Uzasadnienie
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez A.A. postanowieniem z [...] czerwca 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu zażalenia skarżącego od postanowienia Zarządu Dzielnicy [...] w W. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy, utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że Zarząd Dzielnicy [...] w W. decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. znak: [...], po rozpoznaniu wniosku M.K. z dnia 2 lutego 2007 r. o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania części strychu z przeznaczeniem na cele mieszkalne wraz z nadbudową w budynku mieszkalnym wielorodzinnym na działce nr [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w W., ustalił warunki zabudowy dla tej inwestycji.
A.A. w dniu 15 listopada 2014 r. zwrócił się do Prezydenta W. z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia tej decyzji. Wnioskodawca podał, że niniejsza decyzja powinna zostać wygaszona, ponieważ pkt 3 tej decyzji stanowi, że decyzja wygasa, jeżeli dla tego terenu uchwalono plan miejscowy, którego ustalenia są inne niż w wydanej decyzji. Skarżący podał, że w uchwale Rady W. nr [...] z [...] stycznia 2010 r. w sprawie uchwalenia planu miejscowego rejonu [...] (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...] ze zm.) sporny budynek został objęty szczególną ochroną. Zatem, mając na uwadze, że obecnie toczy się postępowanie z wniosku M.K. o zatwierdzenie nowego projektu budowlanego dla spornej inwestycji, a zdaniem skarżącego jest on stroną tego postępowania, konieczne jest wygaszenie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla tej inwestycji.
Skarżący wyjaśnił, że sporna inwestycja bezpośrednio dotyczy jego mieszkania w ten sposób, że pozbawia go światła dziennego i świeżego powietrza w jednym z pokoi (przez całkowite zasłonięcie i zablokowanie okna). W związku z tym posiada interes prawny w niniejszym postępowaniu.
Zarząd Dzielnicy [...] w W. postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. odmówił skarżącemu wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Prezydenta W. z [...] lipca 2007 r. W uzasadnieniu organ podał, że skarżący - właściciel mieszkania nr [...] w budynku przy ul. [...] w W. - nie wykazał, że ma interes prawny we wszczęciu tego postępowania. Zdaniem organu sam fakt zamieszkiwania w budynku wspólnoty nie uprawnia do przyjęcia, że członkowi wspólnoty przysługuje prawo do bycia stroną w postępowaniu. Argumenty wnioskodawcy odnośnie braku dostępu światła dziennego oraz świeżego powietrza w jednym z pokoi nie uzasadniają przyjęcia, że posiada on interes prawny w tym postępowaniu. Według organu wnioskodawca nie wykazał również, że interes prawny wspólnoty mieszkaniowej przy [...] w W. (której jest członkiem) i jego indywidualny interes prawny nie są tożsame.
Zdaniem organu o posiadaniu interesu prawnego skarżącego w sprawie o stwierdzenie wygaśnięcia spornej decyzji nie świadczy to, że skarżący uważa się za stronę postępowa o zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego dla robot budowlanych prowadzonych na spornej nieruchomości. Te postępowania są bowiem odrębne.
Organ I instancji stwierdził, że według art. 65 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2015 r., poz. 199), nie stwierdza się wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli została wydana ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę. W rozpoznawanej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla W. decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] udzielił inwestorowi pozwolenia na wznowienie robot budowlanych oraz nałożył na niego obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie po zakończeniu wykonywania robot budowlanych. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...]. utrzymał tę decyzję w mocy.
W związku z powyższym, wobec funkcjonowania w obrocie prawnym pozwolenia na budowę nie jest możliwe wygaśniecie decyzji z dnia [...] lipca 2007 r. o ustaleniu warunków zabudowy dla spornej inwestycji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ podał, że skarżący nie był stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy na nieruchomości przy ul. [...] w W., a stroną postępowania była wspólnota, której jest on członkiem.
A.A. zaskarżył to postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący w skardze nie sformułował konkretnych zarzutów odnośnie tego postanowienia (nie podał, jakie konkretne przepisy postępowania administracyjnego lub prawa materialnego zostały naruszone przez organ). W uzasadnieniu skargi stwierdził, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie wygaśnięcia decyzji Zarządu Dzielnicy [...] w W. z dnia [...] lipca 2007 r. znak: [...] jest nieuzasadniona i narusza jego prawo do merytorycznego rozpoznania sprawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zaskarżone postanowienie narusza prawo, co oznacza, że skarga jest uzasadniona.
W rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło, że skarżący nie ma interesu prawnego we wszczęciu postępowania w sprawie wygaśnięcia decyzji Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] lipca 2007 r. o ustaleniu na wniosek M.K. warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania części strychu z przeznaczeniem na cele mieszkalne wraz z nadbudową w budynku mieszkalnym wielorodzinnym na działce nr [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w W. Zdaniem organu w postępowaniu administracyjnym do reprezentowania interesu właścicieli odrębnych lokali tworzących wspólnotę mieszkaniową - co do zasady legitymację ma wspólnota mieszkaniowa, a nie poszczególni członkowie tej wspólnoty, co wynika z art. 6 ustawy z dnia 29 czerwca 1994 r. o własności lokali (t. j. Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.). Członek wspólnoty ma legitymację procesową w takim postępowaniu tylko wówczas, gdy wykaże swój indywidulany interes prawny.
Przepis art. art. 61a § 1 k.p.a. stanowi, że gdy wniosek o wszczęcie postępowania został wniesiony przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Zdaniem Sądu przyczyny dla których organ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wygaśnięcia decyzji Zarządu Dzielnicy [...] w W. z dnia [...] lipca 2007 r. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, nie mogły stanowić podstawy do zastosowania art. 61a § 1 k.p.a. Zastosowanie tego przepisu w przypadku braku legitymacji wnioskodawcy może mieć miejsce na wstępnym etapie badania wniosku (przed wszczęciem postępowania), jedynie wtedy, gdy okoliczności sprawy wskazują bez wątpliwości (w sposób oczywisty), że wnioskujący o wszczęcie postępowania nie ma żadnego interesu prawnego w tej sprawie, ponieważ sprawa w żaden sposób nie dotyczy sfery jego praw lub obowiązków. Kwestia interesu prawnego jest kwestią o charakterze materialnoprawnym. Dlatego też co do zasady powinna być rozpatrywana w postępowaniu administracyjnym, nie zaś traktowana w sposób formalny, przed jego wszczęciem (por. np. wyroki NSA: z 30 czerwca 2014 r., II OSK 150/13; z 16 maja 2014 r., II OSK 2980/12; z 9 maja 2014 r., II OSK 2945/12; z 24 kwietnia 2014 r., II OSK 2872/12; z 25 lutego 2014 r., II OSK 2271/12; z 18 stycznia 2013 r., I OSK 1504/11; z 20 grudnia 2012 r., II OSK 1573/11; z 28 marca 2012 r., II GSK 321/11; z 2 października 2009 r., II OSK 1501/08; z 17 czerwca 2005 r., OSK 1534/04).
W rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w uzasadnieniu postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącego o stwierdzenie w oparciu o art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. wygaśnięcia decyzji Zarządu Dzielnicy [...] w W. orzekającej o ustaleniu warunków zabudowy stwierdziło, że wnioskodawca - członek wspólnoty mieszkaniowej - który nie był stroną postępowania o ustaleniu warunków zabudowy, nie ma interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji ustalającej warunki zabudowy. Sam bowiem fakt zamieszkiwania w budynku, którego dotyczy decyzja ustalająca warunki zabudowy nie świadczy o jego interesie prawnym w rozpoznawanej sprawie.
Przedstawione uzasadnienie zaskarżonego postanowienia świadczy o tym, że organ naruszył wspomnianą wyżej, określoną w art. 61a § 1 k.p.a. przesłankę odmowy wszczęcia postępowania w postaci braku legitymacji strony. Z jego prawem do zamieszkania w budynku, w którym mają być prowadzone określone prace budowlane wiążą się inne uprawnienia, składające się ogólnie na prawo do zamieszkania w odpowiednich warunkach. Prowadzone prace mogą wpływać na warunki zamieszkania skarżącego (dostęp do światła dziennego, powietrza, itd.) i tym samym mogą uzasadniać przyznanie mu statusu strony w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, która dotyczyła warunków prowadzenia tych prac budowlanych. Dlatego też kwestia dotycząca istnienia związków pomiędzy sporną decyzją a sytuacją mieszkaniową skarżącego nie mogła być rozstrzygnięta formalnie, poza postępowaniem administracyjnym, które jest właściwym etapem do jej merytorycznego rozpoznania.
Z przedstawionych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżane postanowienie oraz postanowienie Zarządu Dzielnicy [...] w W. z [...] marca 2015 r. nr [...] zostały wydane z naruszeniem art. 61a § 1 k.p.a. W związku z tym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) Sąd uchylił postanowienia organu obu instancji. O zwrocie skarżącemu kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy.