Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. Nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców po rozpatrzeniu odwołania, wniesionego przez obywatelkę [...] O.D., od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z dnia [...] marca 2018r. nr [...] orzekającej o zobowiązaniu cudzoziemki do powrotu wraz z małoletnią córką – A.D. urodzoną w dniu [...] lutego 2012r., w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji oraz o zakazie jej ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres 6 miesięcy od dnia wykonania decyzji, lub - w przypadku braku informacji o jej wykonaniu - od dnia upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego oraz o zakazie ponownego wjazdu cudzoziemki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen przez okres 3 lat od dnia wykonania decyzji na wypadek, jeżeli cudzoziemka nie opuści terytorium Polski w terminie określonym w decyzji lub przekroczy albo będzie usiłowała przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa - utrzymał ww decyzję w mocy.
Zaskarżona decyzja Szefa do Spraw Cudzoziemców zapadła w następującym stanie faktycznym.
W dniu 24 stycznia 2018r. przed Komendantem Placówki Straży Granicznej [...] zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zobowiązania O.D. wraz z córką – A. D. do powrotu do kraju jej pochodzenia a następnie ww decyzją z dnia [...] marca 2018r. Komendant ww Placówki Straży Granicznej zobowiązał cudzoziemkę wraz z małoletnią córką do powrotu.
W toku postępowania O.D.przesłuchana w dniu [...] stycznia 2018r. wskazała, iż jej okresowe przyjazdy do Polski datują się już od 1993 roku a ich celem było podjęcie pracy, głównie sezonowej. Z prowadzonego przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w systemie teleinformatycznym Krajowego zbioru rejestrów, ewidencji i wykazu w sprawach cudzoziemców wynika, że w dniu [...] stycznia 2013r. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej wydał decyzję Nr [...] zobowiązującą cudzoziemkę do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do dnia [...] lutego 2013r. z zakazem ponownego wjazdu przez okres 12 miesięcy. Cudzoziemka opuściła terytorium Polski w dniu [...] lutego 2013r., w związku z czym, uwzględniając wniosek strony, w dniu [...] marca 2013r. ten sam organ wydał decyzję Nr [...] o cofnięciu powyższego zakazu wjazdu.
W dniu [...] maja 2017r. Komendant PSG [...] wydał kolejną decyzję Nr [...] orzekającą o zobowiązaniu O.D. wraz z córką do powrotu w terminie 30 dni i o zakazie jej ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres 6 miesięcy. Cudzoziemka i w tym wypadku wykonała powyższą decyzję w dniu [...] czerwca 2017r., w związku z czym, uwzględniając wniosek strony, Komendant w dniu [...] lipca 2017r. wydał decyzję Nr [...] o cofnięciu powyższego zakazu wjazdu.
Ostatni wjazd O.D. wraz z córką do Polski miał miejsce w dniu [...] września 2017r. w ramach ruchu bezwizowego. Cudzoziemki nie opuściły terytorium RP, na którym legalnie mogły przebywać do dnia [...] listopada 2017r. W Polsce przebywa także O.P., partner skarżącej i ojciec jej córki A.D., wobec którego Komendant PSG [...] rownież wydał w dniu [...] stycznia 2018r. decyzję Nr [...] orzekającą m.in. o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu. Cudzoziemiec nie odwołał się od powyższego rozstrzygnięcia.
Natomiast skarżąca wniosła odwołanie od ww decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej [...] z dnia [...] marca 2018r. orzekającej o jej zobowiązaniu wraz z małoletnią córką do powrotu. Na skutek rozpatrzenia wniesionego od ww rozstrzygnięcia odwołania Szef Urzędu d/s Cudzoziemców utrzymał ww decyzję w mocy. Organ odwoławczy wskazał, powołując się na obowiązującą regulację prawną zawartą w ustawie o cudzoziemcach (art. 302, 303, 348, 349), iż skarżąca spełnia przesłanki zobowiązujące ją do powrotu. W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja nie narusza również praw dziecka cudzoziemki, które wprawdzie urodziło się w Polsce, to jednak jego pobyt w Polsce jest integralnie związany z pobytem matki. A nadto z uwagi, iż ojciec dziecka również został zobowiązany do powrotu. Te okoliczności zdaniem organu zatem wskazują, iż nie dojdzie do rozerwania więzi rodzinnych gdy cudzoziemcy razem powrócą na [...], gdzie nadto 6-letnie dziecko (córka) z pewnością szybko zintegruje się społecznie bez istotnego zagrożenia dla jego rozwoju psychofizycznego.
