ten z 22 sierpnia 2009 r. oraz z 14 kwietnia 2009 r. zasadne było przyjęcie, że zachodzi tożsamość sprawy bowiem skarżącymi byli W. i C. F., żądanie dotyczyło stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] września 1975 r, a powodem żądania była okoliczność związana z niebraniem przez skarżących udziału w postępowaniu scaleniowym. Dlatego brak było podstaw do prowadzenia dwu takich samych postępowań administracyjnych. (por. wyrok WSA w Gdańsku z 20 lutego 2013 r. III SA/Gd 799/12, Lex 1285282) a nawet więcej brak było podstaw do wszczęcia drugiego z tych postępowań.
Wskazać należy skarżącym, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a to właśnie wydanie decyzji w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną stanowiłoby przesłankę do stwierdzenia nieważności drugiej z decyzji.
Fakt, że skarżący skierowali wnioski do innych podmiotów (SKO i MRiRW) pozostaje bez znaczenia tym bardziej, że SKO przekazało wniosek skarżących wg właściwości Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Także to, że dopiero NSA w wyroku z 17 maja 2013r. przesądził, że właściwym do rozstrzygania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie prowadzi do wniosku, że powinny się toczyć równolegle dwa postępowania o stwierdzenie nieważności. Strona ma bowiem prawo do rozpoznania tylko jednego wniosku wywodzonego z tych samych podstaw faktycznych i prawnych.
Biorąc pod uwagę to, że zarówno rozstrzygnięcie o odmowie wszczęcia postępowania jak i o jego umorzeniu wywołują identyczny skutek - brak podstaw do procedowania i procesowy charakter naruszenia prawa przez organ, Sąd uznał, że brak jest, w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012. poz.270), dalej p.p.s.a., podstaw do uchylenie zaskarżonej decyzji tylko po to aby organ odmówił wszczęcia postępowania.
W związku z tym brak jest podstaw do oceny zarzutu naruszenia art. 28 K.p.a. skoro sprawa, z uwagi na będącą obecnie w toku identyczną sprawę, nie może się toczyć. Organ nie badał sprawy merytorycznie a więc nie mógł zastosować art. 156 K.p.a. co czyni zarzut jego naruszenia za nieskuteczny. Sąd nie stwierdził aby organ dopuścił się naruszenia art. 7, 6, 77 K.p.a. ponieważ organ w sposób prawidłowy zebrał a następnie ocenił zebrany materiał pod wzglądem faktycznym i wyprowadził prawidłowy wniosek, że postępowanie nie może się toczyć. Wadliwość zastosowanej podstawy prawnej nie ma wpływu na trafność rozstrzygnięcia.
Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga została oddalona.