Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "SKO", "organ odwoławczy", "organ II instancji") z dnia [...] października 2020 r., znak: [...] (dalej także "zaskarżone postanowienie"), którym to SKO na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego [(Dz. U. z 2018 r., poz. 2096) – dalej jako: "k.p.a."], stwierdziło niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Prezydenta [...] (dalej także: "organ I instancji") z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...], o sprostowaniu z urzędu oczywistej omyłki pisarskiej (dalej: "postanowienie z dnia [...] lipca 2020 r.") w postanowieniu z dnia [...] września 2019 r., nr [...] o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji (dalej: "postanowienie z dnia [...] września 2019 r.").
Sąd ustalił następujący stan faktyczny.
Postanowieniem z dnia [...] września 2019 r. Prezydent [...] zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku usługowego przy granicy z działką nr [...] i nr [...] z obrębu [...]-[...]-[...] planowanej do realizacji na działkach nr [...], cz. [...], [...] z obrębu [...]-[...]-[...], przy ul. [...] w dzielnicy [...] m. [...]. Przedmiotowe postępowanie zostało podjęte postanowieniem z dnia [...] czerwca 2020 r.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r., organ I instancji sprostował z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w postanowieniu z dnia [...] września 2019 r. w ten sposób, że na stronie trzeciej uzasadnienia, zamiast słów: "niniejsze postępowanie administracyjne zostaje zawieszone na [...] miesięcy od dnia złożenia wniosku, tj. do [...].08.2020 r.", stwierdził, że powinno być: "niniejsze postępowanie administracyjne zostaje zawieszone na [...] miesięcy od dnia złożenia wniosku, tj. do [...].05.2020 r.".
Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...] (dalej: "Wspólnota Mieszkaniowa", "skarżąca", "strona"), reprezentowana przez adwokata, zarzucając naruszenie art. 113 § 1 k.p.a. poprzez merytoryczną zmianę postanowienia, która nie może być traktowana jako korekta oczywistej omyłki.
Postanowieniem z dnia [...] października 2020 r. SKO stwierdziło niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Prezydenta [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy zaznaczył, że zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ postanowieniach. SKO powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2013 r. (sygn. akt I OSK 579/13) wskazało, że sprostowaniu nie mogą podlegać błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a więc co do ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej. Sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji.
Organ odwoławczy podał, że zarzuty zażalenia nie zasługują na uwzględnienie, gdyż w sentencji postanowienia z dnia [...] września 2019 r. o zawieszeniu z urzędu postępowania Prezydent [...] zawiesił z urzędu "na [...] miesięcy od dnia złożenia wniosku postępowanie administracyjne w sprawie wszczętej na podstawie wniosku firmy [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością S.K.A., złożonego w dniu [...].08.2019 r. w sprawie o ustalenie warunków zabudowy (...)". W ocenie SKO, zatem nie sposób uznać, że poprzez sprostowanie treści określonej w zaskarżonym postanowieniu, organ I instancji wpłynął na merytoryczną treść postanowienia. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w świetle utrwalonego orzecznictwa sądowoadministracyjnego, aby mogło dojść do sprostowania postanowienia, oczywistość błędu nie może budzić wątpliwości, co ma miejsce w niniejszej sprawie.
W ocenie SKO, analiza sprostowanych treści pozwala na stwierdzenie, że ich zamieszczenie w uzasadnieniu postanowienia było wynikiem omyłki edytorskiej organu administracji publicznej, mieszczącym się w pojęciu "innych oczywistych omyłek", o których mowa w art. 113 § 1 k.p.a.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Wspólnota Mieszkaniowa, zarzucając organowi II instancji naruszenie:
- 1) art. 134 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżącej nie przysługiwało prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2020 r. w sprawie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki pisarskiej w postanowieniu z dnia [...] września 2019 r. dotyczącym zawieszenia postępowania o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji;
- 2) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 113 § 3 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie;
- 3) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, które pozostaje w sprzeczności z rozstrzygnięciem zawartym w postanowieniu.
Wobec tak postawionych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów, w tym zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi, skarżąca przywołała treść art. 113 k.p.a., wskazując, że strona skorzystała z uprawnienia, które wynika bezpośrednio z art. 113 § 3 k.p.a. Ponadto podniosła, że w doktrynie i w orzecznictwie podkreśla się, że niedopuszczalność odwołania (zażalenia) może wynikać z przesłanek przedmiotowych i podmiotowych. Skarżąca wskazała, że niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Strona zaznaczyła, że w niniejszej sprawie żadna z tych okoliczności nie miała miejsca, wobec jednoznacznego brzmienia art. 113 § 3 k.p.a. oraz treści postanowienia z dnia [...] lipca 2020 r.