Szef Urzędu ds. Cudzoziemców wskazał także, wbrew twierdzeniom zawartym w odwołaniu, iż podczas przesłuchania w dniu [...] stycznia 2018 r. cudzoziemka oświadczyła, iż jej małoletnia córka A.D. posługuje się językiem [...] z "charakterystycznym akcentem", w domu rozmawia ona z partnerem wyłącznie po [...]. Wobec powyższego nie ma ryzyka, iż małoletnia po powrocie do kraju pochodzenia będzie miała problemy z komunikacją w języku ojczystym. Jednocześnie fakt uczęszczania do przedszkola w Polsce nie stanowi, zdaniem organu, samoistnej przesłanki do udzielenia małoletniej zgody na pobyt humanitarny. Zważywszy, iż w/w córka cudzoziemki nie rozpoczęła jeszcze procesu edukacji szkolnej, nic nie stoi na przeszkodzie, aby po powrocie do kraju pochodzenia rozpoczęła go właśnie tam, tj. w środowisku z którego się wywodzi. Biorąc więc pod rozwagę całokształt materiału dowodowego organ odwoławczy uznał, iż sytuacja O.D.oraz jej małoletniego dziecka nie uzasadnia udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych; nie zaistniały żadne okoliczności, które mogłyby świadczyć, że powrót do kraju pochodzenia wiązałby się z naruszeniem przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, w tym prawa do ochrony życia rodzinnego, prywatnego, czy praw dziecka.
Również, w kontekście instytucji udzielenia zgody na pobyt tolerowany organ wskazał, iż wobec cudzoziemki nie wystąpiły okoliczności z art. 349 ustawy o cudzoziemcach (przesłanki odmowy udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych), a zatem w sprawie nie ma zastosowania przesłanka z art. 351 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, która jest stosowana w przypadku, gdy zachodzą okoliczności do odmowy udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, o których mowa w art. 349 ustawy. Organ nie stwierdził również, aby w sprawie zachodziła przesłanka z art. 351 pkt 2 i 3 ustawy o cudzoziemcach.
Ostatecznie organ odwoławczy uznał za zasadne stanowisko Komendanta Placówki Straży Granicznej [...] gdyż, jak wskazał, przekraczając okres dozwolonego, bezwizowego pobytu w Polsce i przebywając nadal na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez uprawniającego do tego dokumentu, a także nie posiadając środków finansowych niezbędnych do pokrycia kosztów pobytu oraz podróży powrotnej do państwa pochodzenia, cudzoziemka wyczerpała przesłanki zawarte w art. 302 ust. 1 pkt 1, 2 i 6 ustawy o cudzoziemcach. Powyższe przepisy mają charakter obligatoryjny zatem, tak jak w okolicznościach niniejszej sprawy, kiedy stwierdzono zaistnienie faktów odpowiadających ich hipotezie, koniecznym było zastosowanie sankcji w postaci zobowiązania cudzoziemki do powrotu oraz do orzeczenia zakazu ponownego wjazdu przez określony czas.
Jednocześnie, jak ustalono w prowadzonym postępowaniu dowodowym, nie zaszły okoliczności uzasadniające odstąpienie od ww zobowiązania, a wskazane w art. 303 cyt. ustawy (negatywne przesłanki wszczęcia postępowania w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu).
O.D., nie zgadzając z ww decyzją wystąpiła ze skargę do tut. Sądu wnosząc o jej uchylenie jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organy administracji. W uzupełnieniu skargi wniosła o wstrzymanie wykonania ww decyzji.
W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.").
Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja winna była zostać uchylona jednakże z przyczyn formalnych. Powyższe stanowisko wynika z faktu, iż wyekspirowały terminy wskazane w decyzji organu I instancji. W decyzji tej, uwzględniając sytuację pobytową cudzoziemki na terytorium RP, został określony 30-dniowy termin do dobrowolnego jej powrotu do kraju pochodzenia (pkt 1). Rownież, z uwagi na stwierdzenie wystąpienia w sprawie przesłanki, o której mowa w art. 302 ust. 1 pkt 1, 2 i 6 cyt. ustawy organ, na mocy art. 319 pkt 1 ustawy w pkt 2 orzekł w przedmiocie zakazu ponownego jej wjazdu na terytorium RP na okres 6 miesięcy od dnia: a) wykonania decyzji lub b) upływu terminu dobrowolnego powrotu określonego w decyzji w przypadku braku informacji o wykonaniu decyzji zaś na okres 3 lat, od dnia wykonania decyzji na wypadek, jeżeli w terminie określonym w decyzji skarżąca nie opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przekroczy lub będzie usiłował(a) przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa.
