Uzasadnienie
Stowarzyszenie [...] z siedzibą w O. pismem z 31 lipca 2015 r. złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...].
Zarządzeniem z dnia 3 września 2015 r. Przewodnicząca Wydziału IV wezwała stronę skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi tj. nadesłania 2 egzemplarzy odpisów skargi oraz złożenia pełnomocnictwa podpisanego przez wszystkich członków Stowarzyszenia upoważniającego r.pr. A. K. do reprezentowania Stowarzyszenia przed sądami administracyjnymi w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi.
Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie została doręczona r.pr. A. K. w dniu 24 września 2015 r. (pierwsze awizo -10 września 2015 r. drugie awizo - 18 września 2015 r.). Zatem termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upływał dla strony skarżącej w dniu 25 września 2015 r. i jak wynika z akt sądowych, braki te nie zostały uzupełnione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jt. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Według art. 46 § 3 p.p.s.a. do pisma wnoszonego przez pełnomocnika należy dołączyć pełnomocnictwo.
Instytucję prawną stowarzyszenia zwykłego regulują przepisy ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (tj. Dz.U. z 2001 r., Nr 79, poz. 855 ze zm.). Art. 40 ust. 1 tej ustawy stanowi, że uproszczoną formą stowarzyszenia jest stowarzyszenie zwykłe, nie posiadające osobowości prawnej. Zgodnie z art. 40 ust. 2 powołanej ustawy osoby w liczbie co najmniej trzech, pragnące założyć stowarzyszenie zwykłe, uchwalają regulamin działalności, określając w szczególności jego nazwę, cel, teren i środki działania, siedzibę oraz przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie. Oznacza to, że stowarzyszenie takie tworzą wszyscy członkowie, a sposób ich działania reguluje regulamin.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, że właściwym dokumentem, z którego wynikałoby upoważnienie do udzielenia pełnomocnictwa procesowego przez stowarzyszenie zwykłe, jest dokument podpisany przez wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego. Źródłem takiego upoważnienia nie może być regulamin jako dokument statuujący powstanie stowarzyszenia zwykłego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2014 r., II OSK 2525/12, Lex nr 1488169, z dnia 5 czerwca 2014 r., II OSK 714/14, Lex nr 1511167 oraz z dnia 14 maja 2014 r., II OSK 2966/12, dostępny na stronie http://:orzeczenia.nsa.gov.pl).
Stowarzyszeniu zwykłemu przysługuje zdolność sądowa jako organizacji społecznej, jednak legitymację procesową, a zatem zdolność do czynności procesowych, w tym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, posiadają wszyscy członkowie tego stowarzyszenia. Natomiast przedstawiciel wskazany w regulaminie może reprezentować stowarzyszenie zwykłe jedynie wówczas, gdy pozostali członkowie stowarzyszenia upoważnią go do tego w należytej prawnej formie.
Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. II OSK 714/14, w świetle dyspozycji art. 25 § 2 p.p.s.a. stowarzyszeniom zwykłym przysługuje zdolność sądowa czyli zdolność do występowania w postępowaniu, jako strona w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zdolność sądowa organizacji społecznych, posiadających osobowość prawną, jak i niemających takiej osobowości, w zakresie ich statutowej lub regulaminowej – działalności, wynika również z przyznania takim organizacjom w prawie publicznym prawa do udziału w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Stowarzyszenie zwykłe nie ma osobowości prawnej, co oznacza, że tworzą je wszyscy członkowie, a więc grupa osób fizycznych zorganizowana pod kątem prowadzenia określonej działalności niezarobkowej, zaś regulamin takiego stowarzyszenia reguluje tylko sposób działania tych osób fizycznych, gdyż nie mają tu zastosowania przepisy art. 10 i 11 Prawa o stowarzyszeniach, jak w odniesieniu do stowarzyszeń zarejestrowanych w KRS.
Dlatego też, w świetle dyspozycji art. 2 ust. 2 Prawa o stowarzyszeniach, taka grupa osób może działać w ramach wewnętrznej struktury organizacyjnej lecz nie ma żadnych organów, gdyż nawet przedstawiciel reprezentujący stowarzyszenie zwykłe nie jest jego organem o czym jednoznacznie stanowi art. 40 ust. 2 Prawa o stowarzyszeniach. Skutkiem prawnym braku osobowości prawnej stowarzyszenia zwykłego jest brak zdolności do czynności prawnej jak i brak własnego majątku. Ze względu na nieprzysługiwanie stowarzyszeniom zwykłym osobowości prawnej i niestosowanie do nich przepisów o osobach prawnych, podmiotem praw i obowiązków w stosunkach cywilnoprawnych związanych z działalnością stowarzyszeń zwykłych, nie są same stowarzyszenia zwykłe tylko ich członkowie. Oznacza to, że to właśnie wszyscy członkowie stowarzyszenia zwykłego mogą stać się podmiotami określonych praw i obowiązków w razie dokonania czynności prawnej przez nich wszystkich lub przez ustanowionego przez nich przedstawiciela, działającego w granicach umocowania.
Ponieważ stowarzyszenie zwykłe nie ma osobowości prawnej to, w postępowaniu sądowoadministracyjnym, legitymację procesową posiadają wszyscy członkowie tego stowarzyszenia, jako podmioty praw i obowiązków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę podziela zaprezentowany wyżej pogląd i w sytuacji, w której pomimo wezwania nie przedłożono dokumentu umocowania dla osoby, która podpisała skargę w imieniu Stowarzyszenia uznał, że brak formalny skargi nie został uzupełniony, co uniemożliwia jej rozpoznanie.
W rozumieniu art. 47 w zw. z art. 57 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do skargi należy dołączyć jej odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Odpisami mogą być także uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej.
Z tych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. odrzucił skargę.