Strona wskazała również, że niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez jednostkę niemającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia albo też wniesienia odwołania przez stronę niemającą zdolności do czynności prawnych. Przyczyny podmiotowe pozostają w bezpośrednim związku z przyznaniem jednostce statusu strony, a oczywistym jest, że te okoliczności nie mają miejsca w niniejszej sprawie.
W ocenie skarżącej, na podstawie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie sposób zrozumieć motywów, którymi kierowało się SKO wydając rozstrzygnięcie na podstawie art. 134 k.p.a. Zdaniem strony, ani jedno zdanie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie zostało poświęcone przyczynom zastosowania w art. 134 k.p.a. Całościowa, wielokrotna analiza zaskarżonego Postanowienia nie pozwala ustalić, czy SKO nie podzieliło merytorycznych argumentów wniesionego zażalenia, ale wówczas zastosowanie znajduje art. 138 k.p.a., czy też było przekonane o niedopuszczalności wniesionego zażalenia, ale wówczas powinno dać temu wyraz w treści uzasadnienia wydanego przez siebie orzeczenia.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej uwzględnienie w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Organ odwoławczy wskazał, że w złożonej skardze skarżąca podniosła zasadne zarzuty dotyczące błędnego zastosowania art. 134 k.p.a. Jednakże z uwagi na podniesione w skardze zarzuty w kwestii naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 113 § 3 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, a także żądanie uchylenia postanowienia Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2020 r. nie jest możliwe zastosowanie art 54 § 3 p.p.s.a. i uwzględnienie skargi w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) - dalej w skrócie: P.p.s.a.], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi uwzględnił skargę. W konsekwencji uznał, że zaskarżone postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia narusza prawo w stopniu dającym podstawę do wyeliminowania go z obrotu prawnego.
W niniejszej sprawie skarga jest zasadna.
Powyższe potwierdził nawet organ w odpowiedzi na skargę, stwierdzając, że skarżąca podniosła zasadne zarzuty dotyczące błędnego zastosowania art. 134 k.p.a.
Okoliczności sprawy są bezsporne, podobnie jak ich ocena prawna.
W przedmiotowym postępowaniu skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej, zarzucając naruszenie art. 113 § 1 k.p.a. poprzez merytoryczną zmianę postanowienia, która nie może być traktowana jako korekta oczywistej omyłki.
W odpowiedzi na powyższe organ, wbrew jasnej regulacji zawartej w art. 113 § 3 k.p.a., działając na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził niedopuszczalność wniesionego zażalenia.
Powyższe rozstrzygnięcie narusza więc wskazane wyżej przepisy w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Organ w niniejszej sprawie powinien zgonie z art. 138 k.p.a. rozpoznać złożone zażalenie. Tak się jednak nie stało. Wprawdzie organ w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia odniósł się do zarzutów zażalenia wskazując, że nie zasługują one na uwzględnienie. Jednakże zawarcie takich ocen i twierdzeń w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia spowodowało rozdźwięk pomiędzy jego rozstrzygnięciem, a uzasadnieniem. Rozstrzygnięcie stwierdzało niedopuszczalność zażalenia na podstawie art. 134 k.p.a., a uzasadnienie w ogóle się do tej kwestii nie odniosło, z kolei uzasadnienie odnosiło się do zarzutów zawartych w zażaleniu, co było niezgodne z rozstrzygnięciem wskazującym, że zarzuty nie były merytorycznie rozpoznane. Niewątpliwie naruszony więc został również art. 107 § 3 k.p.a. z uwagi na niekompletną i budzącą wątpliwości treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia.
Powyższe zadecydowało, że zaskarżone postanowienie powinno zostać usunięte z obrotu prawnego, o czym Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania organ, działając w ramach swoich kompetencji, rozpozna złożone przez stronę zażalenie na postanowienie w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej i wyda w tym zakresie stosowne rozstrzygnięcie.
Sąd nie uwzględnił wniosku strony o uchylenie również postanowienia Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2020 r. o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej pozostawiając rozstrzygnięcie tej kwestii, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania, w gestii organu odwoławczego.