Określony w powyższej decyzji termin dobrowolnego opuszczenia przez cudzoziemkę Polski w dacie orzekania przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców upłynął co oznacza, iż skarżąca, zgodnie z treścią pkt 2 ppkt 2 decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej, byłaby pozbawiona, nie ze swojej winy, możliwości wjazdu do Polski i innych państw obszaru Schengen przez okres 3 lat od dnia wykonania decyzji. W przypadku wykonania decyzji w zakresie dobrowolnego opuszczenia Polski, zakaz ponownego wjazdu skarżącej do Polski czy innych krajów obszaru Schengen wynosił tylko 6 miesięcy. W okolicznościach niniejszej sprawy cudzoziemka nie opuściła dobrowolnie terytorium RP we wskazanym decyzją terminie z uwagi na wszczęcie postępowania odwoławczego od decyzji organu I instancji.
Zatem, nie orzekając ponownie o terminie opuszczenia terytorium RP (co miało miejsce w pkt 1 decyzji I instancji) a następnie o terminie dotyczącym zakazu wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen organ II instancji spowodował, iż orzeczenie organu I instancji spowodowało skutki w postaci zakazu wjazdu do Polski a także na terytorium innych państw obszaru Schengen przez okres trzech lat, licząc od daty wykonania decyzji organu I Instancji, tj. z oczywistym pokrzywdzeniem cudzoziemki.
W tym miejscu należy wskazać, iż Konstytucja RP wprowadza nakaz równego traktowania, który ma szczególne znaczenie w przypadku nie-obywateli polskich. Zgodnie z treścią art. 32 Konstytucji, wszyscy są równi wobec prawa, władze publiczne mają obowiązek równego traktowania i nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny. Oczywiście w przypadku cudzoziemców mogą istnieć pewne ograniczenia, jednak muszą one być uregulowane aktem prawnym rangi ustawowej. W tym kontekście zasługują na uwzględnienie fundamentalne zasady postępowania administracyjnego, wyrażone w ustawie z dnia z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego, jak zasada praworządności (art. 6 kpa, która jest powtórzeniem zasady konstytucyjnej - art. 7 Konstytucji, zgodnie z którym organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa) czy zasada pogłębiania zaufania do państwa (art. 8).
Powyższe zasady, jak wyżej wskazano, odnoszą się także do cudzoziemców. A zatem, zaskarżona decyzja, nie uwzględniając faktu upływu wyznaczonego skarżącej terminu do dobrowolnego powrotu, uchybia powołanym zasadom. Kłóci się w sposób oczywisty z elementarnym poczuciem sprawiedliwości, naruszając przy tym wynikającą z ww art. 8 § 1 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Skarżąca bowiem w sprawie niniejszej, mając prawo do odwołania się od niezadawalającego ją rozstrzygnięcia, nie uchybiła obowiązkowi opuszczenia Polski w wyznaczonym przez organ I instancji terminie.
Natomiast Szef Urzędu, rozpoznając odwołanie i uznając co do zasady za słuszne stanowisko Komendanta Placówki Granicznej winien był w takiej sytuacji orzec także w zakresie terminów opuszczenia przez skarżącą terytorium RP i o zakazie ponownego jej wjazdu, które na datę rozstrzygania Przez Szefa Urzędu już upłynęły, a czego organ nie uczynił. Wskazany decyzją organu I instancji termin do opuszczenia Polski liczony był od daty doręczenia cudzoziemce decyzji a nie od daty jej uostatecznienia. W tym drugim przypadku, w istocie organ II instancji nie musiałby orzekać w omawianym zakresie.
Powyższe, zdaniem Sądu, stanowi uchybienie naruszające w sposób oczywisty prawo skarżącej do możliwości odwołania się od niesłusznego jej zdaniem rozstrzygnięcia.
A zatem, ponownie rozpoznając wniesione przez skarżącą odwołanie, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uwzględni stanowisko powyżej wyrażone i uznając decyzję organu I instancji za zasadną ustali ww terminy w sposób prawidłowy.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku w oparciu o art.145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.