Uzasadnienie
R. Z. wraz ze skargą na decyzję z [...] czerwca 2015 r. Rady do Spraw Uchodźców w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Uzasadniając wniosek skarżący wywiódł, że wydanie zaskarżonej decyzji skutkuje – choć nie zostało to formalnie wyrażone w zaskarżonej decyzji -obowiązkiem opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Obowiązek ten wynika z przepisów powszechnie obowiązującego prawa, tj. art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r. poz. 150). W przypadku nie wykonania tego obowiązku zostanie wszczęte wobec skarżącego postępowania w przedmiocie zobowiązania do powrotu.
Dalej skarżący wskazał, że obawa przed prześladowaniami, jakie go spotkają po powrocie na terytorium [...] lub [...] stanowi wykazanie, że wykonanie zaskarżonej decyzji narazi skarżącego na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody bądź trudne do odwrócenia skutki.
Skarżący podniósł również, że wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej, która skutkuje wydaleniem (nakazem opuszczenia terytorium Polski) cudzoziemca, stanowi o zachowaniu standardów rzetelnej procedury i urzeczywistnienie prawa strony do sądu.
Rada do Spraw Uchodźców w odpowiedzi na skargę nie zajęła stanowiska w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej również "p.p.s.a." wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przez wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć szkodę zarówno majątkową, jak i niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego.
Natomiast trudne do odwrócenia prawne i faktyczne skutki to takie skutki, które powodują istotną i trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy nie zasługuje na uwzględnienie. Argumentacja skarżącego wskazuje na jego obawę przed wydaleniem do kraju pochodzenia (gdzie czuje się zagrożony), a także pozbawieniem go prawa do sądu. W ocenie Sądu okoliczności te nie uprawdopodobniają spełnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że zaskarżona decyzja nie zawiera rozstrzygnięcia w postaci orzeczenia o wydaleniu skarżącej z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a bezpośrednim jej skutkiem nie jest wydalenie cudzoziemki. Wbrew twierdzeniu skarżącego, niewykonanie obowiązku opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, stosownie do treści art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, nie stanowi bezpośredniej przesłanki do przymusowego wydalenia. Jest natomiast podstawą do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu (jak wynika z art. 302 ust. 1 pkt 16 ustawy o cudzoziemcach), która podlega przymusowemu wykonaniu (art. 329 tej samej ustawy). Decyzja o zobowiązaniu do powrotu stwierdza konieczność powrotu cudzoziemca do kraju jego pochodzenia i jednocześnie stanowi podstawę do podjęcia określonych prawem środków, by ten cel został osiągnięty.
Osiągnięcie celu gwarantuje nadanie tej decyzji waloru przymusowego wykonania. Zaakcentować należy, że w postępowaniu w przedmiocie zobowiązania do powrotu ustawodawca przewidział, szczególny rodzaj ochrony przed przymusowym opuszczeniem terytorium Polski przez cudzoziemca. W sytuacji wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, a następnie złożenie przez cudzoziemca skargi na tę decyzję do wojewódzkiego sądu administracyjnego wraz z wnioskiem o wstrzymanie jej wykonania, będzie skutkować - z mocy prawa - przedłużenie terminu do opuszczenia Polski, do dnia rozpoznania wniosku przez sąd (art. 331 ust. 1 ww. ustawy).
W obowiązującym stanie prawnym nie ma zatem prawnej możliwości wstrzymania wykonania wydalenia skarżącego czy nawet zobowiązania do powrotu, gdy przedmiotem postępowania jest - tak jak zaskarżona decyzja - decyzja o odmowie nadania statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej i odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej. W tym zakresie zaskarżona decyzja nie została wyposażona w walor natychmiastowego wykonania ani nie istnieją środki przymusu, które miałyby prowadzić do faktycznego wydalenia skarżącego z terytorium Polski.
W świetle powyższego Sąd uznał, że wstrzymanie wykonania decyzji odmawiającej udzielenia statusu uchodźcy i powiązane z nim wszczęcie odrębnego postępowania, którego wynikiem może być wydalenie cudzoziemca, nie mieści się w przesłankach wstrzymania wykonania decyzji określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Pogląd taki dominuje w najnowszym orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 czerwca 2015 r. sygn. akt II OZ 587/15, z 1 czerwca 2015 r. sygn. akt II OZ 562/15 czy z 28 stycznia 2015 r. sygn. akt II OZ 41/15, orzeczenia niepublikowane), który Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela.
Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.